خەلیل شەن کو 50 سالی یە و ل ئەلمانیا دژیت رۆژا 12ێ شوباتا 2021ێ خوە شەوتاند، بۆچی؟
خەلیل شەن 12ێ ھەیڤێ ژ مالا خوە دەرکەفت و حەتا دو رۆژا کەسێ چ ئاگاھی ژ وی نەبوون. ھەڤالێن وی سەرەدانا پۆلیسان دا کو ئاگاھییان ل دەرباری وی ب دەست خوە بێخن. پشتی سەرەدانا پۆلیسا کری، پۆلیسا ئاگاھی دانە وان کو وی ل باژێرێ درەسدەنە لە بەرامبەر جڤاتا ئەیالەتێ خوە شەوتاندییە و بلا خێزانا وی بهێت تێستێن DNAیێ بکەت. د ئەنجام دا دەرکەفت کو کەسێ خوە شەوتاندی خەلیل شەنە. کەس نزانیت کو وی ژ بەر چ خوە شەوتاندییە.
پشترا ھاتە ئیددیعا کرن کو خەلیل ژ بۆی عەبدولا ئۆجالان خوە شەوتاندییە.
خەلیل شەن کەسەکێ ژ باژێرێ سێرتێ یێ باکورێ کوردستانێ یە. ئەڤە 25 سالە ل ئەلمانیا دژیت. ئینسانەک بوو کو نە شییابوو ل ژییانا ئەورۆپا فێر بیبیت. ب هندەک کێشەیێن خوە گونجاندنێ ل گەل ژییانا ئەورۆپایێ روو ب روو مابوو. هندەک کێشەیێن دەرۆنی هەبوون.
رۆژەکێ ژ مالا خوە دەردکەڤیت و دبێژیت “ئەز دێ چمە بەرلین”. پیشترا ژی جەنازەیێ وی دهێتە دیتن. لێ بەلێ دیرۆکا خوە شەوتاندنێ د راگاھاندنا پەکەکێ ب ئاوایێن جوودا ھاتینە نڤیسین. ل جارا یەکی دهێتە گۆتن کو ڤی 12ێ ھەیڤا شوباتێ خوە شەوتاندییە، هندەک خەبەرێن دی ژی دبێژن کو وی 13 ھەیڤێ خوە شەوتاندییە.
نها ژی چاپەمەنییا پەکەکێ بەیاننامەیەک بەلاڤ کریە و دبێژیت کو وی “ژ بۆی ئۆجالان خوە شەوتاندییە.” دهێتە ئیددیعا کرن کو خەلیل د نامەیا خوە دا نڤیساندیە کو: “ئەز وان کەسێن کو پیلانگێری ل سەر سەرۆک ئۆجالان دروستکری شەرمەزار دکەم، لەعنەت دکەم. ئەز دبێژمە ڤان کو حەتا کو مرۆڤایەتی هەبیت سەرۆکێ مە ژی دێ رێکا مرۆڤایەتیێ ب رۆناھی کەت. ئەڤە ژی بلا ببیتە دەرسەک ژ بۆی پلانگێرا.”
ھەمان دەم ژی دهێتە ئیددیعا کرن کو خەلیل گۆتییە گەلێ کورد زێدە کار نەکرییە ژ بۆی خوەدی دەرکەتنا ل ئۆجالان ژ بەر ڤێ یەکی ژی خەلیل شەن گەلێ کورد کو ل ئەورۆپا دژیت ژی رەخنە دکەت.
ما ئەڤە رەوایە؟
پەکەکە نها ل سەر خەلیل شەن بەلاڤۆکا دنڤسیت و دبێژیت گوھ بدەن خەلیل شەن و لە سەر رێیا وی بمەشن.
ما گەلۆ ئەڤە رەوایە ئینسانەک خوە بشەوتینیت و کەسێ ئاگەهی ژ ڤێ خوە شەوتاندنێ نەبیت؟ کەس نزانیت کو ژ بەر چ خوە شەوتاندییە. ڤێ شەوتاندنێ ژی باندۆر ل سەر هیچ کەس و تشتەکێ نە کرییە.
تشتێ پەکەکە دکەت بەس پرۆپاگاندایە، پەکەکە مرنێ موقەدەس دبینیت لێ ژییانێ موقەدەس نابینیت. مرنێ ژ بۆ خوە وەک هێزەکێ دبینیت. ڤان چالاکییان ژ بۆی خوە وەکو بابەتەکێ پرۆپاگاندایێ دبینیت. ژ سالا 1999ێ پێڤە نێزیکی 30-40 کەسان ژ بۆی “پیلانگێریێ” خوە شەوتاندیە. ڤان کەسا ژی ب گشتی ھەندەک کێشەیێن نەفسی ھەبوون، سەرێ وان تەڤلیھەڤ بووبوو، ل گەل خوە و ژییانا خوە ئاشتی چێنەکربوو. ئەڤە نزانن د ژییانێ دا چ بکەن و خوە دشەوتینن. پەکەکە ژی خوە شەوتاندنێ وەک تشتەکێ موقەدەس و پیرۆز نیشان ددەت، مرنێ ل بەر چاڤێن مرۆڤا تشتەکێ نۆرمال دیار دکەت. ڤان چالاکییا ئەرێنی نیشان ددەت. ھەر سال دەما 15ێ شوباتێ کو عەبدوللا ئۆجالان ھاتیە تورکیا کەسەک خوە دشەوتینیت و پەکەکە ل سەر وی پرۆپاگاندایا چێدکەت، و ئاراستەی هەستێن کوردا دکەت.
