گرێ مرازا ناڤێ گرەکی یه 15 کم دووری رهایێ یە. دارا توویێ یا ل سەر ڤی گری جهێ کو مرۆڤ دچن و ب چهقێن وێ ڤە پاچکان گرێددن و مرازا دگرن. ب تایبەت ژنێن کو زارۆکێن وان چێنەبن دچن سەر گرێ مرازا. پێباوەرییەک هەیە کو مرازێن وان حاسل دبن.
د سالا 1994ێ دا دەما کو شڤانەکی ل رهایێ پەزێ خوە ل سەر ڤی گری دچهراندی، ل بنێ دارا توویێ هنەک کەڤرێن جودا دیتن، پشتره قەدەرا گرێ مرازا هات گوههرتن. ژ بەر کو گرێ مرازا د دیرۆکێ دا وەک شوونوارەکێ هەره کەڤنێ کو هەتا نها هاتیە ئاشكرا كرن، دهێته ههژمارتن.
پیرامیدێن مسرێ کو خودان دیرۆکەکا هەره کەڤنارن ژیێ وان 4500 سالە. ستۆنهانگە ل ئینگلیستانێ 5000 سالی یە. گرێ مرازا تام 12.000 سالی یە. و هێژ ژی ل وێ دەڤەرێ د تەبەقەیێن ژێرزەمین دا شوونوارێن وێ شارستانیێ دەردکەڤن.
زێدەتری 200 ستوونێن د ناڤا کاڤلان دا هاتنە چێکرن، 20 ژۆرێن جودا پێک دئینن. هەر ستوونەک 6 مەتران بلندە و گرانیا وێ 10 تۆنە. ل سەر ستوونان و ل سەر دیواران وێنەیێن مرۆڤ و ئاژهلێن وەک وەردەک، بەرازێن کووڤی، گا، مار و تهیرێ کەلەخان هەنە. گەلەک مۆتیفێن رازبەر ژی هەنە.
کەسێن کو گرێ مرازا دیتی سێ پرسێن بنگەهین دکهن:
پرسا یەکەم د هشێ کەسێن کو گرێ مرازان دبینن: ئەڤ ستوونێن مەزن چاوا هاتن ڤەگوهاستن بۆ گرێ مرازا، دەما کو هێژ چاندن نەهاتبوو ئاشكرا کرن، دەما کو ئاسن نهیی، دەما کو مرۆڤ نهدشیان ئاموورێن پێشکەفتیتر چێبکەن ئەڤ ستوونێن ب تۆنی چاوا هاتنە جهکرن و ئەڤ کارێ مەزن چاوا هاتییە ئۆرگانیزە کرن؟
