سمکۆ عەبدولعەزیز

سەرپەیڤ

د ڤان دەم و چرکەیێن چارەنڤیسساز یێن دیروکی دا، هێزا گەلان ب هژمارا تفنگ و چەکێ وان ناهێتە پیڤان، بەلکی پیڤەرێ ڕاستەقینە شیانێن وانن د خواندنا ڕاستیێ و دانا بڕیارێ دا ل دەمێ گونجای.

 ئەڤڕۆ کورد ل پێشیا ئێک ژ وان قۆناغێن چارەنڤیسساز ڕاوەستیاینە، چونکی ململانێ ل سووریێ و دەڤەرێ ئێدی نە تەنێ شەڕێ بەرەیان و سەنگەرایە، بەلکی بوویە شەڕێ پڕۆژەیان، شەڕێ هشیاریێ و ئیرادەیێن سیاسی.

ئەو ئاگربەستا نوکە ل باکور و ڕۆژهەلاتێ سووریێ ب ڕێڤە دچیت، ب ڕامانا دوماهیک هاتنا ڕووبڕووبوونێ ناهێت و نە سەرکەفتنە بۆ هیچ ئالیەکی، بەلکی وێستگەهەکا دەمکی یە د ڕێکا دووبارە دابەشکرنا دەسهەلاتێ دا.

ئەڤە دەرفەتەکە بۆ ئاڤاکرنێ هەروەکی چەوا دبیتە دەرفەت ژی بۆ پەراوێزخستنێ، ئەڤە ئەزموونەکە دێ وێ یەکێ ئێکلا کەت کا کێ عەقلێ سیاسی هەیە و کێ تەنێ کارڤەدان (ردود الافعال) هەنە.

ناڤەڕۆک

ئەو تشتێ ئەڤڕۆ ل سەر ئاخا کوردی رویدده‌ت ، ژ کۆبانێ بگرە تا دەشتا جزیرێ و ژ قامشلۆ تا دگه‌هیتە دێرکێ، نە بوویەرەکا ڤەقەتیایە ژ دەوروبەران، بەلکی خەلەکەکە ژ زنجیرە پیلانێن هەرێمی کو ئارمانج ژێ ئەوە پرسا کوردی ل دویڤ بەرژەوەندیێن دەولەتان بهێتە دیزاینکرن، نە ل گۆرەی مافێن ڕەوا یێن میللەتێ کورد.

ڕژێما شامێ ب بێدەنگی کار دکەت دا کو بڕیارا ناڤەندی بۆ دەستێ خۆ ڤەگێڕیت و ئاگربەستێ وەکو ئامراز ب کار دئینیت نە وەکو ئارمانج.

 ئەنقەرە ژی بەردەوامیێ ددەتە پڕۆژەیێ خۆ یێ کەڤن و نوی دا کو هەر ئەزموونەکا کوردی ژ ناڤەڕۆکا وێ یا سیاسی ڤالا بکەت و کێشەیێ ژ پرسەکا نەتەوەیی بکەتە دۆسیەیەکا ئەمنی.

 تەهران ژ لایێ خۆ ڤە، ل پارچەیا ژێر دەسهەڵاتا خۆ هەر لڤینەکێ د ساڤابونێدا دکوژیت ژ ترسا وێ یەکێ نەکو پەتایا شۆڕشێ بۆ ناڤ مالا وان بهێته‌  ڤەگوهازتن.

 ئەمەریکا ژی، پشتی ڕۆڵێ وێ وەک هەڤپەیمانێ دەمکی ب دوماهی هاتی، خەریکە هێدی هێدی خۆ ژ گۆڕەپانێ دکێشیت.

د ناڤا ڤێ دیمەنێ ئاڵۆز دا، کارتێن هەرە ب هێز یێن کوردان، ئێک ل دویڤ ئێکێ ژ دەستێن وان دەردئێخن.

 ڤەگوهاستنا دۆسیەیا گرتێن داعش بۆ ئیراقێ تەنێ ڕێکارەکا ئەمنی نەبوو، بەلکی پەیامەکا سیاسی یا ئاشکرا بوو ب وێ ڕامانێ کو: جڤاکا نێڤدەولەتی دووبارە ئیعتیبارێ بۆ دەولەتا ناڤەندی ڤەدگێڕیت و ڕۆڵێ ڕێڤەبەریا خۆسەر وەک هەڤپشکەکێ سەربخۆ لاواز دکەت. ئەڤە دەستپێکا قۆناغەکا نوی یە کو ناڤنیشانێ وێ ئەڤەیە: سەرەدەری دگەل حکومەتانە نە دگەل هێزێن خۆجهی.

یا ژ هەمیێ مەترسیدارتر، ئەو پڕۆژەیێ ڕاستەقینە یێ ئەڤڕۆ ل ژێر ئاڤێ دهێتە پوختەکرن نە شەڕەکێ نوی یە، بەلکی پرۆسەیەکە بۆ حەلاندنا سیاسی یا هێدی و لەسەرخۆ: تێکەلکرن بێی گەرەنتی، ئێکگرتن بێی هەڤپشکی و دانپێدانەکا ڕووکەش بێی مافێن دەستووری.

ئەڤ ڕێکە، ئەگەر هەر وەسا بەردەوام بیت دێ دۆزا کوردی ژ دۆزا میللەتەکی کەتە دۆزا ڕێڤەبەریەکا خۆجهی (ئیداری) کو هیچ سەروەریەک بۆ نینە.

ل هەمبەری ڤی واقعی، نابیت کورد ل سەر سیاسەتا چاڤەڕێکرنێ یان پشتبەستن ب دەرڤە بەردەوام بن.

ئەزموونان سەلماندیە کو هەڤپەیمان دهێنە گۆهۆڕین و بەرژەوەندی نامینن و ئەو مافێ ب هێزا سیاسەتێ نەهێتە ستاندن، کەس ب خێرێ پێشکێشی مە ناکەت.

مەترسیدارترین تشتێ ئەڤڕۆ ئەم ژێ دناڵین نە فشارا دەولەتانە، بەلکی لاوازیا مالا کوردی یە ( دابەشبوونا سیاسی، فرە-گۆتاری و نەبوونا مەرجەعەکێ ئێکگرتی) هەمی ئەو ئەگەرن کو هەلوێستێ مە یێ دانوستاندنێ لاواز دکەن، چەند قوربانی مەزن بن ژی.

قۆناغا داهاتی نە پێدڤی ب سەرکردایەتیا تاکەکەسی یە و نە ژی درووشمێن بریقەدار، بەلکی پێدڤی ب پڕۆژەیەکێ نەتەوەیی یێ عەقلانی یە کو ل سەر سێ ستوینێن سەرەکی ڕاوەستیت: ئێکگرتنا بڕیارێ، بەلگەنامەیا مافان، ڕێکخستنا جەماوەری.

ئێکگرتنا بڕیارێ ب وێ ڕامانێ کو دەمێ دانوستاندنێن تاک-لایەنە بەسە و دڤێت نوونەرایەتیەکا نەتەوەیی یا هەڤبەش هەبیت.

 بەڵگەنامەیا مافان ژی ئانکو وەرگێڕانا داخوازێن دیروکی بۆ دەقێن دەستووری یێن ڕوون کو تەئویلێ هەلنەگرن.

 ڕێکخستنا جەماوەری ئەو تاکە گەرەنتیە بۆ پاراستنا هەر دەستکەفتەکێ سیاسی.

ئەم نە ئاشقێن شەڕی نە و تەسلیمبوونێ ژی قەبوویل ناکەین.

ئەم خودانێن کەرامەتا سیاسی نە.

مە هەڤپشکیەکا ڕاستەقینە دڤێت د ناڤ دەولەتا سووریێ دا ، نە کو د ناڤ دا بەرزە ببین و بحەلیێین.

 مە دانپێدان ب ناسنامە و مافێن خۆ دڤێت، نە ڕێڤەبەریەکا دەمکی کو هەر ڕۆژێ ل گۆرەی مەزاجێ دەولەتێن هەرێمی یاری پێ بهێتە کرن.

دڤێت ئەم دگەل خۆ ڕاشکاو بین: ئەڤ ئاگربەستە نە دوماهیا ململانێ یە، بەلکی بێهنڤەدانەکە د ناڤبەرا دوو گەڕێن شەڕی دا.

یێ وێ دەرفەتێ بۆ ئاڤاکرنا هێزەکا سیاسی بکار بینیت دێ سەرکەڤیت و یێ د ناکۆکیان دا دەمێ خۆ بکوژیت دێ هێتە دەرخستن.

ڤەگوهاستن ژ مەنتیقێ چەکی بۆ مەنتیقێ دەولەتێ، ڕامانا وێ دەستبەرداربوون ژ مافان نینە، بەلکی ڕامانا وێ چەسپاندنا مافانە، ئەڤە نە لاوازی یە، بەلکی پێگەهشتنا سیاسی یە.

ئەڤەیە شەڕێ ڤێ قۆناغێ:( شەڕێ عەقلی، ڕێکخستنێ، و شەرعیەتێ. (

ئەڤڕۆ کورد ل هەمبەری بژاردەیەکا دیروکی یا ڕوونن:( یان دێ بنە هێزەکا سیاسی یا کاریگەر کو ل سەر هەر مێزەکێ حساب بۆ بهێتە کرن، یان ژی دێ سیناریۆیێ پەراوێزخستنێ ب شێوازەکێ نوی و نەرمتر دووبارە بیتەڤە. (

دیروک ڕەحمێ ب کەسێن دودڵ نابەت.
ئەو میللەتێن کو نەشێن دەلیڤەیا خۆ دروست بکەن… دێ ژ لاپەڕێن دیروکی هێنە ژێبرن.