پشتی پەسەندکرنا یاسایێ، چارەنڤیسا ئۆجالان و سەرکردەیێن پهكهكێ دێ چ بە؟
پارلامەنتۆیا ترکیەیێ پرۆژەیاسایا “بھێزکرنا پشتەڤانیا نیشتمانی و یەکرێزیا جڤاکی” پەژراند، کو ئارمانج ژێ دانینا چەکان یا پهكهكێ و ڤەگەرا ئەندامێن وێ یە. لێ بەلێ زێدەتری 800 کادرۆیێن دێرین یێن وێ پارتیێ ژ ڤێ یاسایێ بێپار دمینن.
پارلامەنتۆیا ترکیەیێ ب پرانییا دەنگێن پارلامەنتەران، پرۆژەیاسایا تایبەت ب “پرۆسەیا ئاشتیێ” و بێچەککرنا پارتیا کارکەرێن کوردستانێ (پهكهكێ) پەژراند. ل گۆری زانیاریێن کو ئاژانسا “T24” بەلاڤ کرنە، نھا ھەموو چاڤ ل سەر ئەنجوومەنا ئەولەھیا نەتەوەیی یا ترکیەیێ نە داکو دەما داوییا بداویھاتنا ڤێ پرۆسەیێ دیار بکن.
تێ پێشبینیکرن کو د ناڤ دو-سێ مەھێن بێ دە، پرۆسەیا دانینا چەکان یا پهكهكێ ب رێژەیا %80 وەرە جیبجیکرن. ئەڤ یەک دێ ببە سەدەم کو ئەنجوومەنا ئەولەھیێ بریارا داوی ل سەر دەستپێکرنا ڤەگەرا چەکداران بدە.
ژ بۆ شۆپاندنا ڤێ رەوشێ، کۆمیتەیەکە تایبەت ب سەرۆکاتیا جیگرێ سەرۆککۆمار تێ ئاڤاکرن. د ڤێ کۆمیتەیێ دە وەزیرێن داد، ناڤخوە، دەرڤە، بەرەڤانی و سەرۆکێ میتێ جھ دگرن. ئەرکێ ڤێ دەستەیێ شۆپاندنا رەوشا سەر ئەردێ ل ھەرێمێن ئیراق، ئیران و سووریەیێ یە.
د ناڤهرۆکا یاسایێ دە ھاتیە دیارکرن کو زێدەتری 800 کەس کو د ناڤ وان دە دامەزرێنەر و کادرۆیێن دێرین یێن پهكهكێ ھەنە، ژ ڤێ عەفوویێ سوود وەرناگرن. ئەڤ کەس ب تایبەتی ئەون کو بەری سالا 2005ان جەزایێ زیندانا ھەتاھەتایێ وەرگرتنە یان ژی ب “کوشتنا ب قەستی” ھاتنە تاوانبارکرن.
ھەروھا نێزیکی 300 سەرکردەیێن پایەبلندێن پهكهكێ ژی نکارن ڤەگەرن ترکیەیێ. ل گۆری پلانێ، ئەڤ سەرکردە دێ ل ھەرێمەکە ئیراقێ بێیی کو چالاکیێن رێخستنی بکن، وەرن نیشتەجیکرن.
د چارچۆڤەیا ڤێ پرۆسەیێ دە، تێ پایین کو رێبەرێ پهكهكێ عهبدوللا ئۆجالان ژ بۆ جههكی نوو ل ھوندرێ گرتیگەھا ئیمرالیێ وەرە ڤەگوھەستن. د قۆناغێن بێ دە، دێ رێ وەرە دایین کو رۆژنامەڤان و نوونەرێن رێخستنێن جڤاکی سەردانا وی بکن.
رۆژا دوشەمێ (10ێ تەباخا 2026ان)، پارلامەنتۆیا ترکیەیێ پشتی نیقاشێن دژوار پرۆژەیاسا خست دەنگدانێ و ژ کۆما 562 پارلامەنتەران، 468 پارلامەنتەران دەنگێ “ئەرێ”، 88 پارلامەنتەران دەنگێ “نا” و پارلامەنتەران ژی دەنگێ “بێالی” دابوو.
ئەڤ یاسایا کو ژ 12 مادەیان پێک تێ، پشتی خەباتا سالەکێ یا کۆمیسیۆنا چارەسەریێ ھاتبوو ئامادەکرن، کو د وێ ھەیامێ دە گوھدارییا 140 کەسایەتێن جودا ھاتبوو کرن.
