9 سال ل سهر «رهفهراندۆما سهرخوهبوونا كوردستانێ» دهرباس دبن، د 25ی ئیلۆنا سالا 2017ێ ده، گهلێ باشوورێ كوردستانێ و ناڤچهیێن كوردستانی ب تهڤاهی بریار دهربارێ چارهنووسا خوه دان و پێتری 93% یا گهل گۆتن ژ سهرخوهبوونێ ره گۆتن بهلێ.
رۆژا 7ێ خزیرانا 2017ێ، نوونەرێن پارتیێن سیاسی یێن د ناڤا پارلامەنتۆیا کوردستانێ دە و ب ئامادەبوونا سەرۆک بارزانی، جێگرێ سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ، سەرۆکوەزیر و سەرۆکێ کۆمسیۆنا هلبژارتنێن کوردستانێ، بریارا ئەنجامدانا رەفەراندۆمێ هات گرتن و ئەنجوومەنا بلندا رەفەراندومێ هات پێکئانین، هەر یەک ژ نوونەرێن پارتیا دەمۆکراتا کوردستانێ (پهدهكێ)، یەکیتیا نشتمانی یا کوردستانێ (یهنهكێ)، یەکگرتوویا ئیسلامی، تەڤگەرا ئیسلامی، پارتیا زەحمەتکێشان، حزبا شیۆعی و پارتییا سۆسیالست د وێ ئەنجوومەنێ دە جهـ گرتن.
هەر د وێ جڤینێ دە، رۆژا 25ێ ئیلۆنا 2017ان وەک رۆژا ئەنجامدایینا رەفەراندومێ ل هەرێما کوردستانێ و ناڤچەیێن کوردستانی هات دیارکرن و تەڤاهیا پارتی و ئالیێن سیاسی پشتگری دان ڤێ ههنگاڤێ.
10 رۆژان بەری ئەنجامدایینا رەفەراندومێ و د 15ێ ئیلۆنا 2017ێ دە، پارلامەنتۆیا کوردستانێ ب پرانییا دەنگان برێڤەچوونا رەفەراندۆمێ پهژراند، کۆمسیۆنا راپرسی و هلبژارتنان سەرپەرشتییا پێڤاژۆیا رەفەراندۆمێ کر.
بریارا ئەنجامدایینا رەفەراندومێ، قۆناغەکە دن یا گرینگ یا خەبات و تێكۆشینا گەلێ کوردستانێ بوو، ب تایبەت کو تەڤاهییا ئالییان پشتگرییا تەمام لێ کرن و سۆز دان کو ب هەموو کارینێن خوە کار ژ بۆ سەرخستنا پرۆسەیا رەفەراندۆمێ بکن.
گرینگیا زێدەتر یا بریارا ئەنجامدایینا رەفەراندۆمێ د وێ ده دەرکەت کو نەتەنێ ل هەرێما کوردستانێ، لێ بەلێ ل ناڤچەیێن کوردستانی یێن ل دەرڤەیی ئیدارەیا هەرێما کوردستانێ ژی بێ کرن. ئەڤ رەفەراندۆم ژی ب پشتبەستنا ب بنەمایێن مافێ چارەنڤیسی یا گەلانە کو مافەکی رەوایە و ژ ئالیێ کۆمەلەیا گشتی یا نەتەوێن یهكبوویی ڤە هاتییە ناسکرن و هەرێما کوردستانێ ژی هەموو تایبەتمەندیێن وێ یێن وەک خاک، زمان، کولتوور و دیرۆک هەنە کو بریارێ ل سەر چارەنڤیس و پێشەرۆژا خوە بدە.