سمكو عهبدولعهزیز
ئەدەبێ کوردی ژ بێدەنگییا خۆ و سیاسهتێ ژ ئاخڤتنا خۆ رزگار بکە
كامیران بهرواری ل سەر شاشەیهکا سەر ب پهكهكێ ڤه دەركەفت، ژ بۆ کو ببێژیت پێشنیارا ئۆجالانی دێ باشوورێ کوردستانێ ژ مەترسییا ژ ناڤ چوونێ و رزگار کەت.
ب راستى دیمهنهكێ دیمۆكراسی یی سهیر بوو: تی ڤی یێ پرسیار ژ وان تشتان دکرن ئەوێن مێهڤانى باوەری پێ هەیی و مێهڤان ژی ب وێ چەندێ بەرسڤ ددا یا کو تی ڤی یێ دڤیا ببیژیت، پشتى هینگێ ههردویان پێکڤە دهست بۆ ئۆجالانی قوتان ل سەر حسێبا گەلێ كورد. ل ستۆدیۆیێ تنێ سندۆقەکا دەنگدانێ یا ب ئێک كاغهز یا کێم بوو: بەلێ بۆ رایا دی، ب مەرجەکێ رایا ئۆجالانى بیت.
ئەم ئارێشهیێن ل هەرێما کوردستانێ ئینکار ناکەین كو حکوومەت هێشتا پێكنههاتییه و پەرلەمان پەککەفتی یه.
لێ گۆرهۆرینا ڤان ئارێشهیان بۆ بەلگەیەکێ کو ئۆجالان رزگارکەرە، وەکی نۆشدارەکێ ژ دەرمانکرنا نەخۆشێن خۆ بێهێڤی بوویی، پاشان بچیتە د ناڤ نەخۆشخانەیهکا دی و رەخنهیێ ل رەنگێ دیوارێن وێ بگریت و ببێژیت ئەوی ئەگەرێ تێکچوونا نۆشداریێ دیتیهڤه.
ل شوینا کو بهرواری بپرسیت پرۆژەیێ پهكهكێ پشتی پتر ژ چار دههسالان چ بۆ نەتەوەیا كورد ب دەستڤە نهئینا، داخوازێ ژ مە دکەت ئەم بپرسین کانێ بۆچی حکوومەتا ههرێما كوردستانێ پێکنەهاتییە و ل شوینا شرۆڤەکرنا بەرزەبوونا درووشمێ کوردستانا مەزن، ئهو بانگی مە دکەت ئەم ل شاشیێن پارتی دیمۆکراتی كوردستان بنێرین. دەولەتا کوردی ژ دەرگەهێ پرۆژەی دەرکەفت و نەتەوەیا دیمۆکراتیک ژ پەنجەرێ هاتە ژوور، بەلێ نەتەوەیاتی ل ستۆدیۆیێ ما هەلاویستی، دا کو ل دەمێ هێرشکرنا سەر هەڤرکێن کوردی بکاربینن.
ئەڤە نەتەواتیا وەرزی یه: بەرانبەر هەولێرێ بەرگێ نەتەوەیی دکەتە بەر خۆ، پاشان بەرانبەر ئەنقەرێ و شامێ کراسێ تێکهەلبوونا دیمۆکراتیک. داخوازییا سەروەریێ بۆ باشوورێ کوردستانێ دکەت، ل دمەکێ مافێن پارچەیێن دی ل ناڤ دەولەتێن هەیی دا هەلاویستی دهێلیت.
دەمێ ئێک پرسیارێ ژ ڤێ ناڤبەرا تێکچوویی بکەت، یهكسهر دێ بێژن: هوین ل كووراتییا فەلسەفا سەرکردەی (ئۆجالانى) نەگەهشتینە، یا دیارە، هزر چەند روونییا خۆ ژ دەست بدەت، هند پیرۆزتر لێ دهێت. ئانکو گۆتنا وێ چەندێ کو ئۆجالان دێ هەرێمێ رزگار کەت.
بهروارى: ئەڤە نە پرۆژەیەکێ سیاسی یە، بەلکو چێکرنا راگەهاندنا رزگارکەری یە.
كا پرۆگرامێ دەستووری و ئابووری؟
جهێ ئەنجامێن هەلبژارتنان ل کیڤەیە؟
کی دێ چاڤدێرییا حکوومەتەکێ کەت کو هەمی ئالییان بگریتە خۆ؟
چونکە دیمۆکراسی نە خارنگهههكه کو هەمی پارتی بچنە ژوور، و پاشان گەل ببینیت کو بتنێ ئەوە ل دەرڤەی هۆلێ مایی.
یا سەیرتر ئەوە کو بهرواری رەخنهیێ ل سەرکردەیێن ل جهێن خۆ نالڤن دگریت، پاشان ئۆجالانی وەک مەرجعەکێ بەردەوام پێشکێش دکەت کو خانەنشین نابیت، پێداچوون ل گەل ناهێتە کرن و خەلەتیێ ناکەت.
ئەو دژی کەسپهرستیێ نینە، بەلکو ل دژی ناڤێ وى کەسایەتیێ یە یا کو دهێتە پەرستن و ئەوی نەڤێت بریارێ ژ سەرکردەی ئازاد بکەت بەلکو دڤێت وێ بریارێ ب ڤەگوهێزیت ژ دامودەزگەهێن هەولێرێ بۆ مەرجەعیەتا ئیمرالی و قەندیلێ.
ل دویڤ ئاراستهیا بهروارى یا سیاسی، بهرواری د ناڤبەرا پتر ژ ئاراستەیەکێ دا هاتیە و چوویە و نە ژ دادپەروەریێ یە بهێتە گۆتن کو ئەوی هەمی تێکدانە، چونکە ههمى پارتێن كوردى ب خۆ ژی دشێن شکەستنێ بینن بێی کو پێدڤی ب هاریکارییا بهروارى هەبیت. بەلێ کەسێ ئەزموونەکا سەرکەفتی ئاڤا نەکرپیت، مافێ هندێ نینە بچیتە سەر كهنالێن راگههاندنا خۆ و گۆترا و ئاخڤتنا بۆ تەڤایا گەلی بکەت ل سەر هونەرێ ئاڤاکرنێ.
یا باشتر بوو کو بهروارى ب دانپێدانەکا ساناهی دەستپێبکەت: هەلبژارتنێن من سەرنەکەفتن، درووشمێن من باوەری پێ هەیی هاتنه گوهۆرین و پرۆژەیێ نەتەوەیی ئەوێ من بەرەڤانی ژێ کری ب دەستڤە نەهات. چونکە دانپێدان ب سەرنەکەفتنێ نە شەرمزاری یە، بەلکو دبیت ببیته ئێکەم سەرکەفتنا سیاسی یا راستەقینە د ئاراستهیێ بهرواری دا.
و ئەگەر پسپۆرییا وی ئەدەب و زمانێ کوردی بیت، پا بلا بزڤریتە ڤە بۆ لایێ وان. چونکە د ئەدەبی دا دشێت رۆمانەکێ بنڤێسیت دەربارەی پهكهكێ کو دەست ژ ئارمانجێن خۆ بەردا یە و پاش پیرۆزباهییا سەرکەفتنا خۆ کری و دەربارەی سەرکردەیەکێ کو وەلاتەکێ ب هەڤپەیڤینەکا تەلەڤزیۆنی رزگار دکەت و دەربارەی سیاسیەکێ کو ههر دەمەکێ ئەزموونا وی سەرنەکەڤیت، دبینیت کو ئارێشە د ئەزموونێن خەلکێ دی دا یە. دێ رۆمانەکا گەلەک باش بیت.
لەوما ئەم د بێژینە وی: ژ کارێ سیاسی دەستەکێ بکێشە و بزڤرە بۆ ناڤ ئەدەبێ کوردی، چونکە کوردستان پێدڤی ب رزگارکەرەکێ نوو یێ تەلەڤزیۆنی نینە، بەلکی پێدڤی ب ئەدیبەکێ یە کو جوداهیێ د ناڤبەرا خواستن و راستیێ دا و د ناڤبەرا هۆزانێ و دەولەتێ دا و د ناڤبەرا درووشمێ نەتەوەیی و وەلاتی دا بزانیت.