پشتی پەڤچوونێن ل رۆژئاڤا، کورد ب دلشکەستی و ھێرسەکا مەزن ل بەرپرسیارێن ڤێ تێکچوونێ دگەرن. ل رۆژئاڤا ئەڤ 14 سالن، ل سەر بنگەھا گۆتەگۆتکێن براتیا گەلان، دەمۆکراسی، ژنۆلۆژی و ئازادکرنا رۆژھلاتا ناڤین خوەستن تابلۆیەکێ بئافرینن و د ھەمان دەمێ دە ناسنامەیا کورد ھات پشتگووھ خستن. د داویێ دە، ئەو کەسێن کو ژ وان رە دگۆتن برا، جەنازەیێن کوردا ژ ئاڤاھیان ئاڤێتن، مالێن مە تالان کرن، گۆرستانێن مە خرابکرن و بەرێ چەکا خوە ل ھەڤسەنگەرێن خوەیێن کورد زڤراند و ئەو شەھید کرن.
و کورد “براتیا گەلان” ژ بەر کارەساتا کو قەومی بەرپرسیار دبینن. وان مرنا براتیا گەلان ب تابووتەکێ راگھاند. لێ دیسا ژی، کەسایەتێن مینا ئالدار خەلیل، سالح مووسلم و کادرۆیێن پەکەکێ هێژ ژی دبێژن، “خەتا براتیا گەلان راست بوو، ئەم دێ ل سەر وێ خەتێ بمەشن.”
ژ بەر ڤێ یەکێ، گەلۆ کورد هێژ ژی دبێژن “بژی براتیا گەلان،” یان ژی ئەو دێ ببێژن، “براتیا گەلان مریە؟”
نا، نە ھەر دو ژی:
ژ بەر کو پرسگرێکا کوردان مافێن نەتەوەیی نە. مافێن نەتەوەیی و براتیا گەلان تشتێن جودا نە. ئەو ل جھێ ھەڤ نایێن گوھەرتن.
مافێن نەتەوەیی مژارەک سیاسییە کو دەولەت، دەستھلاتداری، سیستەما حکوومەتێ، قانوون، سەروەری و پرۆتۆکۆلان پێکتێ. لێبەلێ، براتیا گەلان ھەلوەستەک ئەخلاقییە، خوەستەکە، نە تێگەھەک سیاسییە د زانستا سیاسەتێ دە. قانوون ژ گەلان رە نابێژن کو ببن برا. ژ بۆ گەلێن کو مافێن وان یێن نەتەوەیی نایێن ناسکرن، ستاتویا سیاسی پێشی تێ، پاشێ براتی.
لێبەلێ، تێگەھا براتیا د ناڤبەرا گەلان دە ھەر تم وەکی تێگەھەک ھاتیە بکارئانین، نەمازە ژ ھێلا لایەنێن چەپگر ڤە، دا کو مافێن نەتەوەیێن دن ئینکار بکن، و پاشێ وان ب ھەڤ بدن قرکرن.
نموونەیا ھەری زەلال یوگۆسلاڤیایە.
ئایدۆلۆژیا فەرمی یا یوگۆسلاڤیایێ ئەڤ بوو: “براتستڤۆ ئ ژەدنستڤۆ” -براتی و یەکیتی. سەرپ، کرۆوات، بۆشناق، سلۆڤەن و ماکەدۆنی وەکی “گەلێن برا” ھاتن راگھاندن. لێ تەنێ بەلگراد خوەدی بریارێ بوو. یێن دن برایێن پچووکتر بوون کو نەچار بوون گوھ بدن برایێ مەزن. و د ئەنجامێ دە، د سالێن 1990ێ دە، ڤان برایان ھەڤدو خوارن. ب سەد ھەزاران کەس مرن.
ل یەکیتیا سۆڤیەتێ، درووشما “نارۆدۆڤ دروژبا” ئانگۆ دۆستانیا گەلان ھاتە بکار ئانین. رووس، ئوکراینی، گورجی، ئەرمەنی، ئازەری و گەلێن ئاسیایا ناڤین “گەلێن برایێن وەکھەڤ” بوون. وان ڤەقەتاندن وەکی “جوداکاری” دحەسباند. دیسا، وان ھەڤدو قر کرن.
گەلێن سەردەست ڤێ جارێ خاپینۆکیا براتیا گەلان ل سەر کوردان دمەشینن. و ئەڤ ب رێیا عەڤدللا ئۆجالان تێ کرن. پارادیگمایا “نەتەوەیا دەمۆکراتیک” یا ئۆجالان دبە سەدەما وندابوونا کوردان وەکی نەتەوەیەک، ئەنتەگرەبوونا وان لگەل نەتەودەولەتێن داگیرکەر، و قەبوولکرنا سەردەستیا کوردان، ب تێگەھێن وەکی “دەمۆکراسی، براتیا گەلان، و ژنۆلۆژی” وان مژوول دکن. ئۆجالان ب پارادیگمایا خوە بێدەولەتبوونا کوردان رەوا دکە و کوردان بێ کوردستان دھێلە.
ب سالان، دەما کو ژ رێبەرێن رۆژئاڤا دھات پرسین “ھوون چ دخوازن؟”، ل شوونا داخوازێن بەربچاڤێن وەکی “فەدەراسیۆن، ئۆتۆنۆمی، خوەسەری ھتد.” وان داخوازێن نەسیاسی پێشکێشکرن و د ئەنجامێ دە، چ دەستکەفتیێن سیاسی چێنەبوون.
براتیا گەلان نە خەلەتە؛ ژ ھێلا ئەخلاقی ڤە، پێدڤییە کو رێز ل مافێن گەلێن دن وەرە گرتن. گەر ئەم خوەدیێ ھەمان ماف و دەستھلاتێن گەلێن دن بن، و گەر تێکلیەک ھەڤبەشا پەژراندی د ناڤبەرا مە دە ھەبە کو ژ ھێلا سیستەما ناڤنەتەوەیی ڤە وەرە گارانتی کرن، دێ ھنگێ ئەم بێژین بەلێ ئەم برا نە. گەر ماف یان ستاتویا مە تونە بە، وێ دەمێ ئەم نە برا نە، تەنێ ئەم مشەختی و پەنابەرن.
پرسگرێکێن کوردان لگەل گەلێن دن توونە نە. ھەرێما کوردستانێ میناکا ھەری باشا ڤێ یەکێیە. سوریانی، ئاشووری و ترکمەن ل ھەولێرێ و دوھۆکێ ژ ھەموو وەلاتێن دن یێن رۆژھلاتا ناڤین پتر خوەدی مافن. ئەو ئازادن، ئارامن و ئەولە دژین.
یا مری نە براتیا گەلانە، یا مری پارادیگمایا عەڤدللا ئۆجالانە. دڤێت درووشمەیا کوردان نە “براتیا گەلان” بە، دڤێت درووشما کوردان “یەکیتیا کوردان، مافێن نەتەوەیی یێن کوردان و سەروەریا ل سەر ئاخا کوردستانێ” بە.
