ژ لوولییا تفەنگێ بۆ جڤاکا دهمۆکراتیک؛ دەما شۆرهش فەلسەفا خۆ دگۆهۆریت
ژ ئۆجالانێ شۆرشگێر بۆ ئۆجالانێ فهیلهسۆف… ئەرێ پرۆژە گۆهۆری یان کەرەستەیێن وی؟
نەک هەمی شۆرهش د مەیدانێن جەنگی دا دهێنە شکاندن، هندەک ژ وان ژ لایێ سەربازی ڤە سەردکەڤن، لێ پاشان ژ لایێ هزری ڤە دهێنە گۆهۆرین و هندەک ژی جەنگێ د دۆرینن لێ ب فەلسەفەکا نوو خۆ ژ نوو ڤە ئاڤا دكهن.
مەترسیدارترین وەرچەرخان ئەون یێن کو نە د تەرازویا هێزێ دا بەلکو د تەرازویا هزری و فەلسەفێ دا رووددەن.
بزاڤێن مەزن ب چەکی دەستپێناکەن، بەلکو ب هزرێ دەستپێدەکەن و ل دەمێ بێدەنگبوونا تڤەنگان ب دوماهی ناهێن، بەلکو ل وی دەمی ب دوماهی دهێن دەمێ فەلسەفا پشت وان تفەنگان دهێتە گۆهۆرین.
ئەو پێداچوونێن هزری یێن عەبدوللا ئۆجالان ژ دەمێ دەستەسەرکرنا خۆ ڤە چێکرین، تەنێ پێداچوونەکا سیاسی نینە کو مەرجێن زیندانێ یان تەرازویا هێزێ سەپاندبیت، بەلکو وەرچەرخانەکە ژ دیتنەکا مێژوویی بۆ دیتنەکا دی و ژ فەلسەفا رزگاریخوازییا نەتەوەیی بۆ فەلسەفا جڤاکێ دیمۆکراتیک.
ئەو پرسیارا ئەڤرۆ خۆ دەسەپینیت نە ئەوە: ئەرێ پارتییا كاركهرێن کوردستانێ گۆهۆری یە؟
بەلکو ئەڤەیە: ئەرێ ئەو پرۆژەیێ پارت ل سەر هاتیە ئاڤاكرن، هێشتا هەر ئەو پرۆژەیە؟
زڤرین بۆ ئەدەبیاتێن پارتییا كاركهران د دوماهیا سالێن حەفتیان یێن سەدێ بۆری دا دیار دکەت کو هزرا ئاڤاكهر یا روون بوو: نەتەوەیەکا کورد یا بێبەشبوویی ژ مافێ خۆ یێ مێژوویی، دەولەتەکا نەتەوەیی کو نکۆلی لێ دهێته كرن و خەباتەکا چەکداری کو بەر ب رزگارکرنا وەلاتی دچیت.
دەولەتا نەتەوەیی یا کوردی ئاسۆیا دوماهیێ بوو و شۆرش کەرەستەیێ وێ یێ سروشتی بوو، وەک زۆربەیا بزاڤێن رزگاریخوازییا نەتەوەیی د سەدێ بیستێ دا.
لێ ئەو سالێن دویڤ دەستەسەرکرنا ئۆجالان د زیندانا ئیمرالیێ دا، دەرگەهەکێ مەزن ل پێشیا پێداچوونێن فکری ڤەکر. ئێدی باسی دەولەتا نەتەوەیی وەک ئارمانج نەهاتە کرن، بەلکو باسی جڤاکێ دیمۆکراتیک وەک بەدیلەکێ فەلسەفی هاتە کرن. ئێدی سنۆرێن سیاسی نە سەنتەرێ پرۆژەی بوون، بەلکو ئازادییا جڤاکی، خۆسەرییا دیمۆکراتی، دیمۆکراتییا خۆجهی و پێکڤەژیانا گەلان بوونە ئەو چەمکێن کو پتر ژ هەر تشتەکێ ئامادەیی هەیی.
پرسیارا جەوهەری گۆهۆری.
بهرێ پرسیار ئەڤە بوو: دێ چەوا کوردستانێ رزگار کەین؟
لێ ئهڤرۆ پرسیار بوویه ئەڤە: دێ چەوا جڤاکەکێ دیمۆکراتیک د ناڤا دەولەتەکا هەیی دا ئاڤاكهین؟
و ل ڤێرێ وەرچەرخانا راستەقینە دیار دبیت.
هەڤپەیڤینا دوماهیێ یا موراد قارایلان وەک راگەهاندنەکا سیاسی ناهێتە خواندن، بەلکو وەک رەنگدانەڤا ڤێ وەرچەرخانا فەلسەفی دهێتە دیتن.
هەر کەسێ سەرنجێ بدەتە زمانێ ڤێ هەڤپەیڤینێ، دێ بینیت کو ئەو پەیڤێن ستوینا سەرەکی یا گوتارا نەریتی پێکدینا وەک (سەربەخۆیی، دەولەتەکا کوردی، رزگارییا نەتەوەیی) بەرزە بووینە.
د بەرامبەر دا، ئامادەییەکا چر یا چەمکێن وەک (جڤاکێ دیمۆکراتیک، کۆمارا دیمۆکراتیک، سیاسەتا دیمۆکراتی، دیالۆگ، هەڤپشکییا کوردی-تورکی ) هەیە.
ئەڤە نە تەنێ گۆهۆرینەکا زمانی یە، بەلکو پێناسەکرنەکا نوو یە بۆ دۆزێ ب خۆ.
سەنتەرێ پرۆژەی ژ رزگارکرنا ئاخێ بۆ چاکسازیکرنا دەولەتێ ڤەگوهاست و ژ دامەزراندنا قەوارەکێ نەتەوەیی بۆ دارێشتنا پەیوەندییا د ناڤبەرا دەولەتێ و جڤاکی دا.
سەرباری ڤێ چەندێ، هەڤپەیڤین ئەو دژبەرایەتی و پارادۆکسە هوسا یا ب هێز و ئاشکرا یە، کو مرۆڤ نەشێت چاڤێن خۆ ژێ بپۆشیت و خۆ ژێ بدەتە پاش یان خۆ ژێ قورتال بکەت بەلکو دڤێت مرۆڤ رووبرووی ببیت.
قارایلان تەئکیدێ دکەت کو قۆناغا خەباتا چەکداری ب دوماهی هاتیە، د هەمان دەم دا پێداگریێ دکەت کو بزاڤ هێشتا هێزا خۆ یا سەربازی پاراستی یە و دشێت بەرگریێ ژ خۆ بکەت ئەگەر جەنگ ل سەر بهێتە سەپاندن.
ل ڤێرێ هاوکێشەکا نوو سەرهەلددەت کو د گوتارا کهڤن دا نەبوو؛ چەک ئێدی نە کەرەستەیە بۆ بجهئینانا پرۆژەی بەلکو بوویە کەرەستەیەک بۆ پاراستنا پرۆژەیێ سیاسی.
ئەڤە نە فەلسەفا شۆرشا چەکداری یە وەک چەوا د سالێن هەشتیان دا هەبوو و نە فەلسەفا ئاشتییا رەها یە بەلکو فەلسەفا پاشڤەبرن و هێزا بەرگریێ یە ژ پێخەمەت سیاسەتێ.
ژ ڤێرێ پێڤە، بابەت نەمایە تەنێ گەنگەشەیەک ل سەر سەرکەفتن یان ژناڤچوونا ئەزموونەکا سیاسی، بەلکو بوویە پرسیارەکا فەلسەفی دەربارەی سروشتێ پرۆژەی بخۆ.
ئەرێ ئەڤا روودای گەشەکرنەکا سروشتی یە کو گۆهۆرینا جیهانێ سەپاندی یە، یان ژی ڤەگوهاستنە ژ پرۆژەکێ نەتەوەیی بۆ پرۆژەکێ دی کو د پێناسەیا خۆ دا بۆ ئازادیێ، دەولەتێ و دۆزا کوردی جیاوازە؟
پشتەڤانێن ڤێ وەرچەرخانێ دێ وەک راستیەکا سیاسی بینن کو بەرسڤا تەرازویا هێزێ و گۆهۆرینێن دەڤەرێ ددەت، لێ رەخنەگر دێ وەک دەستبەرداربوون ژ جەوهەرێ پرۆژەیێ نەتەوەیی بینن بۆ بەرژەوەندییا پرۆژەکێ چاکسازی د ناڤا دەولەتەکا تورکیا دا.
لێ، دویر ژ بەرەباب و سەنگەرگرتنێن سیاسی، تنێ راستیەک دمینیت کو زەحمەتە بهێتە نکۆلیکرن:
ئەو پرۆژەیێ د سالا 1978ێ دا ژ دایک بووی، ئێدی خۆ ب وان چەمکان پێناسە ناکەت یێن کو پێ ژ دایک بووی.
زمان گۆهۆری، پێشەنگی هاتنە گۆهۆرین، ئارمانج هاتنە رێزبەندکرن و رەنگە دۆز ب خۆ ژی سهروشنى هاتبیتە پێناسەکرن.
ئەو پرسیارا کو دێ بۆ سالێن درێژ دگەل هزرا سیاسی یا کوردی دا بیت، نە ئەوە کا ئەرێ پەکەکێ ستراتیژییا خۆ گۆهۆریە یان نه، بەلکو ئەوە کا ئەرێ دۆزا کوردی بخۆ پێنگاڤ هاڤێتیە د ناڤ قۆناغەکا نوو یا فەلسەفی دا کو تێدا ئازادی ب پێڤەرێن جیاواز دهێتە پیڤان ژ وان پێڤەرێن نەوەیێ ئێکێ یێ شۆرشگێران هەلگرتین.
مێژوو مە فێردکەت کو نەتەوە دشێن کەرەستەیێن خۆ بگۆهۆرن و دشێن سەرکردەیێن خۆ بگۆهۆرن، لێ دەمێ فەلسەفا خۆ دگۆهۆرن، ئەڤە وەک وێ چەندێ یە کو دەست ب نڤیساندنا پشکەکا نوو ژ مێژوویا خۆ کربیت.
پرسیار ژی دێ یا ڤەکری مینیت: ئەرێ ئەڤ پشکە دێ بەردەوامییا پرۆژەیێ ئێکێ بیت، یان دێ دەستپێکا پرۆژەکێ جیاواز بیت د جەوهەرێ خۆ دا؟ تەنێ دەم، نە دروشم، دشێت بەرسڤێ بدەت.
