نەتەوەیا دەمۆکراتیک: ئالتەرناتیڤەک ژ بۆ دەولەتێ یان ئالتەرناتیڤەک ژ بۆ خەونێ؟
سمكۆ عهبدولعهزیز
بهشێ سیێ
هەلوەشاندنا گۆتارا پشتی نەتەوەپەرستیێ د پرۆژەیێ ئۆجالانی دا
د هەر پێشڤهچوون وشهكهستنهكێ دا، بزاڤێن سیاسی دەست ژ هیڤی و ئارمانجێن خۆ بەرنادەن، لێ ب زمانەکێ دی و ب بەرگەکێ نوی ددارێژنەڤە، زمانەکێ نەرمتر کو بشێت خۆ ل گەل هەڤسەنگیا هێزان بگونجینیت.
گەلەک جاران ژی ئەڤ زمانێ نوی ب پەیڤێن بریقەدار یێن ئەخلاقی و مرۆڤایەتی دهێتە خەملاندن، داکو ئەو گوهۆرینا کویر یا كو ب سەر ئارمانجا سەرەکی دا هاتی د بن ڤان پەیڤان دا ڤەشێریت.
د ڤی چارچوڤەی دا، چەمکێ نەتەوەیا دیمۆکراتیک د گۆتارا ئۆجالانی دا وەک شوونگر (بەدیل) بۆ دەولەتا نەتەوەیی دەرکەفت، نە وەک پێشخستن یان قۆناغەک بۆ گەهشتن ب دەولەتێ.
ئەڤ چەمکە وەسا نەهاتیە بەحسکرن کو پرەکا دەمکی یە بۆ گەهشتن ب سەروەریێ، بەلکو وەک ئاسۆیەکێ دوماهیێ و دەربازبوونا ژ دەولەتێ هاتیە دانان.
ئەڤ دیتنە پشتا خۆ ب رەخنەگرتنێ ل دەولەتا نەتەوەیی گرێددەت، کو وێ وەک ئامرازەکا زۆرداریێ و ئینکارکرنێ دبینیت.
راستە ئەڤ رەخنەیە د گەلەک ئەزموونێن جیهانێ دا جهێ خۆ هەیە، لێ ئارێشە نە د رەخنەگرتنا دەولەتێ دایە، بەلکو کارەسات ئەوە تو ڤێ رەخنێ ل سەر گەلەکێ پیادە بکەی کو هێشتا نەبوویە خودان دەولەت!
چونکی دەولەت بۆ کوردان، چو جاران ئامرازێ زۆرداریا ناڤخۆیی نەبوویە، بەلکو خەونەکا پاشخستی بوویە.
دەولەت ل دەڤ مە نە هێمایێ هەیمەنەتێ و دەستهەلاتێ یە، بەلکو هێمایێ دانپێدان و هەبوونێ یە. لەوما ئینانا رەخنەیێن فەلسەفی ژ نەتەوەیێن تێر-دەولەت و سەپاندنا وان ل سەر نەتەوەیەکا بێ دەولەت موفارەقەیەکا فکری یا مەترسیدارە.
نەتەوەیا دیمۆکراتیک وەسا تێتە نیشاندان وەک تیركهك ژ جڤاکێن جودا کو د ناڤ سنۆرێن دەولەتێن داگیرکەر دا بژین، بێی کو دەستکاریێ د سەروەری و سنۆرێن وان دەولەتان دا بکەن. ب کورتی ئەڤە پرۆژەیێ برێڤەبرنا جیاوازیانە نە پرۆژەیێ رزگارییا نیشتیمانی.
مرۆڤ دشێت ڤێ بادانێ وەک ئەنجامێ شۆکا سیاسی ببینیت.
دەمێ تو نەشێی واقعی بگوهۆری، تو ئارمانجێن خۆ دگوهۆری داکو ل گەل واقعی بگونجن. واتە ل شوینا کو ئەم بەرهنگاریا واقعی بکەین بۆ گوهۆرینا وی، ئەم تیۆریان دادرێژین بۆ خۆگونجاندنێ ل گەل وی.
ئەڤ گوتارە ململانێیا مە ژ ئاستێ سەروەریێ دڤهگوهێزیت بۆ ئاستێ ئیدارەدانێ.
ژ پرسیارا: ئەڤ ئاخە یا کێ یە و کى حوکم بکەت؟
بۆ پرسیارا: ئەم چاوا د ناڤ ڤێ ئاخێ دا بژین؟
ل ڤێرە مەترسیا گوهۆرینێ دیار دبت:
چەمکێ رزگاریێ دزڤریت بۆ باشترکرنا مەرجێن بندەستیێ.
