کەنگی فەرسەندەکا باشکرنا ستاتوویا باشوورێ کوردستانێ ب دەست دکەڤە، پەکەکە ژی ل گۆری پلانا ئۆجالان پێڤاژۆیەکا سەیر ل باشوور ددە دەستپێکرن.
د سالا 2003 دە دەما رەژیما سەددام ھلوەشیا، عەڤدللا ئۆجالان ل سەر داخوازا دەولەتا ترک بریارا شەری دا. ئارمانج نە ئەو بوو کو ل دژی ترکیێ شەری بکە، لێ ئارمانج ئەو بوو کو د ناڤا ڤەگوھەسنێن رۆژھلاتا ناڤین دە ترکیە ب ھنجەتا پەکەکێ بکاربە دەستوەردانان ل ھەرێمێ بکە.
د سالا 2012 دە دەما بھارا عەرەبی دەست پێ کر، دەرفەتێن مەزن ژ بۆ کوردان دەرکەتن. ل ھەرێما کوردستانێ شەرت و مەرجێن دەولەتبوونێ ھەبوون، لێ ئۆجالان ل ئیمرالیێ پێڤاژۆیەک ب ناڤێ “شەرێ گەل یێ چەکداری-شۆرەشگەری” دا دەستپێکرن. شەرێ خەندەکان بەرھەما ڤێ بریارا ئۆجالان یا شەرێ گەلێ شۆرەشگەری بوو. بەرەڤاژی پێزانینێن گەل، ئۆجالان نە ل دژی کۆلانا خەندەکان بوو ئۆجالان پلانسازێ وێ بوو. ئۆجالان د سالا 2014 دە گۆتبوو، “ل باژاران دێ شەر چێبە و دبە کو رۆژەکێ دە 50 ھەزار مرۆڤ ژی بمرن.” و خەندەک ھاتن کۆلاندن. خەندەک پێڤاژۆیەک بوو کو پەکەکێ و ھێزێن چەکدارێن ترک دەربەیا ھەری مەزن ل باکورێ کوردستانێ خستن کو باکوور جارەکە دن نکاربە پشتا خوە راست بکە. تراژەدیا شەرێ خەندەکان گاڤ ب گاڤ شەر ئانی باشوورێ کوردستانێ. ژ بەر ڤێ سەدەمێ ژی پەکەکە د ڤی شەرێ کو ژ سالا 2018 ڤە ددۆمە دە جھەک ژی رادەستی پێشمەرگە نەکر. لێ ئەگەر پێشمەرگە ئەو دەڤەر بگرتبان، وێ دەمێ د شیان دە بوو دەولەتا ترک بھاتا سەکناندن و ئەڤ داگیرکەری پێکنەھاتبا.
لێ پەکەکێ سیاسەتەک دو ئالی دشۆپاند. ئۆجالان کارتا گارانتیا د بەریکا دەولەتا ترک دە بوو. دبە کو ئیرۆ- سبێ ئۆجالان ژ نشکاڤە دەرکەڤە و ببێژە ئەز شەری دسەکنم، پاشدە ڤەکشن.” ئۆجالان د ھەمبێزا دەولەتا ترک دەیە. د ڤی واری دە پەکەکە د بن گارانتییا دەولەتا ترک دەیە. نە شەرڤانێن پەکەکێ، لێ رێڤەبەریا پەکەکێ د گارانتییێ دەیە.
ل ئالیێ دن رێڤەبەریا پەکەکێ ژ بەر کو دبێژە ئەز ل دژی دەولەتا ترک شەری دکم ژ ئالیێ ئیراق و ئیرانێ ڤە تێن یارمەتیدان. پەکەکێ خوە کریە دو بەش. باسکەک د دەستێ ترکیێ دەیە، باسکێ دن د دەستێ ئیرانێ دەیە. لێ باشوورێ کوردستانێ نە ب ڤی رەنگییە. ھەم ئیران و ھەم ژی ترکیە ئێریشی ھەرێما کوردستانێ دکن. ئەڤە راستیا کو دقەومیتە.
دڤێت ئەم ببینن کو پەکەکە د ناڤبەرا ترکیێ و ئیرانێ دە خوە کریە دو باسکێن جودا و ب ڤی ئاوایی ژیانا ئۆجالان و ھەم ژی ژییانا رێڤەبەریا جەمیل بایک مسۆگەر دکە.
دبێژن، چما پێشمەرگە ھاتنا ئەرتێشا ترک ناسەکنینە و ل کێلەکا گەریلا شەرێ ترکان ناکە؟ دو-سێ بەرسڤێن پر ھێسان ھەنە:
1-حکوومەتا کوردستانێ و ب تایبەتی تەڤگەرا بارزانی باش دزانە کو ھێزێن چەکدارێن ترکیێ ب ستراتەژیەک پر کوور ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ژ بۆ ئاخا باشور ھاتنە کشاندن.
2-کی ل ئیراقێ دژمناتیا پێشمەرگە و حکوومەتا ھەولێرێ دکە؟ حەشدا شەعبی. حەشدا شەعبی ل ئیراقێ ھەڤکارێ کێیە، یێ پەکەکێ؟ کی رێ نادە پێشمەرگە کو دەرباسی شەنگالێ ببە؟ پەکەکە، کێ مووچە ددە پەکەکێ حەشدا شەعبی. کی چەکان ددە پەکەکێ حەشدا شەعبی. پەکەکە ژ چییایێ قەرەچۆخ یێ سەر ب مەخموورێ ڤەکشیا و رادەستی ئارتێشا ئیراقێ کر و نەھشت پێشمەرگە ل ور ب جھ ببە. شەنگال رادەستی حەشدا شەعبی کر. ژ سەدی سەد ئەشکەرەیە کو گەر حەشدا شەعبی سبە ئێرشی پێشمەرگە بکە، دێ ھێزێن پەکەکێ سەرکێشیا وان بکن.
3-پەکەکێ ب دژمناتی بەرسڤ دا ھەموو ھەولدانێن حکوومەتا باشوورێ کوردستانێ یێن ژ بۆ رێگرتنا ل ئارتێشا ترک. پێشمەرگێ کوردستانێ ل گۆری بەرنامەیا خوە دخوەست سەرێ ئامێدییێ بگرە دا کو ترک نەکەڤنێ لێ پەکەکێ ب مووشەکەکێ ئێرشی پێشمەرگە کر و 5 پێشمەرگە شەھید کرن. ئەگەر وێ دەمێ پێشمەرگەیان ئەو لووتکە گرتبا، ئیرۆ ئەڤ ئالۆزی و شەقوودەق ل دەڤەرا ئامێدییێ چێنە د بوون.
ژ بەر ڤان ھەرسێ سەدەمان د شانۆیا شەرێ پەکەکێ-ئارتێشا ترک دە پێشمەرگە نە مەجبوورە ل کێلەکا پەکەکێ جھ بگرە. و ئەم راست بێژن، ئەگەر پێشمەرگە بخواستا رێ ل بەر پەکەکێ بگرە، ئیرۆ پەکەکێ نەدکاری ل بەھدینان ئاڤا ڤەخوارنێ پەیدا بکە. ھەموو داخویانیێن پەکەکێ یێن د مەدیایێ دە ل سەر پێشمەرگە دکە دەرەو و ڤرن. بەرۆڤاژی ڤێ یەکێ پەکەکە و ھێزێن چەکدارێن ترک د ناڤا ھەماھەنگییێ دە خاکا ئازادا کوردستانا باشور دشەوتینن، وێران دکن و دکن قادا ئالۆزییێ. واتە پلانا ئۆجالان یا ھەولێرێ گاڤ ب گاڤ تێ جێبەجێ کرن.
