ئەڤ دو سالن پەکەکە شەرەکێ بەردەوام ل دژی ھەرێما کوردستانێ دمەشینیت. ستوونا ھەری بهێز یا ڤی شەری چاپەمەنییە. چاپەمەنیا پەکەکێ ب بەردەوامی دبێژیتە جیھانێ و کوردان کو ئیدارەیا ھەرێما کوردستانێ یا خرابە و ئەو نە تشتەکن. یێن کو ڤێ مەدیایێ دبینن و قەت نەچوونە هەولێر و سلێمانیێ، ووسا دفکرن کو ھەرێما کوردستانێ وەلاتەک مینا ئەفغانستان و یەمەنێ یە. ژ بەر کو پەکەکە ب بەردەوامی دبێژیت ھەرێما کوردستانێ گەلەکا خرابە.
دیمەنێ ھەرێما کوردستانێ یا کو ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ھاتیە ڤەگۆتن وەھایە: کەسێ کو مەسعووت بارزانی، سەرۆکێ بەرێ یێ ھەرێما کوردستانێ، وەکو سەرۆک حیساب نەکەت، یەکسەر دهێتە گرتن. ھەر رۆژ ژن تێنە کوشتن. ژن نەشین ب ئازادی جلکان بکەنە بر خوە. مرۆڤ برسی دمینن. سازیەکا تەندورستیێ نینە. نە پەروەردە، نە زانینگەھ، نە قۆتابخانێن کوردی. ل کۆلانان ب بەردەوامی ئالا و سترانێن ترکی تێنە دیتن و گوهلێبوون. ئەو جهەکێ ووسا خرابە.
پەکەکە؛ دەما کو ڤێ پرۆپاگاندایێ ل دژی ھەرێما کوردستانێ ئەنجام ددەت، ھندەک مرۆڤێن باشوورێ کوردستانێ ژی د چاپەمەنیێ دا بکار تینیت. ھندەک ژ وان وەکی ھونەرمەند، نڤیسکار، ھەلبەستڤان، سیاسەتمەدار تێنە ناس کرن. لێ گەلێ باشوورێ کوردستانێ ڤان مرۆڤان قەت ناس ناکەت. میناک، کادرۆیەکی پەکەکێ دچیتە مالەکێ ل سلێمانیێ و دبینیت کو کەسەک ل مالا وان سازێ لێددەت. ئەو ڤی کەسی تێخیتە پێشبەری چاپەمەنیێ و دبێژیت کو ھونەرمەندێ ژ باشوورێ کوردستانێ ووسا گۆتیە. یانی، ئەو مینا کو کۆمەکا مەزنا رەوشەنبیر، نڤیسکار و کاریکاتوریستان پشتگریێ ددەنە وان پرۆپاگەندایێ دکەن. لێبەلێ، لاینگرێن پەکەکێ ھەموو کوولمەکن. پەکەکە ڤێ کوومێ وەکی ھێزەکا مۆبیل “دیلیڤەری” دگەرینیت و وان ژ باژارەکی دبەتە باژارەکێ دی. یێن دی ئەو کەسن کو ب راستی نە گرێدایی پەکەکێ نە، ژ بەر کو ئەو تەنێ ھەڤپەیڤینا پەکەکێ قەبوول دکەن. ل دۆرا پەکەکێ ژی کۆمەکا بچووک ھەیە، کو وان چ پەیوەندی ب پەکەکێ ڤە نینە، لێ تەنێ ژ بەر کارڤەدانا ل دژی پەدەکێ و بارزانی پەکەکە وان ھەستێن دژبەر بکار تینیت. ب راستی، ئەڤ کۆمە کۆما ھەری مەترسیدارە. ژ بەر کو گەلەک چاڤبرسی و تژی کەرب و کینن ئەو چ سنۆران ناسناکەن، بێ پیڤان بێ مەبدە و ستۆپن. ئەو پەکەکێ بکار تینن، پەکەکە ژی وان وەکی چەک دژی پەدەکێ و بارزانی بکار تینیت. یەک ژ وان کەسان ژی کامیران بەرواری یە.
کامیران بەرواری کییە؟
کامیران بەرواری کەسەکێ مووداڤیم یێ چاپەمەنیا پەکەکێ یە. ئەو ھەر دەم د چاپەمەنیێ دا دەردکەڤیت و داخویانیێن کو پشتگریێ ددەنە سیاسەتا پەکەکێ ل باشوور ددەت. ئەو توهمەتێن بێ بنگەھ و درەو ل دژی رێڤەبەریا ھەرێما کوردستانێ و پەدەکێ دکەت. ھەر چەند مەدیایا پەکەکێ نەگۆتبیت ژی لێ، ئەو ب فەرمی مامۆستەیێ بەشێ زمان و ئەدەبیاتا کوردی ل زانینگەھا دوھۆکێ یە. ئەڤ کەسە تەڤی ھەموو دژبەریا ل دژی پەدەکێ و ھەرێما کوردستانێ ئەنجام ددەت ژی، حەتا ئیرۆ کەسێ دەست نەدایە پیشەیا وی یا ئەکادمی و ئاستا ئەرکا وی. ژ بەر ڤێ یەکێ، ئەو تەوانێن خوە ب ھێسانی ئەنجام ددەت.
گەر کامیران بەرواری د ناڤ پەکەکێ دا بایە دا چ بیت؟
ئەز دخوازم پرسەکێ ژێ بکەم: “کامیران بەرواری، گەر تو ل ھەرێمەکا د بن رێڤەبەریا پەکەکێ دا بای، تو دا شێی ووسا پەکەکێ رەخنە کەی، و ب ھێسانی ل سەر ئەرک کارێ خوە ژی بمینی؟”
ئەز دێ بەرسڤێ دەم، بێ گومان نە. ژ بەر کو ل جھێن کو د بن کۆنترۆل و دەستھلادارییا پەکەکێ دا بن پێوسیتە ھەر کەس ببێژیت “بژی سەرۆک ئاپۆ”. یێ رەخنەیەکا گەلەک بوچوک ل ئاپۆ بگریت ئەو وەکو خایینێ نەتەوی دهێتە تەوانبار کرن و بلەز دهێتە بێ باندۆر کرن. بلا کەسەک ل کامپا مەخموورێ بیژیت، “عەبدوللا ئۆجالان ل ئیمرالیێ تەسلیمی ترکیایێ بوو”، ھوون دێ یەکسەر هێنە گرتن و بێسەرووشوون کرن. ھوون ھزار جاران لێبۆرینێ بخوازن ژی ھوون دێ هێنە گونەھبارکرن و د ناڤا خەلکی دا ب دووڤک ھوون دێ گەرن. و پشتی هنگێ ژی ب سالا ھوون دێ ھەول دەن کو خوە ژ بۆ پەکەکێ ئیسبات بکەن. گەر ھوون ل رۆژئاڤا بانە، دەست ژ رەخنەکرنا ل ئۆجالان و پەکەکێ کرنێ بەردە، هوون نەدشیان د چ سازیان دا کار بکەن، ھەموو رێکێن ژییانێ دا ل سەر هەوە هێنە گرتن. هەگەر هەوە دکانەک ھەبا ژی، دا پەیەدە بێژیتە خەلکی ” ئەڤە دکانا خایینا یە ل وێرێ تشتا نەکرن”.
ئانکو، گەر کامیران بەرواری ئەڤ ئاخافتنە د ناڤ پەکەکێ دا دژی پەکەکێ و رێڤەبەری و سیستەما وێ کربا یان نووکە دا یێ بن ئاخ بیت، یان دا رەڤیت یان ژی ئەو دا نھا د زیندانان دا رزیت. یێن 20-30 سالان خەبات و شەر کری نەشێن رەخنەیێ ل پەکەکێ و رێڤەبەرییا وێ بگرن. ئەو یێک دبیتە سەبەبا تەسفیەکرن و ختمکرنا وی ب ختما خیانەتێ و کوشتنا وی، ب ھەزاران نموونە ل سەر ڤێ یەکی ھەنە، بلا کامیران بچیت لێکۆلینێ ل سەر دیرۆکا پەکەکێ بکەت. ژ بەر ڤێ سەدەمێ دڤێت کاموران بەرواری دەستپێکی دەرسا دەمۆکراسیێ بدەتە پەکەکێ.
ما بێی پەکەکێ دا باشوورێ کوردستانێ وێران بیت؟
گۆتنەک ھەیە کو کامیران بەرواری و پەکەکە ب سالانە دوبارە دکەن: “گەر پەکەکە نەبیت، حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ دا ژناڤ چیت”. ئەڤ گۆتنە یا بێ بنگەھ و ژ راستییێ دوورە. ئەو تەنێ پەیڤەکە و یا ڤالایە. ژ بەر کو پراکتیکا پەکەکێ یا باکورێ کوردستانێ ئاشکەرایە. گۆرەپانا سەرەکی یا تەکۆشینا پەکەکێ باکورە و باکور ژی د چ حالی دایە کامیران و ھەموو کورد ژی باش دبینن.
گەر کامیران بەرواری ڤێ راستیێ نەبینیت، دشیت بچیت و ل باکورێ کوردستانێ بنێریت و راستییا ب چاڤێن خوە ببینیت. ئەو دشیت ببینیت کا پەکەکێ چاوا د شەرێ خەندەکان دا 12 باژار یەک ب یەک وێران کرن. کا پەکەکێ چاوا ھەموو چییا، دۆل و نەوەل، بانی و زۆزان تەسلیمی ئارتێشا ترک کرنە. پەکەکە باش دزانیت کو ھەگەر خەندەک ل کۆلانێن باژارێن کوردستانێ ھاتن کۆلاندن دێ باژار وێران بن و مالێن سڤیلان هێنە شەوتاندن. پشتی کو ئەو ل باژارەکی تێک چووین، چوون و ل باژارەکێ دی خەندەک کۆلاندن. ب ڤی ئاوایی، باژار یەک ب یەک ھاتنە خەراکرن و گەل پەنابەر بوو. گوند ھاتنە ڤالاکرن. ل جزیرێ، پەکەکێ قەبوولنەکر کو 100 بریندار ژ ژێرزەمینان دەرکەڤن، گۆت دێ ئیعتیبارا مە هەژیێت، زێدەیی 100 جوانێن تەمەن 15-23 سالی ژ لایێ دەولەتێ ڤە ھاتن شەوتاندن. بەلێ، دەولەتا ترک بێرەحم و بێ ویژدانە، لێ پەکەکە ژ وان بێرەحمتر و بێ ویژدانترە. ژ بۆ کو شەر وەکی شەرێ خەلکی نیشان بدەت، خەلک ب زارۆک و ژن ڤە ئینان ناڤا شەری دا. ل شوونا کو خەلکی بپارێزیت، بنگەھێ مرنا مرۆڤان ئامادە کر، داکو ل سەر ڤێ یەکێ بشێن پرۆپاگاندایێ بۆ حیزبا خوە بکەن.
40 سالن 5.000 گوندێن کوردان ھاتنە ڤالاکرن، ھەری کێم 40.000 کورد مرن. نھا ل باکورێ کوردستانێ زمانێ کوردی بەرەڤ ژبیرکرن و ووندا بوونێ دچیت. ل ئامەدا کو دبێژنێ پایتەخت و کەلا پەکەکێ، جوانێن 15-20 سالی زمانێ کوردی نزانن. کورد ل باژارێن ترکیایێ د بن مەترسیا قرکرنێ دا نە. پەکەکە نەشێت تشتەکێ بکەت. ل باژارێن باکورێ کوردستانێ، تەمەنێ مرۆڤێن تریاکێ دکێشن ل باژارەکێ وەکی ئامەدێ داکەتیە 13-14 سالیا. تریاک ل بەر دەرگەهێ قۆتابخانەیێن ناڤەندی تێنە فرۆتن. کەچێن کورد ب زانابوون ب دەستێ دەولەتێ دکەڤنە ناڤ لەشفرۆشیێ. زارۆکێن مالباتێن کو سێ -چار زارۆکێن خوە دانە پەکەکێ دکەڤنە ناڤا رێیێن گەلەک خراب. پەکەکە ھەر سال ب گەفخوارنێ ل ئەورۆپایێ پارەیان کۆم دکەت و قرووشەکێ ژی نادەتە مالباتا شەھیدەکێ. پەکەکە ھەر سال ژ بۆ پیرۆزکرنا رۆژبوونا عەبدوللا ئۆجەلان خوەپێشاندانان ل دار دخیت و دبیتە سەدەما گرتنا ب ھەزاران کەسان و ھتد.
دەما کو رەوشەکا ھندە خراب ل کوردستانا باکور ھەبیت، ھوون چاوا دفکرن کو گەر پەکەکە نەبیت دێ باشوورێ کوردستانێ خراب بیت؟ ھەگەر پەکەکە یا ئاڤا کرنێ بایە دا باکورێ کوردستانێ ئاڤەدان کەت، لێ ب هەبوونا پەکەکێ باکور ب ھەموو ئاوایی کاڤل بوویە. پیچەک خوەدان عار بن و پیچەکێ شەرم بکەن. پەکەکە یا کو د بن وێرانکرن و کۆمکوژیێ دا نەشێت گولەیەکێ ژی ژ بۆ باکورێ کوردستانێ بتەقینیت، دێ ژ بۆ باشوورێ کوردستانێ چ کەت؟
پەکەکە تەنێ ژ بۆ یێن ل باشوورێ کوردستانێ کو نان، چەک، جیھ و ھندەک دەرفەتا دیپلۆماتیک بدەنێ کار دکەت. ھەگەر پەکەکێ بەغدا هان نەدابا، حکوومەتا ئیراقێ نەدشییا هندە فشاران ل حکوومەتا کوردستانێ بکەت. حەشدا-شەعبی نەدشییا تەهدیدان ل کوردستانێ بکەت. ئارتێشا ترک نەدشییا بەهانەیێن وەھا ببینیت و بکەڤیتە ئاخا باشوورێ کوردستانێ. ھەگەر ب پەکەکێ بایە، ئەو دا هێن و ل پارکا ئازادی یا دوھۆکێ خەندەکا کۆلن و دا بێژن، ئەز باشوورێ کوردستانێ دپارێزم.
