15 سالێن رۆژئاڤا و ئیلھام ئەحمەد: چیرۆکەکا سەرکەفتنێ ب بھایەکی گران و بێ قازانج

15 سالێن رۆژئاڤا و ئیلھام ئەحمەد: چیرۆکەکا سەرکەفتنێ ب بھایەکی گران و بێ قازانج

پێڤاژۆیا ئەنتەگرەبوونا رۆژئاڤا لگەل شامێ، ژ ئالیێ رایا گشتی یا کورد ڤە راستی بەرتەکەکا خورت ھاتیە. د ڤێ ناڤبەرێ دە، مەدیایا پەکەکێ د ھەولدانەکا پرئالی دەیە کو ڤان بەرتەکێن رەوا لاواز بکە و تێگھشتنا رایا گشتی برێڤە ببە. ئەو گەلەک ھەول ددن کو رایا گشتی رازی بکن کو تشتێ دقەومیت ‘پێڤاژۆیەکا نۆرمال’ و خوە ‘قازەنجەک’ە. وەکی بەشەک ژ ڤێ ھەولدانێ، سەرکردەیێن رۆژئاڤا جارەکا دن ب جل و بەرگێن خوەیێن ھەری خوەشک ل بەر رایا گشتی یا کورد تێن نمایێشکرن. یەک ژ پلاتفۆرمێن سەرەکی یێن کو ڤێ کامپانیایا سپیکرنێ دمەشینە، ئیلکە تیڤی یە، کو ژ ترکیەیێ وەشانێ دکە.

رۆژەڤا سەرەکی یا ئیلکە تیڤی ئەوە کو سیاسەتا ئەنتەگراسیۆنێ یا ئۆجالان ب ئاوایەکی کو کورد بکاربن قەبوول بکن پێشکێش بکە. ژ بۆ ڤێ ئارمانجێ، ئەو رۆژانە بەرنامەیێن تایبەت دوەشینن. د ڤان دەمێن داوی دە، ھەڤپەیڤینێن کو وان لگەل مەزلووم عەبدی و ئیلھام ئەحمەد کرنە ژی خزمەتا وێ ئارمانجێ دکن کو کوردان رازی بکن دا کو پێڤاژۆیا تەسلیمیەتێ یا کو ل رۆژئاڤا دقەومە قەبوول بکن.

ھەڤپەیڤینا ئیلھام ئەحمەد یا لگەل بانو گووڤەن ل سەر ئیلکە تیڤی تام د چارچۆڤەیا ڤێ یەکێ دە جھ دگرە. ھەڤپەیڤینا بانو گووڤەن ب رێیا سیناریۆیەکا وسا ب ھوورگلی ھاتیە ئامادەکرن، بانو گووڤەن ژێھاتیبوونا خوەیا رۆژنامەگەریێ ب ئاوایەکێ وسا نیشان ددە کو پرسێن وێ ژ بۆ ئیلھام ئەحمەد جیھەکی ڤەدکن دا کو تەڤاھیا پێڤاژۆیا رۆژئاڤا رەوا بکە. ئیلھام ئەحمەد ژی، ژ ئالیێ خوە ڤە، وسا دئاخڤە مینا کو ئەو نە نوونەرا ھەرێمەکە کو 15.000 شەھیدێن خوە وندا کریە بە، بەلکو نوونەرا وەلاتەکی بەختەوەر وەکی نەرویجێ یە. ب ھەڤ رە، ھەردویان رێبازەک وسا داھێناندیە کو ب وێ ‘مینا کو مرۆڤ دارەکا مەزن تەنێ ب بەلگێ وێ پێناسە بکە’ رێویتیا 15 سالی یا رۆژئاڤا یا تژی فەداکاری، تەنێ ب چەند ھەڤدیتنێن ل شامێ ھاتنە کرن سینۆردار دکن. ئەو ب بەرتەنگکرنا هزرکرنێ، راستیێ ڤەدشێرن.

ژ بۆ فێمکرنا راستیێ، دڤێ ئەم دەستپێکی ڤێ پرسێ بکن: ‘ئیلھام ئەحمەد کییە؟’

ئیلھام ئەحمەد، ئان ژی رۆناھی عەفرین وەکی کو د ناڤ پەکەکێ دە تێ ناسین، یەک ژ وان سێ خوشکانە کو د دەستپێکا سالێن 1990ێ دە ژ حەلەبێ تەڤلی رێخستنێ بوونە. ب سالان، ئەو نە کەسایەتیەکا بەربچاڤ بوو. رۆلا وێ یا پاشڤەروو وێ دەمێ گوھەری کو پەکەکێ پەیەدە ئاڤا کر، و وێ د ناڤ رێخستنێ دە رۆلێن گرینگ گرتن سەر خوە. وێ ئەڤ یەک ب گرانی ب نێزیکبوونا خوەیا ژ جەمیل بایک ب دەست خست. ب تایبەتی، ب پێڤاژۆیا کو د سالا 2012ێ دە ل سووریێ دەست پێ کر، چارەنووسا ئیلھامێ گوھەری و ئەو د دیپلۆماسیێ دە بوو کەسایەتیەکا بەربچاڤ. دەما کو رۆژئاڤا د ناڤ خوین و کۆمکوژیێ دە دھات خەنقاندن، و مرۆڤ بێ ئەلەکتریک و ئاڤ دژیان، هاتنوچوونێن جوانکاریێ یێن ئیلھام ئەحمەد ل سالۆنێن جوانکاریێ و جلێن وێ یێن لوکس دەما کو ل پاریسێ د بن ناڤێ دیپلۆماسیێ دە دهات و دچوو، د ناڤ رەفێن پارتیێ دە بوو مژارا گۆتەگۆتان؛ لێبەلێ ئەو ھەر دەم ژ ئالیێ سەرکردایەتیێ ڤە دھات پاراستن.

داتایان دەینن ئالیەکی، ئیلھام ئەحمەد ئەندامەکا راستەراست یا سەرکردایەتیا پەکەکێ یە و ژ خەتا سیاسی یا ئۆجالان سەربخوە تەڤ ناگەرە. ئەڤە ئەو ددانن کو چەرخێن سیستەمێ دزڤرینن. و تام ژ بەر ڤێ سەدەمێیە کو، د رەخنەیێن ل سەر رۆژئاڤا دە، بالداریا کوردان تەنێ ل سەر مەزلووم عەبدی ئانالیزەکا نە تەمام پێک تینە. ژ بەر کو ئەو ب تەنا سەرێ خوە تەڤ ناگەرە؛ کەسایەتیێن وەکی ئیلھام ئەحمەد، زاخۆ زاگرۆس، سیپان حەموو و باھۆز ئەردال ل پشت کەسایەتا مەزلووم عەبدی ڤەشارتی نە.

خانم ئیلھام ئەو کەسە کو، ل سەر ھەر پلاتفۆرما کو ل ئەمریکا و ئەورۆپایێ دەرکەتیە، گۆتیە: “ئەم ناخوازین سووریێ پارچە بکین؛ ئەم دەولەتەکێ ناخوازین؛ ئەم فەدەرالیزمێ ناخوازین.” دگەل کو ھەتا ئیرۆ کوردێن ل رۆژئاڤا چ گارانتیێن دەستووری ب دەست نەخستنە، ئیلھام ئەحمەدا کو ژ وەلاتەکی دچە وەلاتەکی دن و ب گۆتنا ‘ئەم تشتەکی ناخوازین’ بانگ دکە و ڤێ سیاسەتا بێ داخوازیێ دشۆپینە، یەک ژ ئالیێن سەرەکییە کو بەرپرسیارە کو رۆژئاڤا د بەر رەحما شامێ دە مایە.

د دانوستاندنێن لگەل دیمەشقێ، مژارا ‘ناسنامەیا کوردی و مافێ کوردان یێ خوەرێڤەبەریێ’ ئەوقاسی ھاتیە پاشگوھکرن کو ئیلھام ئەحمەد د ھەڤپەیڤینەکێ دە مژارا پەروەردەھیا ب زمانێ کوردی ل رۆژئاڤا وھا شرۆڤە دکە: ‘خوەندەکاران ھەتا نھا ب کوردی ئاخڤینە؛ خوەندەکارەک نکارە ژ نشکا ڤە دەرباسی عەرەبی ببە. ئەڤ پرسگرێکەکا جدییە. ئەڤ د ناڤ سیستەمی دە پرسگرێکان چێدکە. پێشەرۆژا ئاکادەمیک و پەروەردەھیا زارۆکان دێ ب ئاوایەکی نەحەق زرارێ ببینە.”

واتە ژ بۆ ئیلھام خانمێ مەسەلەیا پەروەردەھیا کوردی نە مافەکی ھەبوونێ یێ گەلان یان ژی مافێ نەتەوەبوونێیە، لێ بەلێ مژارەکە نۆتێن دبستانێ یێن زارۆکانە!

ھەمان زیھنیەت د وارێ نوونەرتیێ دە ژی دیارە. ل گۆری پەیمانا کو لگەل دمەشقێ ھاتیە کرن، ئیلھام ئەحمەد دێ د پارلامەنتۆیا سووریێ دە ببە ئەنداما کۆمیتەیەکێ؛ ب گۆتنەکا دن، ئەو دێ ببە پارلامەنتەرەکا ژ ئالیێ رەژیمێ ڤە ھاتی دامەزراندن. ئەوێن کو بەرێ دەما ئەندامێن ئەنەکەسێ ل حەسەکێ ژ بۆ پارلامەنتۆیا سووریێ ھاتین ھلبژارتن گۆتبوون “چوونا ڤی پارلامەنتۆیی خیانەتە”، نھا دامەزراندنا خوە وەک “سەرکەفتنەکێ” پێشکێش دکن. ئیلهام ئەحمەد ئەوقاس ب ڤێ مژارێ ڤە مژوولە کو ئەو ژ مافێن رەوا یێن کوردان زێدەتر بەحسا وێ یەکێ دکە کا دێ د کیژان کۆمیتەیان دە جھ بگرە.

لێبەلێ، دژبەریا راستین ل ڤرە: ب سالان، رێڤەبەریا رۆژئاڤایێ ل گۆری پارادیگمایا ئۆجالان کۆنسەپتا ‘دەولەتێ’ شەرمەزار دکر. ل گۆری نێرینا وان، دەولەت خەرابی بوو، بێدەولەتی ئازادی بوو، و ژ بەر ڤێ یەکێ دڤیابوو کورد داخوازا دەولەتەکێ نەکن. خانم ئیلھامێ ژی ب سالان پارێزڤانیا ڤێ ڤەگۆتنێ کر.

نەخوە، ئیرۆ ئەم د چ رەوشێ دە نە؟

مەزلووم عەبدی ل سەر رێیا بوونا جیگرێ سەرۆکێ کۆمارا عەرەبی یا سووریێیە؛ ئیلھام ئەحمەد ژی، د ڤێ ناڤبەرێ دە، ل پارلامەنا ھەمان وێ دەولەتێ ل سەر رێیا دامەزراندنێ یە… و ئەو ھەول ددن ڤێ یەکێ وەکی ‘دەستکەفتیەکێ’ پێشکێشی مە بکن. ما نە دڤیابوو دەولەت خەراب بە؟ نەخوە ھوون د ناڤ دەولەتا سووریێ دە چ دکن؟

خانم ئیلھام، بێیی کو پیدڤی ببینە ڤێ دژبەریێ ڤەشێرە، د ھەڤپەیڤینەکێ دە وھا دبێژە: “رەوشا کو ئەم نھا تێ دە نە، رەوشەکا بەشداربوونا د دەولەتێ دەیە. ئەم ئێدی ل دەرڤەیی ڤێ دەولەتێ نامینین. کورد نھا ل سووریێ بەشەک ژ دەولەتێ نە.”

ب کورتاسی: ژ بۆ کوردان ھەبوونا دەولەتا خوە یا سەربخوە یان فەدەرال “خراب و پاڤەچوون”ە، لێ بوونە وەلاتی یان کارمەندێ سڤیلێ دەولەتا عەرەبی یا کو ژ ئالیێ رەژیما بەعس ڤە ھاتیە دامەزراندن، یان ژی دەولەتەکا کو ژ ئالیێ چەکدارێن داعشێ ڤە ھاتیە ئاڤاکرن، “ئازادی و دەستکەفتی”یە!

دیارە ئیلھام ئەحمەد نھا فێم کریە کو ھێز ل کویە؛ ژ بەر ڤێ یەکێ ب زانینا باش یا باندۆرا بریاردەر یا دەولەتا ترک ل سەر سووریێ، ئۆجالان و پەکەکێ، ئەو ژ پەسندایینا ئەنقەرێ و پەسندایینا ئۆجالان پاشدە نامینە.

د ئەنجامێ دە؛

ئەنجاما کو پشتی 15 سالێن وێرانکارییێ، ب ھەزاران شەھیدان و ئێش و ئازارێن بێداوی یێن گەلێ کورد کشاندی قەت نەبە دڤیابا ھەری کێم خوەدی ستاتویەکا ئیداری-سیاسی بان. لێ مخابن تشتا کو ھاتیە بدەستخستن، نە زێدەتری چەند کورسیان ل پارلامەنتۆیا شامێ، خازۆکی ژ بۆ زمانێ کوردی و د ئاستا پەنابەریێ دە ھندەک مافێن تاکەکەسی یە. یێن کو دگۆتن “ئەم ل دژی دەولەتێ نە” رێ ل بەر بدەستخستنا ستاتویا کوردان دگرتن. نھا ئەنتەگرەبوونا رەژیما کۆمارا عەرەبی یا سووریێ وەکی سەرکەفتنێ نیشان ددن. دڤێت رایا گشتی یا کورد ئەو بنکەتنا مەزن یا ل رۆژئاڤا ھاتیە ژیان کرن، ب چ ھنجەت و سەختەکارییان قەبوول نەکن. دڤێت رایا گشتی یا کورد یێن ئەڤ بنکەتنا مەزن ئانی سەرێ کوردان بناسە و ژ وان حەسابێ بپرسە.