ل سەر چەند رۆژێن شەری شیرۆڤەکرنا ئەگەران!

شەرێ کو د 28/2/2026ێ دە دەستپێ کر، ئیرۆ دەرباسی رۆژا 7ێ بوو. ئەڤ شەرێ د ناڤبەرا ئەمەریکا-ئیسرایل و ئیرانێ دە رۆژ ب رۆژ گەش دبە. ل گۆری ئاگاھیێن نووژەن، ئەمەریکا و ئیسرایل ئۆپەراسیۆنێن ھەڤکاریێ یێن وەک ” Epic Fury” (ئەمەریکا) و ” Roaring Lion” (ئیسرایل) پێک تینن؛ د ئارمانجێن وان یێن ئێریشێن سەر ئیرانێ دە، سیتەیێن لەشکەری، ئەتۆمی و سەرۆکاتیا ئیرانێ بخوە ھەیە.

د رۆژا یەکەم دە، سەرۆکێ بلند ئایەتوللاھ عەلی خامنەیی و گەلەک سەرۆکێن دن ژی ھاتن کوشتن. د ناڤ ڤان کوشتییان دە، سەرۆکێ دادگەھێ، سەرۆکێ ئارتێشێ، سەرۆکێ پاراستنا لەشکەری، سەرۆک و سەرکردەیێن ئیستیخباراتێ و ئارتێشێ ژی ھەنە. ئیران ب مۆشەک و درۆنان بەرسڤ ددە، کو ئارمانج ئەمەریکا، ئیسرایل و ھەڤالبەندێن وان (وەکە عەرەبستانا سعوودی، ئیمارات، بەحرێن) دکن. ئیران ب ڤێ بەرفرەھکرنا ئێریشێن خوە رە، ئەنییا شەر بەرفرەھ دکە.

د ڤی شەری دە ھەژمارا مریان ل ئیرانێ ژ 787 کەسان دەرباس دبە و پرانییێن ڤان کوشتییان لەشکەر، سەرکردە و بەرپرسییارێن رەژیمێ نە. د ڤی شەری دە چەند لەشکەرێن ئەمەریکی ژی مرنە. ئیران ب تایبەتی ب مۆشەک و درۆنان، ئێریشی سەر ئیسرایلێ دکە و ھەتا نھا ھەژمارا ئیسرایلییێن کو ھاتنە کوشتن نێزی 11-12 کەسانە. تێد ئیدیعا کرن کو 11 کەس ژی ووندا نە. دبە کو د بن کاڤلان دە مابن. ئەڤانا ھەموو کەسێن مەدەنی نە. ژ بەر کو ئیران راستەراست ئیسرایلێ و گەلێ ئیسرایلێ دکە ئارمانج، نە بنکەیێن دەولەتێ.

ل گۆر بانگا سەرکردەیێن ئیرانێ یا ژ بۆنا ھەڤالبەندێن وێ یێن بەرەیا ئیسلامی، ھەتا نھا تەنێ حزبووللاھ و حەشدی شەعبی بەشداری شەر بوونە. شەر بەر ب لبنانێ ڤە ژی چوو، ژ بەر کو حزبووللاھ ژ لبنانێ ئێرش بر سەر ئیسرایلێ. ب پشتەڤانییا حزبوللاھێ، حەشدا شەعبی و رەوشا کەنداڤا فارسی و وەلاتێن کەنداڤا عەرابان بدن بەر چاڤان شەر بەرفرەھ دبە. بوھایێن پەترۆلێ بلند دبە و بازارێن جیھانی بەر ب هەلاوسانێ ڤە دچن.

سەرۆکێ ئەمەریکا دۆنالد ترامپ دبێژە کو شەر دبە کو چەند ھەفتەیان بدۆمە و دبە کو ھێزێن بەژاھی وەرن بکارئانین، ب ئارمانجا گوھارتنا رەژیمێ. بەری شەر دەستپێ بکە، ل گۆر ئامادەکاری و داخویانییێن بەردەست ئیحتیمالا گوھارتنا رەژیمێ و بەشداربوونا شەرێ بەژایی پر ھندک بوو. من د نڤیسا خوەیا د 20/2/2026ێ یا ب ترکی دە، ئیحتیمالا گوھەرتنا رەژیمێ و بەشداربوونا ھێزێن بەژایی ژ بۆنا ناڤ ئیرانێ پر ھندک دابوو نیشاندان. لێ لگەل دەستپێکرنا شەری، ھەلوەستا ئیرانێ و بەلاڤبوونا شەری، نھا ئەڤ ئیحتیمال پر زێدە بوویە، ژ بەر کو گەلەک سەرۆک و رێڤەبەرێن ئیرانێ یێن سییاسی و لەشکەری ژی ھاتن کوشتن و ترامپ د گۆتارەکا خوەیا نوو دە دییار دکە کو “پرانیا کەسێن کو د ھشێ مە دە ھەبوون مرن.”(!) ئەڤ ژی ئاگاھییەک نوویە کو ب خوە رە گاڤێن نوو بینە.

لێ بەلێ، ئیران ھین ژی بەرخوەدانێ دکە و شەر دەمدرێژ دبە. ئەڤ ژی پێویستییێ ب خوە رە تینە، کو داگیرکرنا بەژاھی دەربخە پێش. د شەرێن بەرێ دە (وەکە پرۆتەستۆیێن 2025-2026ێ)، رەژیم لاواز بوویە، لێ ھین ژی ل سەر پیانە. ئەگەر شەر درێژ ببە، رەژیم دبە کو ھلوەشە، لێ ئەو گرێدایییە ب پشتەڤانیا ھوندرین و بریارێن ئەمەریکا و ئیسرالێ ڤە. ئەڤ بریارێن ئەمەریکا و ئیسرایلێ ژی پێدڤیتییا وان ب هەڤپەیمانیەک بەرفرەھ ڤە ھەیە.

ئازەری، کورد، بەلووج و عەرەب!

بی گەلەمپەری، ھەموو ملەتێن کو ل ئیرانێ ھەنە د بن زلمێ دە نە و ژ رەژیمێ نەرازی نە؛ ژ بەر کوشتنێن نەحەق، قەدەغەکرنێن چاندی و ئابۆری و داگیرکرنا وەلاتێن وان. د پرۆتەستۆیێن 2025-2026ێ دە، نەرازیبوون ل ھەرێمێن ئەتنیکی بەلاڤ بوون، نەمازە ل کوردستانێ، کو کورد 17% ژ نفووسێ پێک تینن و ب گرانی ھاتن تەپساندن. د وێ دەمێ دە ژ گرتی و کوشتییان 47% کورد بوون. بەلووج و عەرەب ژی د نەرازیبوونێ دە بەشدار بوون و ئازەری 24% ژ نفووسێ ژی داخوازێن خوە ھەنە.

د شەرێ نھا دە، ئەگەر رەژیم ھێزێن خوە ژ ڤان ھەرێمان ڤەکشینە، ئحتیمالا سەرھلدانێن ئەتنیکی ھەیە – وەک سەرھلدانێن کورد و بەلووجان کو دبە کو ھەرێمێن خوە کۆنترۆل بکن. ئەڤ دبە کو ببە سەدەما پارچەبوونێ، لێ پرانیا ڤان کۆمێن داخوازێن فەدەرالیزمێ دکن، نە سەربخوەنە.

دبە کو ئیرانەک فەدەرال دەرکەڤە؟

بەلێ، ئەگەر رەژیم ھلوەشە، دبە کو سیستەمەکە فەدەرال وەرە ئاڤا کرن، دا کو داخوازێن ئەتنیکی وەرن جیبجیکرن. کورد، بەلووج، عەرەب و ئازەری ب گەلەمپەری داخوازا ئۆتۆنۆمیێ دکن، د چارچۆڤەیا ئیرانێ دە، نە پارچەبوونێ. د دیرۆکێ دە، وەکە پشتی سەدام ل ئیراقێ، کو ھەرێمێن ئەتنیکی ئۆتۆنۆمی بدەست خستن. لێ ئەڤ ل ئیرانێ ب مەرجێن ناڤنەتەوی ڤە گرێدایییە. ژ بەر کو نھا ئەڤ پەیام د داخوویانییێن ئاکتۆرێن شەر دە نە دییارە. ئیحتیمال ھەیە کو ئەڤ رەوش ب درێژبوونا شەری و بەشداربوونا شەرێ بەژایی رە زالال ببە، کو سیاسەتێن پشتی شەر و پشتەڤانیا ناڤنەتەوەیی د ڤی واری دە دەرکەڤە پێش.

د دەربارێ ڤی شەری دە ئیحتیمالا کو چین و روسیا ئەکتیف پشتەڤانیا ئیرانێ بکن و بکەڤن شەری د چ ئاستێ دەیە؟

ئەز ھندەک ل سەر ڤێ ھێلێ ژی راوەستم. ئەز دکارم رەحەت بێژم؛ ھەردوو وەلات ژی ئێریش شەرمەزار کرن و بانگا دیالۆگێ کرن، لێ ئحتیمالا کەتنا راستەراست کێمە. روسیا ئێس-400 و بالافرێن شەر پێشکێشی ئیرانێ کرن و چینێ ژی پێدڤیتیێن خوەیێن نەفتێ، 80% ژ ھناردەیێن ئیرانێ دکرە. لێ ھەڤالبەندیێن وان بێ پەیمانێن پاراستنێ یێن لەشکەری نە. روسیا ب شەرێ ئووکراینایێ مژوولە و چین نکارە ھێزێ بشینە.

پشتەڤانیا وان دبە کو ئابۆری، ئیستیخباراتی و ئالاڤێن چەکداری بە، لێ نە لەشکەری راستەراست. ئەگەر بکەڤن، شەر دبە کو بەر ب شەرێ جیھانێ یێ سێیەمین ڤە بچە، ب بەشداریا ناتۆ، ئاسیایێ و کەنداڤێ، کو وێ ببە فەلاکەتەکا مەزن ب باندۆرێن ئابۆری و مرۆڤی.

لێ ل گۆری ئانالیزێن پیسپۆر و ستراتەژیستان ئەڤ نە موحتەمەلە، ژ بەر کو روسیا و چین بەرژەوەندیێن خوەیێن تایبەت دپارێزن و ژ وەلاتەکی وەک ئیرانێ رە ناکن قووربان.