رەوشا شەرێ ناڤبەرا دیە-ئیسرایل و ئیرانێ

رەوشا شەرێ ناڤبەرا دیە-ئیسرایل و ئیرانێ

شەیخموس ئۆززەنگن

د سالا 2026ێ دە، پەڤچوونێن راستەراست یێن د ناڤبەرا ئەمریکا، ئیسرایل و ئیرانێ دە قۆناغەکا گرنگ دەرباس کر. ل گۆری چاڤکانیێن وەکی JINSA،ISW  و Times of Israel، شەرێ سەرەکی د شوباتێ (مژدارێ) دە دەست پێ کریە، ب ئێریشێن ھەوایی یێن ئەمریکا-ئیسرایل ل سەر ئارمانجێن ئەتۆمی، مووشەکی و بنگەھێن لەشکەری یێن ئیرانێ. د ئەنجامێ دە، سەرۆکێ ئیرانێ ئایەتوللاھ عەلی خامەنەیی ھات کوشتن، گەلەک فەرماندارێن سوپایێ پاسداران ھاتن ئارمانجکرن و زەرەرەکا مەزن گھیشت بنەسازیا لەشکەرییا ئیرانێ.

د 17ێ خزیرانێ دە، سەرۆکێ ئەمریکا دۆنالد ترامپ و سەرۆکێ ئیرانێ مەسعوود پزشکیان یادداشتا لێکتێگەهشتنێ ئیمزە کرن ژ بۆ راوەستاندنا شەری و ڤەکرنا تەنگاڤا ھۆرموزێ. ڤێ پەیمانێ دەمەکێ 60-رۆژی ژ بۆ دانوستاندنێن تەکنیکی ل سەر بەرنامەیا ئەتۆمی یا ئیرانێ دەستنیشان کر. لێ بەلێ، ئاگربەست نازک ما: د تیرمەھێ دە، ئێریشێن ل سەر کەشتیان و بەرسڤدانا ئەمریکا ب لێدانێن ل سەر ئارمانجێن ئیرانی بەردەوام بوون. ھەژمارا کەشتیێن کو د تەنگاڤێ را دەرباس دبن کێم بوویە و ئیران جارنان ئێریشی جیھێن ئەمریکا یێن ل کەنداڤێ دکەت.

ئێریشێن ئیرانێ ل سەر کوردستانێ

یەک ژ ئالیێن ھەری ب ئێش یێ ڤێ پەڤچوونێ باندۆرا ل سەر ملەتێ کوردە. ل گۆری رووداو، ھەنگاو و چاڤکانیێن دن، ژ دەستپێکا شەری ڤە ھەتا تیرمەھا 2026ێ، ئیرانێ 913 درۆن و مووشەک ئاڤێتنە سەر بارەگەھ، کامپ و دەڤەرێن کوردستانێ یێن کو پارتیێن ئۆپۆزیسیۆنا ئیرانی (وەکی پەدەکە، کۆمالە، پاک) لێ بنەجهن. ھەژمار د پر راپۆران دە 913 مووشەک و درۆن دەرباس دکەت، ب دەھان کوشتی و ب سەدان بریندار. ئێریش پشتی ئاگربەستێ ژی بەردەوام بوونە (زێدەتری 50 ئێریش پشتی خزیرانێ). ئەڤ ئێریشە سڤیل و پەشمەرگەیێن کورد دکن ئارمانج، تەڤی کو ژ ئالیێ کوردان ڤە ئێریشێن مەزن ل سەر ئاخا ئیرانێ نینە. ئەڤ یەک وەکی پۆلیتیکایا تەپساندنا ئۆپۆزیسیۆنا کورد یا ئیرانێ تێ دیتن، کو سوپایێ پاسداران ب کار تینیت. د ھەمان دەمێ دە، ل رۆژھلاتێ کوردستانێ، پەڤچوونێن د ناڤبەرا ھێزێن کورد و سوپایێ پاسداران دە بەردەوامن، ب ونداھیێن ھەر دو ئالیان.

ئیران ئەو دەولەتە کو سپۆنسۆریا تەرۆرێ دکەت و تەرۆریستە

ئەمریکا ئیرانێ ژ سالا 1984ێ ڤر ڤە وەکی دەولەتا سپۆنسۆرا تەرۆرێ دەستنیشان کریە. سوپایێ پاسداران ژی ژ 2019ێ ڤر ڤە وەکی رێخستنا تەرۆری تێ بناڤکرن. یەکیتیا ئەورۆپایێ د 2026ێ دە سوپایێ پاسداران وەکی رێخستنا تەرۆری قەبوول کر، ب سەدەما بنپێکرنا مافێن مرۆڤان و پشتگریا تەرۆرێ. بریتانیا ژی د تیرمەھێ دە گاڤێن ب ڤی رەنگی ئاڤێتنە.

ئیران ب رێیا سوپایێ قودس یێ سەر ب سوپایێ پاسداران ڤە پشتگریا دارایی، لەشکەری و پەروەردەیی ددە کۆمێن وەکی حزبوللاھ (لبنان)، حەماس و جیھادا ئیسلامی (فلستین)، حووسی (یەمەن)، ملیسێن شیعە یێن ئیراق و سووریێ. ئەڤ “دەولەتا سپۆنسۆرا تەرۆرێ” دھێلە کو ئیران بێیی شەرێ راستەراست باندۆرێ ل ھەرێمێ بکەت. پشتگریا درێژ یا ئیرانێ ژ بۆ ڤان کۆمێن کو ئێریشی سڤیلان دکن، د راپۆران دە وەکی تەرۆریزما دەولەتێ تێ بناڤکرن.

چما ئەمریکا، ئیسرایل، و بریتانیا دێ رەژیما ئیرانێ ھلوەشینن؟

1- مەترسییا ئەتۆمی و لەشکەری: ئارمانجا سەرەکی راوەستاندنا بەرنامەیا ئەتۆمی و مووشەکانە. شەرێ 2026ێ گەلەک ئارمانجێن ڤان لاواز کرنە، لێ ھلوەشاندنا تەماما رەژیمێ پیدڤی ب ھێزێن مەزن هەیە.

2- مەترسییا دەستوەردانا ناڤخوەیی: تەجروبەیێن ئیراق (2003) و ئافغانستانێ نیشان ددن کو داگیرکرن و ئاڤاکرنا دەولەتێ دکارە بھا و تێچوونێن زۆر هەبیت. ئەمریکا و ھەڤالبەندێن وێ تەرجیح دکن کو ب فشارێن ئابۆری، لەشکەری یێن سینۆردار و پشتگریا ئۆپۆزیسیۆنا ناڤخوەیی کار بکن.

3- بەرژەوەندیێن جیۆپۆلتیک: ھندەک دەولەتان (بتایبەتی ل ئەورۆپایێ) دترسن کو ھلوەشینا رەژیمێ ببیتە سەدەما ئاژاوە، کۆچبەریێ، بەلاڤبوونا چەکان یان ژی رابوونا کۆمێن توندرەوتر. دانوستاندن ژ بۆ کۆنترۆلکرنا تەنگاڤا ھۆرموزێ (کو %20 نەفتا جیھانێ تێدا دەرباس دبیت) و راوەستاندنا ئێریشێن کۆمێن گرێدایی وێ گرینگن.

4- رییالیزم و خوارن: رەژیمێن دیکتاتۆر ب سالان ل بەر خوە ددن. پشتگریا ئیرانێ ژ بۆ تەرۆرێ دیارە، لێ گوھەرتن ب ئاوایەکی لەشکەری یێ تام مەترسیەکا مەزن تێت دیتن! ئەمریکا و ئیسرایل ب لێدانێن ھەدەفگرتی و فشارێ دخوازن رەژیمێ لاواز بکن دا کو گوھەرتن ژ ھوندر بهێتە کرن (مینا کو د شەری دە ھێڤی کرن). لێ ئەڤ نە ھێسانە.

پێشنیار ژ بۆ چارەسەریێ

ئیران دەولەتەکە کو ب ئاوایەکی سیستەماتیک پشتگریا تەرۆرێ دکەت و ل ھەمبەر کوردان پۆلیتیکایا زۆرداریێ دمەشینە. لێ ھلوەشاندنا رەژیمەکێ نە تەنێ مژارەکا لەشکەرییە؛ ئەو پێویستی ب ستراتەژیەکا بەرفرەھا فشارێ، پشتگریا ئۆپۆزیسیۆنێ و ھەڤگرتنا ناڤنەتەوەیی ھەیە. کورد، وەکی ملەتەکی کو ھەری زێدە زەرەرێ دبینیت، دڤێت د ھەر دانوستاندنێ دە دەنگێ ملەتێ کورد ھەبیت.

ژ بۆ ئاشتیەکا ماییندە، پێویستە کو پشتگریا ئیرانێ ژ کۆمێن وەکیل بهێتە قوتکرن، مافێن کوردان ل رۆژھلاتێ کوردستانێ بهێتە پاراستن و بەرنامەیا ئەتۆمی ب ئاوایەکی بهێتە کۆنترۆلکرن. ئەڤ مژار نە تەنێ سیاسی، لێ د ھەمان دەمێ دە مرۆڤی و ئەولەھیا ناڤنەتەوەیی یە. ژ بەر کو دەولەتەک سپۆنسۆرییا تەرۆرێ بکەت و چەکەک وەک ئەتۆمێ ب دەست بکەڤە مەترسیدارییەک مەزنە ژ بۆ هەموو دنیایێ.