امروزه، اقلیم کوردستان به دلیل فقدان وحدت در گفتمان سیاسی، به جای ایجاد موقعیت، به مکانی برای موضعگیریهای مطالبهگرانه تبدیل شده است.
سمکو عبدالعزیز
در ادوار گذشتە، سرزمینها با استفاده از نیروی نظامی اشغال میشدند، مرزها تغییر میکردند، پرچم واقعی آن سرزمین پایین کشیده میشد و پرچم اشغالگر برافراشتە میشد.
با این حال، در سالهای اخیر، نوع جدیدی از قدرت ظهور کرده است که سرزمینی را اشغال نمیکند، بلکه مسیرهای تجاری را از آن سرزمین حذف میکند، بدون نقشه مالکان سرزمین تصمیمات اقتصادی میگیرد و آینده آن سرزمین را تعیین میکند.
این نوع سیاست را میتوان به عنوان فقدان قدرت توصیف کرد. این اصطلاح به این معنی است که قدرت با اشغال یک سرزمین به دست نمیآید، بلکه با حذف مالکان آن سرزمین از مراکز تصمیمگیری به دست میآید، به طوری که مالک سرزمین دیگر تأثیری بر آینده سرزمین خود و ساکنان آن را نداشته باشد.
در اینجا باید بپرسیم که آیا قدرت فقط توانایی فرماندهی دارد یا توانایی تعیین حق مشارکت را نیز دارد؟ برای پاسخ به این سوال، متفکران سیاسی مانند “پیتر باچراخ و موروتون باراتاز” بر دوگانگی قدرت تأکید کردهاند و گفتهاند که قدرت نه تنها در تصمیماتی است که گرفته میشود، بلکه در حوزههایی که اجازه ورود به مذاکره ندارند نیز وجود دارد.
یعنی ملتی که خارج از میز تصمیمگیری است، نمیتواند احساس کند که آیندەی او بدون حضور خودش تعیین میشود.
این عدم آگاهی در میان برخی از سیاستمداران کوردستان به طور کلی و اقلیم جنوب کوردستان به طور خاص در حال ظهور است و این بزرگترین تهدید برای اقلیم کوردستان است.
امروزه دولت عراق در تلاش است تا این سیاست را با نقشه راهی که مسیرهای جدیدی برای انرژی و تجارت در عراق ایجاد میکند، اجرا کند و اقلیم کوردستان تأثیری بر این نقشه راه نخواهد داشت. بدیهی است که درست نیست که هر تصمیمی را کە عراق میگیرد، توسط اقلیم کوردستان بعنوان توطئه محسوب شود، زیرا اغلب تصمیمات به عواملی مانند (جغرافیا، هزینه، امنیت، منافع اقتصادی) بستگی دارد.
به جای اینکه این نقشه را به عنوان یک توطئه ببینیم، بیایید بپرسیم: آیا اقلیم کوردستان قابلیتهای تقویت خود را یافته و توسعه داده است تا هیچ جریانی نتواند به جای او و از طرف او تصمیم بگیرد؟
امروزه، اقلیم کوردستان به دلیل فقدان وحدت در گفتمان سیاسی، به جای ایجاد موقعیت، به مکانی برای مطالبه موقعیت تبدیل شده است. تفاوت زیادی بین درخواست و ایجاد موقعیت وجود دارد.
درست است که ملت کورد تاریخی پر از فداکاری دارد، اما این فداکاریها به تنهایی آیندەای بهتر را تضمین نمیکنند. این فداکاریها باید به دانش، نهادها، اقتصاد و ظرفیت تصمیمگیری تبدیل شوند.
میبینم که سیاست فعلی رهبر کورد (مسعود بارزانی) در حال ایجاد این تغییرات است.
نمیتوانیم بگوییم که سیاستی که رهبر کورد دنبال میکند به تنهایی آینده اقلیم کوردستان را تضمین میکند، اما میتوانم بگویم که سیاست او مؤثرترین نیرو در تضمین آینده این ملت به سمت حقوق طبیعی خود، یعنی کوردستانی آزاد، است.