ئاکەپێ هێلا سۆر کێشا: نە پێگههـ بۆ ئۆجالانی و نە گەرەنتی بۆ پەکەکێ
داخوازییا سەرۆکێ مهههپێ دەولەت باخچهلی یا ژ بۆ دیاركرنا پیگهههكی بۆ سەرۆکێ پهكهكێ عەبدوللا ئۆجالان هێژان د رۆژەڤێ دا یە. هەر چەندە کو داخویانیا باخچهلی بەردەوامه، لێ نێرینێن رهخنهیی ژ هێلا ئاكهپێ ڤە هاتنە. تێ گۆتن کو ئاكهپێ پێشنیارا پهكهكێ یا دەرخستنا قانوونەکێ قەبوول ناکەت و دبێژیت: «بێی پشتراستکرنا چەکدانانێ، دڤێت چ قانوون نەهێنە دەرخستن».
ل شوونا دانا پیگهههكێ یاسایی ب ئۆجالان، بەرپرسێن ئاكهپێ دبێژن پێدڤییه مەرج و رهوشا ل ئیمرالیێ بهێنه سڤکكرن و ئەو ڤهكرینه ل همبهر وێ کو دەستووریێ بدەنە ئۆجالان ل گهل تهخێن جودا یێن جڤاکی، وەک رۆژنامەڤان و ئەکادیمیسیهنان، هەڤدیتنان بکەت.
هەروەها نێرینێن رهخنهیی ژ هێلا ئاكهپێ ڤە دەربارەی وێ پێڤاژۆیا کو پارتییا دەستهەلاتدار ب “پێڤاژۆیا ئاشتی و جڤاکا دهموکراتیک” ناڤ دكهت هاتنە، کو نوکە د رۆژەڤا تركیهیێ دا وەک “تركیهیا بێ تەرۆر” هەیە.
هەر چەندە بەرپرسێن ئاكهپێ ل دژی دانا پیگهههكێ یاسایی نه ب ئۆجالان، لێ ئەو ڤەکرینە ل همبهری کو مەرج و رهوشا ل زیندانا ئیمرالیێ سڤک بکەن ب ئاوایهكی كو دەستوورێ بدەنە ئۆجالان ل گهل تهخێن جودا یێن جڤاکی هەڤدیتنان بکەت.
ل گۆری راپۆرتەکا تایبەت یا یووجەل کایائۆغلو د رۆژنامەیا Tirkiye Gazetesi دا هاتییه: هەر چەنده داخویانیێن ئاكهپێ، مهههپێ و دهم پارتیێ نیشان ددەن کو پێڤاژۆ بەردەوامه، لێ د ناڤبەرا پارتییان دا جوداهییەکا گرنگ یا نێرینان هەیە تایبهت دهربارێ کەنگی و د بن چ مەرجان دا رێكکارێن قانوونی دێ هێنە دهرخستن.
دهستپێكێ چەکدانان، پاشێ رێكارێن قانوونی
مهرجێ ئاكهپه و ئالیێ حکوومەتێ بۆ پهكهكێ ئهوه بەری هاڤێتنا گاڤێن قانوونی، پهكهكه چەکێن خوە ب ئاوایەکێ بەرچاڤ دانیت. لێ، پهكهكه و دهم پارتی پتریا جاران مژارا نهبوونا گهرهنتیێن قانوونی بۆ چەکدانانێ بهحس دكهن.
د هەڤدیتنێن ل گهل سەرۆککۆمارێ تركیهیێ رەجەب تەیب ئەردۆغان دا، هاتە نرخاندن کو پێدڤییه كار ل سەر رێكارێن قانوونی د هەمان دەم دا دگەل چەکدانانێ بهێتە کرن. لێ، نێرینا سەر دەست د ناڤ ئاكهپێ دا ئەوە کو دڤێت چ گاڤ نەهێنە هاڤێتن هەتا کو ب ئاوایەکێ بەرچاڤ نەهێتە دیارکرن کو پهكهكێ چەکێن خوە دانانە. هەر چەند سەرۆکاتییا ئاكهپێ هاڤێتنا گاڤان بەری چەکدانانێ ب مەترسیدار دبینیت ژی، لێ نێرینا سەر دەست د ناڤ پارتیێ دا ئەوە کو «قانوون ل گۆرەی ئەگەران ناهێنە چێکرن».
ئیدیعایێن ل سەر کەلهێن ل سەر عەردی
ژێدەرێن ئاكهپێ دبێژن کو چارچۆڤەیا یاسایی یا پێڤاژۆیێ ب گاڤێن کو رێخستنا پهكهكێ دێ هاڤێژیت ڤە گرێدایە. لێ ل گۆری راپۆرتا رۆژنامەیێ، بەرەڤاژی ڤێ یەکێ ل سەر عەردی دهێته دیتن. کۆگەهێن چەکی و شکەفت نەهاتینە ڤالا کرن، بەرپرسێن پارتیێ شڕۆڤە کرینه كو “کۆمێن د ناڤ پهكهكێ دا ل دژی چەکدانانێ بهرگریێ دكهن، ئارێشایهن چێدکەن و پێڤاژۆیێ درێژ دکەن. جهێن پهكهكێ دهێنه زێدەکرن.
“قانوونێن نوکە بەسن”
ئاكهپێ بهرسڤا ئیدیعایێن دهم پارتیێ دان یێن کو دبێژن ئەو کەسێن چەکێن خوە داناین نەدشیان ژ بەر نهبوونا قانوونان ڤەگەرنە تركیهیێ. بەرپرسێن ئاكهپێ تهكهز کر کو قانوونێن نوکە یێن ل سەر سزادان و تۆبەکرنێ بۆ وان کەسێن تاوان ئەنجام نەداین بەسن، نموونەیا دایکێن دیاربەکرێ ب بیر ئانی و گۆت، ئەگەر تاوان نەبیت، سزا نینە. لێ، ئەگەر چەکدانانەکا تمام ل سەر عەردی بهێتە دیتن، بێگومان دێ قانوونەک هێتە رۆژەڤێ.
چارەسەریەکا دهمكی بۆ ئیمرالیێ
هەلوهستێ ئاكهپێ ل سەر دانوستاندنا دانا پێگهههكی ب ئۆجالان، خالا هەرە هەستیار یا پێڤاژۆیێ، ئاشکەره كر. سەرکردایەتییا ئاكهپێ ب ئاوایەکێ هشیارانە نێزیكی پێشنیارا پیگههێ یاسایی بۆ ئۆجالان دبیت، کو سەرۆکێ مهههپێ دەولەت باخچهلی ژی ئاماژە ب ڤێ یەکێ کرییە.
ژێدەر دبێژن کو دانا پێگهههكێ یان ئیمتیازهكێ بۆ زیندانییەکی کو سزایێ هەتا هەتایێ یێ گرانکری وەرگرتی نە مومكینه، لێ سڤکرنا تەجریدێ ل ئیمرالیێ وەک “چارەسەریەکا دهمكی” دبیت بهێته كرن.
هەر چەنده دهێته پێشبینیکردن کو رێ دان ب ئۆجالان كو راستەراست پهیوهندیێ ب قەندیلێ بکەت و ب ل گهل تهخێن جودا یێن جڤاکی، وەک رۆژنامەڤان و ئەکادیمیسیهنان هەڤدیتنان بکەت، دشێت فشارا ل سەر رێخستنا پهكهكێ زێدە بکەت ژی، لێ ناڤەندێن سیاسی یێن ئەنقەرێ دانوستاندنا وێ یهكێ دکەن کو پێڤاژۆ دێ ب ستراتیژییەکا راگەهاندنێ یا ل دۆرا سەرۆککۆمار ئەردۆغان، سەرۆکێ مهههپێ باخچهلی و ئۆجالانی هێتە دارێژتن.
