سمکۆ عەبدولعەزیز

د مێژووا گەلان دا، وەرچەرخانێن مەزن نە ئه‌ون یێن ل سەر مەیدانێن شەڕی ڕووددەن، بەلکو ئه‌ون یێن د مێشک و هزران دا شین دبن و چێدبن.

 فیشەکەک دشێت هەڤسەنگیا هێزان بۆ چەند سالان یان چەند دەیان سالان بگوهۆڕیت، بەلێ هزره‌کا فەلسەفی دشێت چارەنڤیسێ نەتەوەیەکێ بۆ چەندین چەرخان بگوهۆڕیت.

ژ ڤی ڕوانگەیی ڤە، مرۆڤ نەشێت تەماشەی “نەخشە رێیا” دوماهییێ یا کو ژ دۆرگەها ئیمرالی دەرکەفتی بکەت، و ئەو ئاخفتنێن ل دویڤ دا ل سەر یاسایێن چارچۆڤەیی و مۆزاییککرنا پرۆسێسا ئاشتیێ هاتینە کرن، وەک دەستپێشخەریەکا سیاسی یا دەربازبوویی، یان هەولدانەکا تاکتیکی بۆ ڤەکرنا دەرگەهێ دانوستاندنەکا نوو د ناڤبەرا بزاڤا کوردی و دەولەتا تورکی دا ببێژیت، چنکو بابەت ل ڤێرە ژ هوورکاریێن سیاسی یێن ڕۆژانە و کۆڵانێن پەرلەمانی دەرباز دبیت و دچیتە سەر جەوهەرێ بوون و فەلسەفەیا وێ پرسیارا کو د درێژاهیا چەرخێ دەربازبووی دا هەڤڕێیا دۆزا کوردی کری، د ئەنجام دا کورد چ دخوازن؟

د ڕووكه‌شدا پرسیارەکا بساناهی دیار دبیت، بەلێ د ناڤه‌روكدا دا مەترسیدارترین و هەستیارترین پرسیارە د مێژووا بزاڤا سیاسی یا کوردی یا هەڤچەرخ دا.

چنکو د درێژاهیا چەندین دەیان سالێن تژی قوربانی دا، هۆشیاری و ویژدانا گشتی یا کوردی ل دۆر هزرەکا ناڤەندی یا ڕوون و دەستنیشانکری ئاڤا ببوو: نەتەوەیەکا کوردی هەیە کو خودان جوگرافیەکا مێژوویی، ناسنامەکا تایبەت، زمانێ دایکێ و یادگاریەکا گرانە ژ شۆڕش، دەربەدەری و گۆڕێن بکۆم.

 ژ ڤێ واقیعا زیندی، داخوازیا مافێن نەتەوەیی یێن بهێز دەستپێکر وەک پشکەکا دانەبڕى ژ “مافێ سروشتی یێ بڕیاردان ل سەر چارەنڤیسی” و سەروەریا ل سەر خاکێ دهاتە هژمارتن.

بەلێ ئەو وەرچەرخانێن هزری و ئایدۆلۆژی یێن کو بزاڤا گرێدایی عەبدوڵڵا ئۆجەلانی د دەیان سالێن دوماهییێ دا بخۆ ڤە دیتین، سەنگا گەنگەشا فەلسەفی بۆ جهەکێ تمام جودا ڤەگوهاست.

 ئێدی ئاخفتن ل دۆر دەولەتا کوردی یان سەروەریا نەتەوەیی یان مافێ بڕیاردان ل سەر چارەنڤیسی ب وێ واتایا کلاسیکا نیاسینا د ئەدەبیاتێن ڕزگاریخوازی یا نەتەوەیی ناهێته‌ دیتن، بەلکو تەوەرێ ئاخفتنێ ل دۆر دیموکراتیککرنا دەولەتا تورکی بویه‌ روژه‌ڤا بزڤا سیاسی یا عەبدللا ئوجه‌لان ( بەرفەهکرنا فەزایێ وەلاتیبوونێ و ئاڤاکرنا مۆدێلەکا پۆست-نەتەوەیی کو ب نەتەوەیا دیموکراتیک ) دهێتە نیاسین.

ل ڤێرە ژی کێشەیا ڕاستەقینە یا پرسیارێ دیار دبیت: ئەرێ ئەم بتنێ ل هەمبەر گوهۆڕینا ئامراز و کەرەستاینه‌؟ یان ئەم ل هەمبەر ژ نوو داڕشتن و گوهۆڕینا ئارمانج و مەرەمان بخۆ ینە؟