مەمەد مێردینی

دەما کو د سالا 2011ێ دە ل سووریەیێ سەرھلدانا گەل دەست پێ کر، کوردێن ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ خوەدی فەرسەندەکا زێرین و دیرۆکی بوون کو بکارن ھەرێما خوە بەر ب ستاتویەکا قانوونی و فەدەرال یا مینا ھەرێما کوردستانێ ڤە ببن. لێ بەلێ، د ئەنجاما لھەڤکرنێن سیاسی یێن ل پشت پەردەیێ دە، دەستھلاتداری راستەوخۆ رادەستی باسکێن گرێدایی پارتیا کارکەرێن کوردستانێ (پەکەکێ) ھات کرن.

پشتی دەرباسکرنا 15 سالان د بن ڤێ سیستەما یەکپارتیی دە، دەما کو مرۆڤ ل رەوشا ئابۆری، جڤاکی و برێڤەبەریێ یا رۆژئاڤا دنێرە، رووبەروویی داتایێن گەلەک خراب دبە. د ناڤا ڤێ دەما درێژ دە، ل شوونا کو بنەسازیەکا پیشەسازی، دەرگەھێن ئابۆری یێن نووژەن، سازیێن پەروەردەھی یێن خوەدی روومەتا ناڤدەولەتی یان ژی پرۆژەیێن ستراتەژیک یێن ئاڤ و ئەلەکتریکێ بهێن ئاڤاکرن، ھەرێم ب زانەبوون د ناڤ سیستەما پاشڤەچوون و هەژاریێ دە ھات خستن. گەلێ ھەرێمێ یێ کو ل سەر دەریایەکا پەترۆلێ دژیت، ئیرۆ ژ بۆ لیترەکا بەنزینێ، نانەکی پاشڤەمایی و دەرمانەکی سەرەتایی د دۆرێن درێژ دە دنالە.

ئەڤ برێڤەبەریا کو ئابۆری و ژیانا رۆژانە وێران کریە، د وارێ لەشکەری و ئایدۆلۆژیک دە وەکی سیستەمەکا گەلەکی پلانکری دمەشە کو تێ دە تەنێ یەک سازی ب ئاوایەکی ھەری نووژەن و ئەندازیاری ھاتیە ئاڤاکرن کو ئەوژی گۆرستانێن مەزنن. د ناڤا 15 سالان دە، ب ھەزاران جوانێن کورد یێن دلپاک، خۆرت و کەچێن کو خوەدی خەونێن مەزن بوون، ب ناڤێ “شەرێن پاراستنێ” و ب درووشمێن پووچ ھاتن برێکرن بەر ب ئەنیێن شەری یێن کو چ قازانجەکا وان یا نەتەوەیی ژ بۆ پاشەرۆژا کوردستانێ تونە بوو. ئەڤ خوینا پیرۆزا جوانێن کورد، ل شوونا کو ببە بنگەھا مسۆگەرکرنا ناسنامەیەکا سیاسی و ھەرێمی یا فەرمی، ژ ئالیێ ماکینەیا پرۆپاگاندایا پەکەکێ ڤە وەکی سۆتەمەنیەکا بێداوی ژ بۆ زیندیکرنا ئایدۆلۆژیا وان یا رووخاندی و گەمار تێ بکارئانینار. رێخستنێ چاندەکا وەھایا مرنێ د ناڤ جڤاکێ دە چاندیە کو تێ دە قوربانیدانا مرۆڤان و مەزنبوونا گۆرستانان وەکی “سەرکەفتن” تێ پیرۆزکرن، د دەمەکێ دە کو ل سەر مێزێ دیپلۆماسیێ مافێن ھەری سەرەتایی یێن مینا مافێ ھەموەلاتیبوونێ یان پاراستنا ئاخێ ل ھەمبەری داگیرکەریێ وەندابوویی نە.

ئەڤ خەتا خوەکوژی و وێرانکرنێ یا کو ل رۆژئاڤا تێ مەشاندن، نە روودانەکا ژ نیشکەکێڤەیە، بەلکو راستەوخۆ ئەنجاما فەرمانێن سیاسی و لەشکەری یێن ناڤەندا ئیمرالیێ یە. چاڤدێر و ئانالیستێن سیاسی یێن سەربخوە ب ئەشکەرە دەستنیشان دکن کو سەرۆکێ ڤێ رێخستنێ، عەبدوللاھ ئۆجالان، د بن کۆنترۆلا راستەوخۆ و فیتا ئیستیخباراتا دەولەتا ترک (میت) دە تەڤدگەرە. ئەڤ فەرمانێن کو ژ گرتیگەھێ بۆ رۆژاڤا چوون، ب زانەبوون ھەرێم بەر ب شەرەکی ھەردەمی و ئاژاوەگیریێن کو ھنجەت دان دەستێ ئەنقەرەیێ ڤە بر، داکو ھەرێمێن وەکی عەفرین، سەرێ کانیێ و گرێ سپی بهێن داگیرکرن و هەر کەسەکی ژی ب چاڤێن خوە دین کو ئەڤ یەک پێکهات و ئەڤ باژارێن رۆژئاڤا کوردستانێ هاتن داگیرکرن. پەکەکە ب ڤێ سیاسەتا خوە، میراتەیا قۆناغەکا زێرین یا دیرۆکی فەدا کر دا کو تەنێ خزمەتا ھەڤسەنگیێن سیاسی یێن دەولەتا ترک بکە و ھەرێما رۆژئاڤا ژ بنیادا وێ یا دەمۆگرافیک و نەتەوەیی ڤالا بکە. ئەنجاما ھەری کوور و گرانا ڤێ دەستھلاتداریا 15 سالان، رووخاندنا ھێڤیا ھەری داوییا سەرخوەبوونێ، کۆچبەرکرنا ب ملیۆنان کوردێن رەسەن ژ ئاخا باب و کالان و مەحکوومکرنا ھەرێمێیە بۆ پاشەرۆژەکە رەش و نەزەلال.

یا زێدەتر ژ هەر تشتی دلێ مرۆڤ دشەوتینە ئەڤە کو سەرەرایی زانینا ڤان راستیان، هێژان ژی هنەک کەس هەنە کو باوەریێ ب پەکەکێ و ئۆجالان تینن و وان وەکە هێزەکە کوردی کو د بەرژەوەندا کوردان دە دخەبتە دبینن، لێ بەلێ هەر کەسێ ل دیرۆکێ بنێرە وێ ب زەلالی ببینە، پەکەکە و ئۆجالان ب تەنێ ژ بۆی وەنداکرنا کوردان خەباتێ دکن. “جڤاکا دەمۆکراتیک، ئەنتەگراسیۆن، براتیا گەلان و هتد…” یێن کو پەکەکە و سەرۆکێ وێ بانگەشەیێ ژێ رە دکن، ب تەنێ ژ بۆی خاپاندنا کوردانن، ئەڤ هەڤۆک د راستیێ دە داخوازێن سەردەم یێن دەولەتێن داگیرکەر ب تایبەتی ترکیەیێنە ژ بۆی زێدەتر بندەستکرنا کوردان و رێگریکرنا ل سەرخوەبوونا وان.