پڕۆژەیا یاسایا قایمکرنا پشتهڤانییا نهتهوهیی و تێکهلبوونا جڤاکی
سمکۆ عەبدولعەزیز
بهشێ سیێ: ژ ئاشتییا چەکی بۆ ئاشتییا مێژوویی
چارسەرکرنا ئاریشێن مەزن چ جار ب رادهستكرنا چهكى و گرتنا پەڕێن دادگەھێ ب داوی ناهێن.
سەرکەفتنا راستەقینە یا یاسایەکێ نە د وێ چەندێ دایە کا چەند چەکدار ژ چیایی هاتنە خوار، بەلکو د وێ چەندێ دایە کا تا چ ئاست شیایە ڕەگ و ڕیشالێن وێ زۆرداریێ هەڵکێشیت ئەوا بویه ئهگهرا پهیدابونا شهرى .
ل ڤێرێ جوداهییا بهرچاڤ دناڤبەرا ئاشتییا ئەمنی و ئاشتییا مێژوویی دا دیار دبیت:
ئاشتییا ئەمنی بتنێ بێدەنگکرنا چەکی یە.
ئاشتییا مێژوویی هەبوونا مرۆڤەکێ ئازادە.
دەستههلات دشێت ب هێزێ بێدەنگیێ فەرز بکەت، لێ چ جار ب زۆرداریێ ئاشتبوون و لێکبوورین چێنابن.
کێماسیا بنهرهتى یا ڤى پروژهى ئەوە کو هزر دکەت تەکۆشین و ئالۆزی كارێ لایەکێ بتنێ نە، داخازێ ژ ئالیێ دی دکەت چەکی دابنیت و خوب هەلوەشینیت، بێی کو دەولەت پرسیارێ ژ ناخ و ڕەفتارا خۆ بکەت.
ئاشتبوونا ڕاستەقینە لوى دهمى دەستپێدکەت دهمێ دەولەت هزرکرنا خۆ یا ڕەتکرنێ بگوڕیت.
گوهۆرینا ئەرێنی ئەو نینە کو کێشەیێن کوردی وەک ئاریشەکا ئەمنی بهێنە دیتن، بەلکو پێدڤییە دهولهت دانپێدان ب کوردان بكهت وەک گەلەکێ ڕەسەن و شریکەکێ بنەڕەتی د ئاڤاکرنا پێشەرۆژێ دا.
ئەڤ چەندە ب درووشم و ئاخفتنێن جوان چێنابیت، بهلكو دهولهت دانپێدانێ بكوردان بكهت بڤێ شێوهیێ خوارێ :
1/ دانپێدانا دەستووری ب ناسناما کوردی
2/ مسۆگەرکرنا مافێن زمان و کلتووری
3/ پاراستنا خەباتا سیاسی یا ئاشتییانە.
4/ شێویهكێ مودرێن بو خوەسهریا كوردی لجهێ ئهو تێدا دژین
5/ دادپەروەرییا دەمێ ڤەگوهاستنێ نهبیته ئامرازەکێ تۆلڤەکرنێ، بەلکو ببیتە پێزانینهك کو ڕێگریێ ل دووبارەبوونا کارەساتان بکەت.
مەزنترین شاشی ئەوە ئاشتی ل سەر سهرهاتى و بیرهاتنێن لایەکێ بتنێ بهێتە ئاڤاکرن.
هزرا نەتەوەیی یا پێگەهشتی بەردەوامبوونا خەباتا چەکداری ناکەتە مەرج بۆ مانەڤا دۆزا خۆ، لێ هەڤدەم قەبول ژی ناکەت ئاشتی ببیتە ناڤەک بۆ دەستبەردان ژ ناسنامێ.
نەتەوا هێزا خۆ بتنێ د تفەنگێ دا ببینیت دێ هەر دەم یا ئێخسیرا شەڕی مینیت و ئەو دەولەتا یەکگرتنا خۆ بتنێ د ڕەتکرنا جوداهیان دا ببینیت دێ هەر مینیت ئێخسیرا ترسا خۆ.
پرسیارا داویێ و یا بڕیاردەر ئەڤە نینە کا چەند ڕێکخراو ههلوەشیاینە،
بەلکو پرسیار ئەڤەیە: ئایا ل باكورێ كوردستانێ سهردهمهکێ نوو دەستپێکریە کو تێدا کورد بشێت ببیتە وهلاتیییهکێ تهمام بێی کو ناچار ببیت مافێن کوردینییا خۆ کێم بکەت؟
ئاشتییا ئەمنی بتنێ دەنگێ تفەنگێ بێدەنگ دکەت، لێ ئاشتییا مێژوویی پێدڤییا ب تفەنگێ ب داوی تینیت، ئهو ئاشتى دۆسهیا ڕێکخراوەکهكێ نینه، بهلكو ڤهكرنا پهرپهرێن دادپهروهرینه .
