مە نکاریبوو هلبژارتنێن 31ێ ئادارێ یێن باکورێ کوردستانێ و ترکیێ، پارێزگەهـ ب پارێزگەهـ ب کووراهی شیرۆڤە بکن، ههر وها دهربارێ كێمبوونا دەنگان و بەربژاران بپرسن. ژ بەر کو ب نەحەقی دانانا قەیوومی ل وانێ و نەدانا بەلگەیا عهبدوللا زەیدان و بەرخوەدانا کو کوردان ل وانێ نیشان دایی، دەرفەت نەدا مە کو ئەم ب دانەیێن تەکنیکی و هەژماری هلبژارتنێ شیرۆڤە بکن.
راستی ئەڤە کو ئەم هەرتم ب دوبەندیەک وهها رە روو ب روونە، دەولەتا ترک ب کریارێن خوە یێن «ئینکار و قاتیل» ل دژی کوردان سیاسەتا ل باکورێ کوردستانێ شوولی دکە و رێ ل پێشییا رەخنەیان دگرە. نها دەما کو ئەم رەخنە بکن دێ ژ مە رە ببێژن «مە وانێ دیسا ستاند». بەلێ، بەرخوەدانا کوردان ژ بۆ وانێ گرنگ بوو، لێ نەهەر تشت بوو.
د هلبژارتنێ دە یێ سەرکەتی خەتا کوردستانی بوو
دڤێ ب زەلالی بێ گۆتن کو پارتیا دەم د هلبژارتنان دە ب سەر نەکەت. ل گەلەک هەرێمان دەنگ وەندا کرن. ژ ئالیێ رایا گشتی ڤە ژی جوورەیەک بایکۆتا هلبژارتنێ یا ڤەشارتی هەبوو. میناک ل ئامەدێ ژ رێژەیا سەدی 40 نەچوون سەر سندۆقان. یا راست، ئەگەر «لەیلا زانا» کو ئەڤ 8 سالن ل مالا خوە بێدەنگ بوو، د نەورۆزێ دە دەرنەکەت با قادا و گوند ب گوند، ناڤچە ب ناڤچە نهگەریابا، لهوما ژی باندۆرەک ئەرێنی ل هلبژارتنان کر و نەهشت پارتیا دەمێ خەرابتر ببە.
تەڤی هەموو مانیپولاسیۆنێن ئیدۆلۆژیک ژی گەلێ باکورێ کوردستانێ ل سەر خەتا نەتەوی – کوردەواری تەڤدگەرە. لێ چ پێکهاتەیەکە سیاسی یا کو بکاربە ڤێ داخوازا گەل بمەشینە تونەیە.
کەمالیزم دەولەتا ترک ب خوەیە
پرسگرێکا کو کورد ل باژارێن مەزن دەنگێن خوە بدن جهههپێ ژی مژارەکا ب سەرێ خوە یە. دەما ئاكهپێ ل ستەنبۆل و ئەنقەرە بەرزە کری، هنەک کورد داکەتن قادان و پیرۆزباهی و شاهی قێراندن و گۆتن «ل ترکیەیێ شۆرەش چێبوو». سیاسەتمەدارێن کورد ژی ب هەمان شاهیێ شاد بوون.
د هلبژارتنێن 14ێ گولانا 2023ێ دە ههدهپه یا وێ دەمێ بێی کو هنەک داخوازێن سییاسی بکە بێ بەرانبەر دەنگێن خوە دانە جهههپێ. ئەڤ یەک پر هاتە رەخنەکرن. پارتیا دەمێ خەرابتر کر. نامزەتێ خوە دەرخست لێ د بانگەشەیا هلبژارتنێ دە د گۆت: «دەنگێ خوە بدن جهههپێ». یانی هەبوونا نامزەتێن خوە ئینکار کر و ژ بۆ جهههپێ كار كر.
کۆمارا ترک خوەدی دیرۆکا سەد سالی یە. هەتا ئیرۆ کوردان هەر جورە حکوومەتێن ترکان دیتنە، چ کەمالیست، چ راستگر، چ چەپگر، چ ئیدیالیست و چ دیندار. گەلۆ ژ بۆ مە کوردان چ گوهەری؟ هیچ تشتەک نەگوهەری. راستیا ترکیێ ئەڤە: «یێن کو دبێژن ئەز نەکەمالیستم ژی هەول ددن کو چەرخا ترکیە یا ترکان یا کو مستهفا کەمال دامەزراندیە بزڤرینن. ل هۆلێ دە راستیەك وها هەیە، کورد کەتنە بن باسکێ جهههپێ دە».
د خزیرانا 2004 دە نوونەرێ عهبدوللا گوول ل قەندیل ل گوندێ لەوجێ ب مورات قارایلان رە هەڤدین کر. ژ وێ دەمێ ههیا 2015ێ پهكهكێ پشتگری دا ئاكهپێ. کادرۆیێن پهكهكێ ژ بۆ سەردانا ئۆجالان د چوون ئیمرالیێ. د ناڤبەرا پهكهكێ-ئاكهپێ دە ترافیكهك سییاسی هەبوو. د ناڤا 11 سالان دە ئاكهپێ دەست دانا سەر ئارتێشێ، باسکێ ئەرگەنەکۆنێ تەپەسەر کر، مەکەزاگۆن گوهەرت. کورد د ڤێ دەمێ دە هاتن مژۆلکرن، د ڤان 11 سالان دە ب هەزاران جوان شەهید کەتن، کوردان تشتەک ب دەست نەخست. ما ئەوێ نها هێڤیەک مینا هێڤیێن کو وێ دەمێ دفرۆشن کوردان دێ بمەشە؟ ما دێ کورد 10 سالێن دن ل بەندێ بن کو دێ جهههپە مافێن کوردان رادەستی وان بکە؟ ئەکرەم ئیمامئۆگلو یێ وێنەیێ مستافا کەمالێ کو ل مەیدانا دیاربەکرێ «شێخ سەعید و 46 هەڤالێن وی» دالقاندی، دەما کو سەرەدانا ئامەدێ کری پێشکێشی شارەدارییا ئامادێ کر. وێنەیێ قاتلێ کوردان وەکە دییاری دا کوردان. جهههپە یا کو دخوازە زارۆکان هەر سبە ب سۆندا «ئەز ترکم، راستم، ژیرم» بخوینە، دێ پرسگرێکا کورد چاوا چارەسەر بکە؟ هەلبەت چارەسەر ناکە. یێ پرسگرێکا کورد خولقاندی جهههپە ب خوە یە.
کورد دێ 10 سالێن دن ل بەندێ بن هەیا کو جهههپە دەولەتێ بدەست خوە دخە؟
ئەشکەرەیە کو کەمالیزم ناڤێ سیستەمەکێ یه کو ل ترکیەیێ ل سەر ئینکار و قرکرنا کوردان ئاڤا بوویە و هەر کەسێ ترک قەبوول دکە. هەر پێکهاتەیا کو روومەتدارێ مستەفا کەمال بە، نکارە پرسگرێکا کورد چارەسەر بکە. هەر پێکهاتەیا کو کریارێن مستەفا کەمال ل کوردان کری رەخنە نەکە نکارە ژ بۆ کوردان تشتەکی ب دەست بخە. جهههپە ناخوازە کەمالیزمێ ژ ناڤ ببە بەرۆڤاژی د خوازە کەمالیزمێ زندی بکە.
کورد د شەرێ د ناڤبەرا باسکێن دەولەتا ترک دە مەحکوومی پۆلیتیکایێن رزی بوونە. هەکە ئەم کورد ل بەندێ بن کو هەر 10 سالان دێ دەستهلاتەک پرسگرێکا کورد چارەسەر بکە، مسۆگەر کورد دێ هێژ زێدەتر پاشڤە بچن.
بەلێ، گەل د هلبژارتنان دە هەلوەستەکێ کوردستانی نیشان دا. لێ ئەڤ تێرێ ناکە. پارتیا سەردەست و سییاسەتا وێ ل باکورێ کوردستانێ دووری روحا نەتەوی و داخوازیێن گەلێ کوردە.
