بەلگەیا کو د سالا 1929ێ دە ل ھەولێرێ ھاتیە وەشاندن، رۆناھیێ ددە سەر شەرت و مەرجێن دەرکەتنا نەتەوەپەروەریا کورد

بەلگەیەک کو د سالا 1929ێ دە ل پایتەختا نھایا ھەرێما کوردستانێ، ھەولێرێ ھاتیە وەشاندن، ب نێزیکاتیا خوەیا ل سەر شەرت و مەرجێن دەرکەتنا نەتەوەپەروەریا کورد و کۆلۆنیالیزمێ بوو رۆژەڤ. ئەڤ بەلگەیا کو سەدات ئولوگانا ل سەر حەسابا خوە یا مەدیایا جڤاکی پارڤە کریە، ھەلوەستا ھەولێرێ یا سەد سال بەرێ یا ل ھەمبەری مێزەیا کۆلۆنیالیزما عەرەبان و بانگا وێ یا ژ بۆ گەل دحەوینە.

ل سەر بەلگەیا کو ب ئیمزەیا رێخستنا فەداییێن کوردستانێ ھاتیە وەشاندن، وێنەیەکی خەنجەرێ ھەیە. بەلگە راستیا کۆلۆنیالبوونا کوردستانێ ب ئالیێن وێ یێن ئابۆری، چاندی و جڤاکی ڤە دەردخە ھۆلێ. بەلگە نیشان ددە کو بلندبوونا نەتەوەپەروەریا کورد نە تەنێ ھەستیارییە، لێ ب میناکێن رۆژانە و بەربچاڤ تێ خویاکرن:

نەوەکھەڤیا ئابۆری یا کو ژ ئالیێ رێڤەبەریا ناڤەندی یا عەرەب یا ل ئیراقێ ڤە ھاتیە فەرزکرن.

رەخنەیێن ل سەر ئاسیمیلاسیۆنا چاندییا کو ب رێیا ژ ھۆلێ راکرنا زمانێ کوردی پێک تێ.

سەفەربەریەکە سیاسی یا میلیتانی و فیداکاریێ کو ل دۆرا تێگەھێن “ئیخانەت” و “ئازادی” شکل گرتیە.

سەدات ئولوگانایێ کو ئەڤ بەلگە وەشاندیە، دەستنیشان دکە کو ئەڤ بەلگە نە تەنێ مەتنەکی پرۆپاگاندایێیە، د ھەمان دەمێ دە ئارشیڤا داخوازێن سیاسی، ھێرس و تێکچوونێن کوردان یێن د سەردەما رێڤەبەریا ئینتیدابا ئیراقێ دەیە.

بەلگەیا کو د 16ێ نیسانا 1929ێ دە ل ھەولێرێ ب ئیمزەیا “کۆمەلی فەدایی کورد” ھاتیە وەشاندن، ژ بۆ نیشاندانا رۆلا باشوورێ کوردستانێ د پێشکەفتنا نەتەوەپەروەریا کورد دە گرینگە. ھەر وەھا، رابۆریا پۆلیتیکایێن رەژیما ئیراقێ یا کو ھەتا ئیرۆ ژی دەست داتینە سەر دەولەمەندیێن سەرئەرد و بن ئەرد یێن کوردستانێ دەردخە پێش چاڤان. ھەرێما کوردستانێ ئیرۆ ژی ل ھەمبەری داگیرکەریێ ھەم خوە و ھەم ژی مافێ رێڤەبەریا سەربخوەیا ھەموو پەرچەیێن کوردستانێ دپارێزە و د ڤێ مژارێ دە ئاکتیفە.

ناڤەرۆکا بەلگەیا سالا 1929ێ وھایە:

د بەلگەیێ دە ئەڤ ئیفادە جھ دگرن:

“ئەی کوردنۆ، ھوون کو زارۆکێن گەلەکی بهێزن؛ ناڤێ وە دێ ھەتا رۆژا قیامەتێ ب وێرەکیێ وەرە بیرئانین. مزگین ل وە بە. رۆژا مە ھلتێ.

ئەی کوردێن بندەست، ما ھوون نە د فەرقا وێ راستیێ دە نە کو خوینا وە ژ ئالیێ حکوومەتا ئیراقێ ڤە تێ مێژاندن؟

ئەی کوردێن وێرەک یێن کو ل رێیا خوە دگەرن، چما دەما کو ھندەکێن دن دبن خوەدیێ مالێ، ئەم ببن خزمەتکار؟

پیچەکێ ل سەر دیرۆکا مەیا بۆری بفکرن. ژ رۆژا کو عەرەبان د بن ناڤێ ‘حکوومەتا ئیراقێ’ دە حکوومەتا خوە ئاڤا کرنە و ڤر ڤە، پاشەرۆژا مە د تاریێ دە وندا بوویە. چونکە وان چ ئالیکاری نەدا مە. بەرۆڤاژی ڤێ، زمانێ مەیێ فەرمی د دبستانێن مە دە ڤەگوھەراندن عەرەبی و ب ڤی رەنگی ئەم میللیەتا خوە ب تەمامی وندا دکن.

ل وەلاتێ رۆژئاڤایێ ئیراق و بەسرایێ بنێرن؛ ب باجێن کو ژ دەشتا دیزایی (لیڤایا ھەولێرێ) ھاتنە گرتن، گەلەک ماکینەیێن ئاڤ و ئەلەکتریکێ و کانال ھاتنە چێکرن. لێ بەلێ ئەم ب خەمگینی قەبوول دکن کو د هەرێمێن کوردان دە ئەم ھین ژی نەچارن د لەمبەیێن خوە دە روونێ رەش بکار بینن. پیچەکێ موقایەسە بکن.

ئەی کوردێن وێرەک، ئەم ھەر رۆژ مرنێ ب چاڤێن خوە دبینن (داگیرکرنا کوردستانێ بینن بیرا خوە). ئێدی شەڤ دەرباس بوویە و رۆژ ھلتێ.

ئەی سەرۆکێن کوردان، ئەی یێن کو ب راستی کوردن! تێ زانین کا خایین کی نە. دڤێت ھوون د ناڤا پانزدەھ رۆژان دە بریارا خوە بدن و ژ بۆ ئازادیا کوردان بخەبتن؛ نەخوە بزانبن کو ھوونێ ژ نھا و پێ ڤە دێ وەک مری هێن حەسباندن. جەمعیەتا فەداییێن کورد ئامادەیە کو مرۆڤێن ب ڤی رەنگی بکوژە.”