د 5ێ تیرمەھێ دە دەمژمێر دەردۆرا 14:00 دە ل ناڤچەیا باتووفا یا ب سەر رێڤەبەریا خوەسەرا زاخۆ، ب درۆنا ئێریشەک ل سەر بنکەیا ئەولەھیێ یا پاسەوانێن سینۆری ھاتە کرن. بنکەیێ ھاتی ئارمانجکرن  فرقەیا 1 یا ھێزێن پاسەوانێن سینۆرێ ئیراقێ بوو.

ل سەر پەرچەیێن درۆنا ئێریشکار ناڤێ دەولەتا چێکەر ناهت ئاشکەرە کرن. لێ بەلێ ژ ئالیێ ئەنجوومەنا ئاساییشا گشتییا ھەرێما کوردستانێ ڤە ھات راگھاندن کو درۆنا کو ھاتیە شاندن، بالافرەکا بچووکە کو ژ ئالیێ ھێزێن چەکدار-پارامیلیتەر ڤە دهێت بکارئانین نە ژ لایێ ھێزێن دەولەتان ڤە.

گەلۆ پەکەکێ ئەڤ ئێرشا ب درۆنێ ئەنجامدا؟

دەڤەرا كو درۆن ژێ ھاتیه‌ شاندن پر گرینگە. ژ بەر کو ھەرێما کو گوندێن دووکەرێ و بەرۆشکا سەعدوون تێ ده‌ نه‌ درۆن ژ ور ھاتیە شاندن، ئه‌ڤ ده‌ڤه‌ر د پلانا په‌كه‌كێ ده‌ بوو كو خوه‌ لێ چالاك و ب جیهـ بكه‌، ئه‌ڤ ژی ل گۆری قۆناغا 4ان یا نه‌خشه‌رێیا په‌كه‌كێ و تركیێ یا ڤه‌گوهاستنا شه‌رێ خوه‌ یێ ساخته‌ بۆ ده‌ردۆرێن گوند و باژارۆكێن باشوورێ كوردستانێ. واتە بێ شک دیار دبه‌ کو ئەڤ درۆنە ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ھاتیە شاندن.

ئەڤە گەشەدانەکا گەلەک گرینگە، ژ بەر کو پەکەکە د ناڤبەرا سالێن 2019-2020 دە ھەول دا ل ھەرێما کوردستانێ گەلەک چالاکیێن لەشکەری پێک بینە. پەکەکێ 9 پێشمەرگە و رێڤەبەرێ ئاساییشا گشتی یا دەریێ سینۆری یێ سەرێ زێری غازی سالح ئالیخان شەھید کرن و ل ھەولێرێ ژی ھەول دا چالاکیێن لەشکەری پێک بینە. ژ خەینی ڤان بوویەران نێزی 20 ماینێن کو پەکەکێ ل سەر رێیا خەلکێ سڤیل و پێشمەرگە د ناڤ سینۆرێن پارێزگەھا دوھۆکێ دە دانیبوون ھاتن پووچکرن.

لێ بەلێ ژ بەر بەرتەکێن رایا گشتی یا ناڤخوەیی و دەرڤە، پەکەکە نەچار ما کو ڤان کریارێن خوە راوەستینە.

ئێریشا درۆنێ یا ل ناڤچەیا باتووفایا زاخۆیێ وەکە نیشانا وێ یەکێ تێ دیتن کو پەکەکە دێ دیسا دەست ب چالاکیان بکە. ب وێ ئارمانجێ کو ئاشتی، ئارامی و ئیستقرارا ھەرێما کوردستانێ تێک ببە.

ھەولدانێن پەکەکێ یێن ژ بۆ گوھەرتنا رۆژەڤێ؟

پەکەکە ژ بەر شکەستنێن لەشکەری و سیاسی یێن ڤان سالێن داوی ل گەلەک دەڤەران ئاسێ مایە، ب تایبەتی ژی ل باکورێ کوردستانێ. ھەما بەشا شەر ل باکور راوەستیایە. پارتیا یاسایی یا ھەدەپێ د ھلبژارتنان دە تێک چوو. گەلێ باکور ب تایبەتی پشتی شەرێ خەندەکان ب لەز و بەز ژ پەکەکێ دوور کەت. نھا پەکەکە ب پشتەڤانیا لۆجیستیک و جوگرافیا ئیرانێ، ئیراقێ و  سووریێ ل سەر لنگا دمینە. ژ بوو ھەبوونا خوە بەردەوام بکە بێ ناڤبەر پشتگریا ئەنیا دژە کورد دکە.

پەکەکە د باسکێ لەشکەری یێن ئێریشێن ل دژی ھەرێما کوردستانێ دە جھ دگرە

ب تایبەتی د ڤان چەند سالێن داوی دە ژ ئالیێ دەولەتا ئیراقێ ڤە گەلەک ئێریشێن ئەشکەرە و نەپەنی ل سەر ستاتویا ھەرێما کوردستانێ تێنە کرن. ئەڤ ئێرش ژ لایەنێ شیعا ڤە دهێن کرن و سێ ستوونێن گرینگیێن ڤان ئێرشان ھەنە.

لنگێ یەکەم دادگەھا بلندا فەدەرالا ئیراقێ؛ بریارێن کو زیانێ دگھینن بەرژەوەندیێن ھەرێما کوردستانێ دەر دکە و دەستورا بنگەھی یا ئیراقێ ژی بن پێ دکە. بێقانوونییێ ل سەر کوردان دسەپینە.

لنگێ دوویەم ژی پارلامەنتۆیا ئیراقێ؛ پلانا سیاسی یا ئێریشان ل ڤر ھاتە ئاڤاکرن. بریارێن دژە کوردان ب دەنگدان و پرۆژەیان ڤە ل مەجلیسێ ھاتن دەرکرن.

لنگێ سێیەمین لەشکەری بوو؛ پێکھاتەیێن ڤی لنگی حەشدا شەعبی، پەکەکە و ئێریشێن دەرڤەیی سینۆرێن ئیرانێ نە.

تێ چاڤەرێکرن کو ئەڤ لنگێ سێیەم ب تایبەتی د سالا 2023 دە ئێریشێن خوەیێن ل دژی ھەرێما کوردستانێ زێدەتر بکە. د ڤی واری دە ئێریشا پەکەکێ یا ل سەر یەکینەیێن پاسەوانێن سینۆرێن ئیراقێ ل نێزی باژارۆکێ باتووفا وەکە یەکەمین پێنگاڤا ئیسال یا پەکەکێ تێ نرخاندن. تێ پێشبینی کرن کو پەکەکە ژ نھا و پێ دە ژی چالاکیێن خوەیێن کو ئارامیا ھەرێما کوردستانێ خەراب دکە بدۆمینە.

ئانکو پەکەکە ل ئالیەکێ ئێرشێن خوەیێن سیاسی-لەشکەری-مەدیایی ل سەر ھەرێما کوردستانێ ل ناڤەندا سلێمانییێ ل شەنگالێ و ل سەر خەتا بەھدینان-برادۆستێ دێ بەردەوام بکە. ژ ئالیەکێ ڤە ژ بۆ ڤەشارتنا خەتمینا خوە لەشکەر-سییاسی و ژ ئالیێ دن ڤە ژی د چارچۆڤەیا ئەرکێن ئەنیا دژە کورد کو ئەو وەزیفەدار کرییە دێ بمەشینە.

ترسا پەکەکێ ژ پاسەوانێن سینۆری یێن ئیراقێ

د پەڤچوون و ئۆپەراسیۆنێن ب ناڤێ شەرێ پەکەکێ و ئارتێشا ترک دە ھەری زێدە ھەرێما کوردستانێ زرار دیت. پەڤچوون ھاتن ھەیا نیزیکی ناڤەندێن باژارۆکێن باشوورێ کوردستانێ. پەکەکێ ھەموو دەڤەرێن ستراتەژیک و لووتکەیێن بلند رادەستی ئارتێشا ترک کرن. ئەڤ رەوشە مەترسییەکا مەزن ل سەر ژییان و مالێ خەلکێ دەڤەرێ یێ سڤیل دکە. پەدەکێ د ڤێ دەربارێ دە پێشنیارەک ژ پەکەکێ رە کر کو جھێن ستراتەژیک ژ بۆ ھێزێن پێشمەرگە بھێلە. لێ پەکەکێ ئەڤ پێشنیارە رەد کر و ئەڤ پێشنییارە وەکە ئەگەرێ روودانا شەری بناڤ کر. ھەر وھا خەلکێ ل ھەرێمێن وەکی ئامیدییێ و دەڤەرێن چییایی  ژ پێشنیارا ژ بۆ پەکەکێ هاتیە کرن کو پێشمەرگە ل وان دەڤەران بێ ب جیھ کرن خوەشحال بوون. لێ پەکەکێ شوونا کو دەڤەرێ رادەستی خوەدییێ وێ ئاخێ ئانکو پێشمەرگە بکە ھەموو دەڤەر د ناڤبەرا 2 رۆژان دە رادەستی ئارتێشا ترک کرن.

حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ ژ بۆ راوەستاندنا پێشدەچوونا دەولەتا ترک دەست ب بجھکرنا ھێزێن پاسەوانێن سینۆری و ھێزێن پێشمەرگە ل جھێن ستراتەژیکێن نێزی گوند و باژارۆکان کر.

پاسەوانێن سینۆری ژ حەفتەنین حەتا مەتینا، ژ مێرگەسۆر ھەتا حاجی عومران ل گەلەک جھان ب جھ بوون و ھەم گەفێن دەولەتا ترک و ھەم ژی یێن ئیرانێ ھاتن ئاستەنگکرن.

پەکەکە ب تایبەتی ب بجھبوونا ھێزێن پاسەوانێن سینۆری گەلەک عاجز بوو. ژ رێڤەبەرێن پەکەکێ موراد قارایلان، ل سەر ناڤێ نەپەگێ داخویانی دا و گۆت، “ئەڤ ھێزە ژ بۆ پاراستنا ئارتێشا ترک ھاتنە ھەرێمێ.” لێ بەلێ پەکەکێ بێیی کو ڤان دەڤەرێن ستراتەژک ھەمبەر ئارتێشا ترک ل بەر خوە بدە، دەملدەست ئەو لووتکە تەسلیمی ترکان کرن.

پەکەکێ جارا یەکەم د 10 جۆتمەھا 2021 دە ل مەتینایێ ماینەک ل بەر ترومبێلا ھێزێن پاسەوانێن سینۆری ب جھ کربوو. موراد قارایلان داخویانی دا و گۆت، “مە نەزانیبوو کا ئەو کی نە”. لێبەلێ، ئەو ھێزێن ناسکری بوون. پشترە، بچووک بچووک دەست ب ئیستیفزازێ کر. لێبەلێ ئەڤ بوویەرە نە گرتن سەر خوە.

پەکەکێ ئێریشا خوە ل سەر فرقەیا 1 ئەمینا باتووفایێ نە گرت سەر خوە. وسا دخویە کو دێ د پێشەرۆژێ دە ژی چالاکیێن وھا بەردەوام بکن. تێ چاڤەرێکرن کو پەکەکە رۆژێن پێشدە ل دژی ھێزێن پێشمەرگە ژی چالاکیێن ب ڤی رەنگی پێک بینە.

ھن بەرپرسێن پێشمەرگە کو مە ئاگاھی ژێ گرتی دیار کرن کو پەکەکێ تیمێن کەشفێ شاندنە دەردۆرا ھێزێن پێشمەرگە. ھەروھا ژێدەرێن دەڤەری گۆتن، “ئەم دزانین کو ل دەڤەرێ ھەموو تەقین و ئێریش ژ ئالییێ پەکەکێ ڤە تێن کرن. پەکەکە ب فەرمی ل سەر خوە بگرە یان نەگرە ڤێ راستییێ ناگوھەرە.”