پیلانا نوو یا دەولەتا ئیرانێ ل دژی کوردان: چەکدارێن “ئه‌لقاعدە” ژ پاکستانێ ئانین رۆژهەلاتێ کوردستانێ

Selefîyên Îranê-net

دەولەتا ئیرانێ لێستکەکا پرئالی دمه‌شینیت داکو ناسنامەیا کوردی ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ قەلس بکەت و تەڤگەرا نەتەوەپەروەرییا کوردی یا کو بەر ب بلندبوونێ ڤە دچیت بته‌پیسینیت. د دەمێن داوی دە ئیران، ئەو هێزێن گرێدایی “ئه‌لقاعدە” یێن کو خوه‌ وەک “نەڤیێن سەلاحەدین” ب ناڤ دکن، ل رۆژهەلاتێ کوردستانێ ب جهـ دکەت.

ئەڤ دەمەکە، ئیران ستراتیژیەکا نوو دمه‌شینیت داکو کوردان ل دژی هەڤ بدەتە شەرکرن. ئەڤ ستراتیژی ئاڤاکرن و برێکخستنکرنا سەلەفیێن کوردی ل خوه‌ دگریت ژ بۆ کو ل دژی کوردان ب کار بینیت.

ئەو دبێژن ئەم نەڤیێن سەلاحەدینێ ئەیوبی نە و ئالایا کوردستانێ د شه‌وتینن

کۆمەکا کو خوه‌ وەک نەڤیێن سەلاحەدین ب ناڤ دکەت، دامەزراندنا خوه‌ راگەهاند. ب سەرۆکاتیا کەسەکی ب ناڤێ عه‌بدوللا مەلا عەلی، ئەڤ رێکخستنە دا ناساندن و ئارمانجێن خوه‌ د ڤیدیۆیەکێ دە راڤە کرن.

د داخویادانیا خوه‌ دە، ڤێ کۆمێ راگەهاند کو ئارمانجا وان “جوهی، خاچپەرست و پارتیێن هەڤکار یێن کوردن یێن کو پشتگریێ ل وان دکن”، و گۆت: “دڤێت هەمی کورد پشته‌ڤانیێ ل مە بکەن داکو ئەم بشێین شەریعەتێ ب جهـ بینین و ئالایا تەوحیدێ ل کوردستانێ بلند بکەین.” وان د ئاخفتنێن خوه‌ دە گەلەک جاران پارتیێن کوردی وەک “هەڤکارێن جوهیان” ب ناڤ کرن. د داویا داخویادانیا خوه‌ دا، وان ئالایێن ئیسرائیل، ئامه‌ریكا و کوردستانێ شه‌وتاندن.

کارتا ئه‌لقاعدە” یا ئیرانێ بۆ کوردان: ژ پاکستانێ ئانین

ئیستیخباراتا ئامه‌ریكا و راپۆرتێن وان ئاشکرا کرینە کو ئیرانێ چاڤێ خوه‌ ل دەربازبوونا چەکدارێن ئه‌لقاعدە” بۆ ناڤ سووریێ گرتیە، پشته‌ڤانیا لۆجیستیکی دایە وان و “پەناگەهەکا ئارام” پێشکێشی سەرۆکێن پایەبلند یێن ڤێ رێکخستنا تیرۆریستی کریە. رێڤەبەرییا ئامه‌ریکی د دەمێن بەرێ دە گەلەک جاران دیار کریە کو هندەک سەرۆکێن ئه‌لقاعدە” ل ئیرانێ دهێنە پاراستن.

تشتی کو هەتا نها د دەربارێ ڤێ کۆمێ دا دهێتە زانین ئەڤەیە کو ئەو کۆمەکا بچووکە کو ل سەر سنۆرێ پاکستان-ئیرانێ هاتییە پەروەردەکرن و ژ کۆمێن جێگر یێن ئه‌لقاعدە” پەروەردەییا خوه‌ دبینیت. سەرۆکێ ڤێ کۆمێ، عه‌بدوللا مەلا عەلی، ب هندەک پۆستێن خوه‌ یێن كو پەسنا ئه‌لقاعدە” ددەن، دهێتە نیاسین.

چاڤدێرێن سیاسی و کەسێن کو ب قادا هەرێمی دزانن دبێژن کو ئەڤ کۆمە ب راستی بچووکە، لێ ئیرانێ ب هێزێن خوه‌ یێن پارامیلیته‌ر هه‌ژمارا وان زێدە کریە. ئارمانجا کۆمێ ئەڤەیە کو ل باژارێن رۆژهەلاتێ کوردستانێ کوشتنا کەسێن وه‌لاتپارێز بکەت و ب ڤی رەنگی کوردان چاڤترساندی بکەت. ژ ئالیەکی دن ڤە، ئارمانجکرنا پارتیێن رۆژهەلات ل هەرێما کوردستانێ ژ ئالیێ ڤێ کۆمێ ڤە دێ بۆ ئیرانێ وەک ئه‌نیه‌كا خزمەتێ چێكه‌ت داکو هێرشی پارتیێن کوردی بکەت.

هەروەسا ل گوری زانیاریێن د دەستێ مە دا، دبێژن ئەڤ کۆمە ل دەوربەرێن باژارێن سەقز، مەهاباد، سەردەشت، بانە و سنە، کو وەلاتپارێزییا کوردی ل وێرێ د ئاستێ هەره‌ بلند دا یە، هاتینە ب جهـ کرن.

وەسا دیار دبیت کو وه‌ك چەوا دەولەتا ترک پشتی سالا 1990 ل دژی تەڤگەرا کوردی ل باکورێ کوردستانێ حزبوللا ب کار ئانی، ئەڤ کۆما ئیرانێ ژی وەک پێکهاتەیه‌کا پارامیلیته‌ر یا ڤەشارتی یا دەولەتێ دێ ل دژی وەلاتپارێزێن کورد کارێن کۆژەریێ پێ ده‌ته‌ کرن.

جەحەشێن بەسیج یێن ئیرانێ وەک پێشمەرگەیێن موسلمان ل کۆلانان هاتنە مەشاندن

سیاسەتا ئیرانێ یا ب رێیا ب کار ئینانا ئیسلامێ بۆ هێرشکرنا سەر کوردان بێ گۆمان خوه‌دی دیرۆکەکا درێژە. ب تایبەتی ب هێرشێن داوی یێن ئیسرائیل و ئامه‌ریكا یێن ل سەر ئیرانێ، ئیرانێ جارەکا دن راستییا کو دڤێت یان دگەل کوردان ل هەڤ بکەت یان ژی دگەل وان شەری بکەت دیت. ل شوونا کو کوردان ناس بکەت، ئیرانێ شەر هەلبژارت. د جهـ دا پشتی ئاگرپەستا دگەل ئیسرائیلێ، ل باژارێن کوردان خوەپێشاندان ب ناڤێ “پێشمەرگەیێن موسلمان” هاتنە مەشاندن.

ئەندامێن سیستەما بەسیج یا پارامیلیته‌ر، کو جورەک ژ پێکهاتەیێن جەحەشێن دەولەتێ نە، جلوبەرگێن کوردی ل خوه‌ کرن و ل باژارێن کوردان ب ناڤێ پێشمەرگەیێن موسلمان خوەپێشاندان پێ هاتنە کرن. نها، تێ تەخمینکرن کو کۆما ب ناڤێ “نەڤیێن سەلاحەدین” جۆرەکی نوو یێ سیستەما بەسیج یێ ئیرانێ یە.

ئیران ئۆلێ وەک چەکا خوه‌ یا هەرێ مەزن ب کار دئینیت داکو دۆزا نەتەوەیی یا کوردان بته‌پیسینیت. ئەنجام و باندۆرێن نەرێنی یێن ڤێ سیاسەتێ دێ د پاشەرۆژێ دە ب زەلالی هێنە دیتن. ئەگەر پارتیێن کورد هەلوەستەکێ بەردەوام و دەمدرێژ ل دژی ڤێ سیاسەتا ئیرانێ پێش نەئێخن و وان تێک نەدەن، دیارە کو ئیران دێ ب ڤی شێوازی بیتە مەترسییەکا مەزن ل سەر بزاڤێن کورد و کوردستانی.