نێزیکاتیێن وەلاتێن رۆژئاڤایی یێن ژ بۆ جارەکا دن ئەنەکەسە و پەیەدە ل ھەڤ بجڤینن، چ ئەنجام نەدان. پەکەکێ و پێکھاتەیێن وێ یێن ل رۆژئاڤا تەنێ ئەنەکەسە و دەولەتێن رۆژائڤا ل سەر مێزێ گوفتووگۆیێ مژوول کرن. ھەر جارێ ب بەهانەیەکێ ھەڤدیتن دھاتن راوەستاندن.
ژ وێ دەمێ و ڤر ڤە رۆژئاڤا دەست ب ئەرکەکی نوو کر. ژ رۆژئاڤا دھات چاڤەرێکرن کو ببە بنگەھێ یەکتیا کوردان، لێ مخابن بەرۆڤاژی ڤێ جارێ ب فەرمانێن پەکەکێ گەف و ئێریشکاری ل سەر ھەرێما کوردستانێ دەستپێ کر. گەف و زەخت گھا ئاستەک وسا کو مەزلووم عەبدی گۆت، “ئەگەر شەرێ پێشمەرگە و گەریلا چێبە، ئەو دێ گەریلایان پارێزن”. واتە گەف ل باشوور کرن.
ما د خالا کو ئەم گھیشتنێ دا رابردوو دکارە دوبارە ببە؟
رەوشا کوردان و ب تایبەت رەوشا ل رۆژئاڤا، پێویستی ب یەکیتیەکا ناڤبەرا کوردان ھەیە. لێ بەلێ، گاڤا کو ئەم ل دەھ سالێن داوی دنێرن، خویا دکە کو ئەڤ خەبات نە ب و رەنگی ھێسانە.
د ناڤ نەتەوەیەکێ دا باسکێن راست و چەپ و ھەبوونا کۆمێن جودایێن بەرژەوەندیپەرەست راستییەکە. ناکۆکی دێ ھەبە. لێ رەوشا پەکەکێ ژ ڤێ راستییێ زێدەترە.
پەکەکە بزاڤەکە کو د دیرۆکێ دا دژی کوردان لگەل پێکھاتەیێن دن یەکیتیا خوە پێک ئانیە، قرەبوویان ددە نەیاران لێ ژ بۆ کوردان یەک بھۆست قەرەبوویێ نادە. ئانکو پەکەکە دکارە خاکا خوە تەسلیمی داگیرکەران بکە لێ ئەو نە ئامادەیە کو ل گەل پارتییێن کوردان یەکرێزییێ ئاڤا بکە. ل ئیراقێ لگەل حەشدا شەعبی ھەڤکارە. ل سووریێ ھەڤکارێ رێڤەبەریا شامێ یە. ب رێیا ھەسەدێ ژ ئەمەریکا مفا وەردگرە. ل رۆژھلات لگەل ئیرانێ دا تێکلدارە. ئەڤ ھەموو راستیێن کو ھەر کەس دزانە. گەر دەولەتا ترک سبە ئێریشی دێرکا حەمکۆ بکە، پەکەکە ب شانازی دێ بخازە شەبیحە و کرێگرتیێن ئەسەد و ئارتێشا سووریەیێ ل دێرکێ ببینە، لێ ئەو چ جاران ناخوازە پێشمەرگەیێن رۆژ دەرباسی ور ببن. خوە پەکەکە دێ ترکیێ ژی تەرجیح بکە. میناک پەکەکێ رادەستکرنا لووتکەیێن ستراتەژکێن بەھدینان بۆ پێشمەرگە ب توندی رەد کر، لێ ئارتێشا ترکیێ ھات کەت وان لووتکەیان و پەکەکێ سەرێخوە شوور کر .
پەکەکێ نە ل گۆری پێشەرۆژا ئازادا گەلێ کورد، ل گۆری بەرژەوەندیێن خوەیێن پارتیێ و تەعلیمات و ئەجێندایێن کۆلۆنیالیستان، رۆژئاڤا ب رێ ڤە بر. ژ بۆ ڤێ ژی “یێن کو یەکیتیا کوردان دخوازن، دڤێت دەستپێکێ ڤێ کاراکتەرا پەکەکێ باش ببینن.” پەکەکە رێخستنەکە کو د ئالیێ یەکیتیا کوردان دا بێبەخەتە. ژ بەر ڤێ یەکێ و راستییا پەکەکێ پاشەرۆژ نایێ دوبارە کرن.
یەکتیا ئەم بەحس دکن، دڤێت ل سەر بنگەھەک پر زەلال و کورت بە، خوە ژ بۆ چاپەمەنیێ ژی گرتی بیت. ب کورتاسی، دڤێت مژارێن وەکی راوەستاندنا ئێریشێن ل سەر مەدیایێ، ھەڤکاریا لەشکەری و ھتد.
ھەر وھا دڤێت د ڤێ مژارێ دا دیار ببە کو کورد بێیی تفاق و لھەڤکرنەک د ناڤبەرا خوە دا چ جاران ژ دەولەتێن رۆژئاڤا پشتگریێ ناوەرگرن. پێڤاژۆیا بەر ب نیڤدەولەتبوونا باشوور ب ڤێ یەکیتیێ پێک ھات. نھا پاراستنا باشوور و ئازادکرنا رۆژئاڤا دێ تەنێ ب ڤی رەنگی بە. یا کو دێ رۆژئاڤا رزگار بکە ڤەدگەرە پەیمانا ھەولێرێ یا 2012ێ و پەیمانا دھۆکێ یا 2014ێ.
دڤێت ئۆجالان ل دەرڤەیی پێڤاژۆیێ بمینە
ژ بۆ کو رۆژئاڤا نەبیتە قوربانیێ پلانا ترکیەیێ یەک ژ رێیێن ھەری باش دوورخستنا ئۆجالان ژ ڤێ پێڤاژۆیێ یە. پرسگرێکێن وەکە سەردەمێن کو ئۆجالان دخواست رۆژئاڤا بکە سەرناڤێن وەکە «روحێ ئەشمە» و ھود، دەما داگیرکرنا عەفرینێ دە ئۆجەلان فەرمان دا پەکەکێ کو “ب بێدەنگی ڤەکشین” دڤێت کو مرۆڤ ھەرتمی پەیوەندییێن ئۆجەلان یێن لگەل ترکان دا ل بەرچاڤ بگریت.
دڤێت ناڤەندا یەکیتیا کوردان ھەولێر بیت
ستاتویا ھەرێما کوردستانێ گارانتیا ھەبوونا ھەموو کوردانە. ئەڤ رەوش ژ سالا 1992یێ و ڤر ڤە ددۆمە. ژ بۆ ڤێ ژی دڤێت کورد ل دۆرا سیاسەتا یەکتیا نەتەوەیی یا کو ستاتویا ھەرێما کوردستانێ بپارێزە، ببن یەک.
کورد نە خوەدی وێ ھێزێ نە کو بێی یەکیتی بکاربن بژین. ئەو گەفێن بێ واتە یێن وەکە “ئەم دێ لێخن، ئەم رێ بقەدینن، ئەم دێ ستەنبۆل بشەوتینن” و ھتد… ئێدی ڤان پەسنێن ڤالا قیمەتەکا خوە یا پرۆپاگاندایێ ژی نینە. ب تایبەتی د مەدیایێ دا، گەفێن شەر خوارن و ب ڤیدەئۆیێن مۆنتاژکری خوە سەرکەفتی دەستنیشان کرن نە د بەرژەوەندییا کوردان دایە. پلانێن ئەکشن چ مفا ناگەهینن کوردان.
پێویستیا کوردان ب سیاسەتەکا کوردستانی ھەیە کو مافێ نەتەوەیا کورد ل پێشیا ھەموو ئایدۆلۆژی و رامانان بگرە. چارەسەریا پرسگرێکا کورد ل سەر ڤێ تێگەھێ دێ چێبە.