شێوهرمهندێ ئاردۆگان: ئهڤ یاسا نهپێڤاژۆیا ئاشتیێ یه، بهلكو یا نههشتنا تهرۆرێ یه ل تركیهیێ
شێورمەندێ ياسايی یێ ئاردۆگان ووردهكاریێن یاسایا چارەسەریێ ئەشکەرە کرن و راگهاند؛ ئهڤ یاسا نهیا چارهسهریێ و نهژی پێڤاژۆیا ئاشتیێ یه، بهلكو یاسایا نههشتنا تهرۆرا سیستماتیكه ل تركیهیێ.
شێورمەندێ سەرۆککۆمارییا ترکیەیێ و ئالیکارێ سەرۆکێ کۆمیتەیا پۆلیتیکایێن یاسایی مەھمەت ئوچوم، “یاسایا بھێزکرنا ھەڤگرتنا نەتەوەیی و یەکبوونا جڤاکی” نرخاند و گۆت: ئەڤ یاسایەکە تایبەتە دا کو داوی ل تەرۆرا سیستەماتیک ل تركیهیێ وەرە ئانین.
ل گۆری ئاژانسا ئانادۆلویێ مەھمەت ئوچوم ووردهكاریێن یاسایی و سیاسی یێن یاسایا نوو یا ل سەر پێڤاژۆیێ شیرۆڤە کرن.
ئوچوم راگھاند کو دەولەت ب رێیا ڤێ قانوونێ پۆلیتیکایەکە “بەرژەوەندییا بلند یا نەتەوەیی” دمەشینه و گۆت: ئەڤ دەرفەتەکە نوو ب شەرتێ چەکدانینێ دده موخەتهبان.
ئهڤ یاسا نە عەفوویە
مەھمەت ئوچوم دیار کر کو پێویسته ئەڤ قانوون ل گۆری “ئارمانجا وێ یا گشتی” وەرە نرخاندن و ل سەر مژارێ وهھا گۆت: یاسایا ھەژمار 7595 نە قانوونەکە ئاسایی یە. ئارمانجا وێ یا بنگەھین ئەوە کو “تەرۆرا سیستەماتیک” ب تەمامی و ب بەردەوامی وەرە تەسفیەکرن.
ژ بەر ڤێ یەکێ، د دەما شیرۆڤەکرنا خالێن وێ دا، پێویسته ئارمانجا گشتی وەکی پیڤانا سەرەکە وەرە دیتن. ئەڤ پێڤاژۆ نە عەفوویەکە لێ سیاسهتهكه دهولهتێ یه ژ بۆ خورتکرنا ھەڤگرتنا نەتەوەیی یە.
سێ کاتەگۆریێن قانوونێ
ل گۆری شیرۆڤەیێن مەھمەت ئوچوم، چارچۆڤەیا قانوونێ ب سێ کاتەگۆرییان ھاتیە دیارکرن:
-
کاتەگۆریا رێخستنی: پهكهكه/كهجهكه و ھەموو پێکھاتەیێن نەیاسایی یێن ب وان ڤه گرێدایی.
-
کاتەگۆریا کەسان: دامهزرێنهر، برێڤەبر، ئەندام و ھەروهھا ئەو کەسێن کو ب زانەبوون ئالیکارییا رێخستنێ کرنە یان ژی پرۆپاگاندایا وێ کرنە.
-
کاتەگۆریا تاوانان: ژ بلی تاوانێن ئیستسنا، ھەموو تاوانێن کو د چارچۆڤەیا چالاکیێن رێخستنێ دە ھاتنە کرن.
مەھمەت ئوچوم تەکەز رێڤهبهرێن رێخستنێ مافێ سوودمەندبوونا ژ یاسایێ نینه و ههروهها ژ كهسێن دی ژی پێویسته تاوانێن (وەکی کوشتنێ) نهكربن.
تاوانێن کو ل دەرڤەیی قانوونێ دمینن
ئوچوم بال کشاند سەر وان تاوانێن کو ل دەرڤەیی قانوونێ دمینن و گۆت:
جەزایێن ھەتا ھەتایێ یێن گرانکری یێن کو بەریا 1ێ خزیرانا 2005ێ ھاتنە دایین، ب تەمامی ل دەرڤەیی ڤێ یاسایێ نە. ھەر وھا تاوانێن کوشتنێ.
پێڤاژۆیا بجھانینا قانوونێ
شێورمەندێ سەرۆککۆمارێ ترکیەیێ ژ بۆ بجھانینا قانوونێ ژی ئاگاھی دان.
وی ب بیر خست کو پێویسته ئەنجوومەنا ئەولەھییا نەتەوەیی یا ترکیەیێ تەسبیت و پشتراست بکە کو رێخستنێ داوی ل ھەبوونا خوە ئانیە و چەک رادەست کرنە و وهھا دۆماند: پشتی وەشاندنا ڤێ بریارێ د رۆژنامەیا فەرمی دە، پێڤاژۆیا سەرلێدانێ یا 6 مەھان دەست پێ دکە.
ھەروهھا دێ ژ بۆ شۆپاندنا پێڤاژۆیێ کۆمیتەیەکا بلند د بن سەرۆکاتیا ئالیکارێ سەرۆککۆمار دا وەرە ئاڤاکرن. ههروهها دێ د پارلامەنتۆیێ دا ژی کۆمیتەیا چاڤدێریێ وەرە ئاڤاکرن.
