پێڤاژۆیا نوو ل سووریێ!

کورتەیا رەوشا گشتی (داویا چلەیا 2026ێ)

 پشتی ھلوەشینا رەژیما ئەسەد د کانوونا 2024ێ دە، ل سووریێ حکوومەتا دەمکی یا سەردەست ب سەرۆکاتیا ئەحمەد شەرع (کو بەرێ ب ناڤێ ئەبو محەمەد جۆلانی دهات ناسکرن) و ب سەروەریا ھەتەشێ (ھەیەت تەحریر ئەل-شام) ھاتە ئاڤاکرن. ھەتەشە سازیەکا ب کۆکێن ئەلقاعیدەیێ یە (بەردەوامیا ئەل-نووسرەیێ) و تێکلییێن وێ یێن ئایدۆلۆژیک و رێخستنی ب داعشێ رە ژی تێکلیێن دییار ھەنە.

“ئارتێشا سووریێ” نھا ب پرانی ژ عونسوورێن ھەتەشێ و (ئارتێشا نەتەوەیی یا سووریێ) پێک تێ و ب پشتگریا خورت یا ترکیەیێ تەڤدگەرە.

ھەرێمێن د بن کۆنترۆلا کوردان دە یێن “باکور و رۆژھلاتێ سووریێ” (رۆژئاڤایێ کوردستانێ) (حەسەکێ، رەققا، دێرازۆر و ھتد.) د ھەفتەیێن داوی دە راستی ئێریشێن ھێزێن حکوومەتا دەمکی یا سوورییەیێ ھاتن. پەڤچوون زێدە بوون، ھێزێن سووریا دەمۆکراتیک (ھەسەدێ) رووبروویی ونداھیێن ئەردنیگاری یێن گرینگ بوون (تەبقا، رەققا، پرانیا دێرازۆرێ ھاتن گرتن). د 18ێ چلە دە، ب ناڤبەینکاریا ئامەریکایێ (ب بەشداریا تۆم باڕاک) ئاگربەست و “پەیمانا ئەنتەگراسیۆنێ” ھاتە ئیمزەکرن، لێ ل قادێ ژ ملەتێ کورد رە تەھلووکە، پەڤچوون بەردەوامن و پەیمان ب ئاوایەکی پراتیک ھلوەشیایە.

ھەلوەستا داوی یا تۆم باڕاک و ئامەریکا/هەڤپەیمانیێ

نوونەرێ تایبەتێ ئامەریکایێ یێ سووریەیێ (د ھەمان دەمێ دە بالیۆزێ ل ئەنقەرێ) تۆم باڕاک، د داخویانیا خوە یا ل سەر Xێ (توتتەرا بەرێ) د 20ێ چلەیا 2026ێ دە ئەب گۆتنە بکار ئانی:

“ھەسەدێ ئارمانجا سەرەکی یا ھێزا دژە داعشێ ل قادێ ب پرانی ب داوی بوویە.”(!)

سەدەم:

-حکوومەتا سووریێ (حکوومەتا زۆردارا شامێ یا دیفاکتۆ)، بوویە ئەندامێ 90ێ یێ هەڤەپەیمانیا جیھانی یا ل دژی داعشێ. نھا ئەو “ئامادە و دلخواز”ە کو بەرپرسیاریێن ئەولەھیێ (گرتیێن داعشێ و کامپان ژی تێ دە) بگرە سەر خوە.

-ژ بۆ کوردان “فرسەندا ھەری مەزن”، ئەنتەگراسیۆنا تام د حکوومەتا ئەحمەد شەرع دە و پەژراندنا ھەموەلاتیبوونا سووریێیە (مافێن ھەموەلاتیبوونێ، پاراستنا زمانێ کوردی و ھتد.).

پێشینیا ئامەریکایێ:

-ھێسانکرنا دانوستاندنێن د ناڤبەرا شام و ھەسەدێ دە ژ بۆ ئەولەھیا گرتیێن داعشێ و ئەنتەگراسیۆنا سیاسی یا کوردان.

-ئەڤ داخویانی گوھەرینا ستراتەژیکا ئامەریکایێ زەلال دکە:

ئامەریکا، ئێدی کوردان (ھەسەدێ) وەکی ھەڤالبەندێ سەرەکی نابینن. د بن رێڤەبەریا ترامپ دە، ئامەریکا دخوازە ترکیێ رازی بکە، ھەبوونا لەشکەری کێم بکە و سووریەکە “یەکگرتی” (د بن کۆنترۆلا ھەتەشێ دە) پشتگری بکە. گۆتنێن باڕاک فکارێن ترکیەیێ یێن ل سەر پەکەکێ/یەپەگێ دگرە بەر چاڤان و خوەسەریا ھەسەدێ وەکی “جوداخوازی” ب ناڤ دکە.

چما ئەڤ گوھەرین؟

 (حەسابێن ئامەریکا و هەڤپەیمانیێ) سەدەمێن سەرەکی یێن ڤەگوھەرینا ئامەریکایێ بۆ ڤێ سیاسەتا نوو:

-داخویانیا کو تێکۆشینا ل دژی داعشێ ب داوی بوویە. ژ سالا 2019ێ ڤر ڤە د دەستێ داعشێ دە کۆنترۆلا ئاخێ تونەیە. -هەڤپەیمانی نھا دخوازە باوەری ب ئاکتۆرێن ھەرێمی (شام) بینە.

-زەختا ترکیێ:

ترکییە، ھەڤپەیمانا ناتۆیە. ھەسەدێ وەکی درێژکرنا پەکەکێ دبینە. سەردەما ترامپ ئەنقەرەیێ پێشین دکە؛ پشتگریا نەراستەراست ژ بۆ ھەتەشێ (چەک، لۆژیستیک) ب رێیا ترکیێ تێن دان.

ڤەکشینا لەشکەری و کێمکرنا لێچوونێ:

-ئامەریکا دخوازە 900-2000 لەشکەرێن خوە ل سووریێ ڤەکشینە. ب ئەنتەگراسیۆنا ھەسەدێ “چارەسەریا ھەرێمی” دێ وەرە پەیداکرن.

-ھەڤکاریا پراگماتیک لگەل ھەتەشێ، شەرع وێنەیێ “نەرم” نیشان ددە، سزایێن ئابۆری ھاتن راکرن، ل قەسرا سپی ھاتە پێشوازیکرن. ئامەریکا، ھەتەشە وەکی “ھەڤکارا نوو” ل دژی داعشێ دبینە.

-ل دژی خوەسەریا کوردان؛ فەدەرالیزم یان جوداخوازیێ نایێ پشتگریکرن، تێت رەدکرن؛ بال دکشینە سەر “ئارتێشەکە یەک، دەولەتەکە یەک.”

مەترسیا ل زیندان و کامپێن داعشێ

-د 2-3 رۆژێن داوی دە (18-21ێ چلە) ل ئەل-شەددادیێ، حەسەکێ و زیندان/کامپێن دن (ھۆل، رۆژ) رەڤینێن مەزن چێبوون:

-ب ھەزاران ئەندامێن داعشێ و ئەندامێن مالباتێن وان ھاتن بەردان یان ژی ژ ئالیێ ھێزێن ھەتەشێ ڤە “د بن کۆنترۆلێ دە ھاتن گرتن”. رەڤینێن داعشێ لگەل ئەندامێن رازای یێن داعشێ یێن ھەرێمێ کەتنە تێکلییێ و دجڤن.

-وەزارەتا ناڤخوەیی یا سووریێ ھەسەدێ تاوانبار دکە و دبێژە (ژ بۆ شانتاژا سیاسی بەردان).

-ھەسەدە ژی ھێزێن حکوومەتێ و ھەتەشێ تاوانبار دکە و دبێژە (د دەما ئێریشێ دە رەڤین).

-ھندەک راپۆرت: نێزیکی 1500 ئەندامێن داعشێ رەڤین، 130 ھاتن گرتن لێ مەترسی بەردەوامە.

-ژ بەر تێکلیێن دیرۆکی یێن ھەتەشێ لگەل داعشێ (عونسوورێن بەرێ یێن نووسرە/ئەل-قاعیدەیێ)، ئیدیعا ھەنە کو ئەوێن رەڤییانە تەڤلی رەفێن ھەتەشێ بوونە.

(ل گۆر ئاگاھییێن لبەر دەست، ئەڤ تەسپیتێن من یێن “ب ھەزاران چەکدارێن داعشێ تەڤلی ھەتەشێ بوونە” پشتراست دکن.)

ئەڤ رەوش مەترسیا ئاڤاکرنا حوجرەیێن نوو یێن داعشێ و خورتبوونا وان ل ھەرێمێ زێدە دکە. ئامەریکا دبێژە “ئەولەھی” لێ ل نێزیکی بارەگەھێن هەڤپەیمانیێ ژی موداخەلە ناکە.

مەترسیا ژ بۆ کوردان و مەترسیا جینۆسایدێ

کورد ب ئاوایەکی بەربچاڤ، تەنێ ھاتنە ھشتن. پرانیا ئاخا کو د دەستێ ھەسەدێ دە بوو، وندا بوویە، پەیمانا ئەنتەگراسیۆنێ مینا “تەسلیمیەتێ” خویا دکە.

ھێزێن ھەتەشێ و ئارتێشا سووریێ (ب پشتگریا ترکیێ) دکەڤن ھەرێمێن کوردان؛ راپۆرێن توندووتووژیا ل دژی سڤیلان زێدە دبن، نووچەیێن قەتلیعامان بەلاڤ دبن.

ژ چار پەرچەیێن کوردستانێ دەرباسبوونێن سینۆری ژ بۆ پشتگریێ دقەومن (پرۆتەستۆ ل نسێبینێ، ھەولدانێن دەرباسکرنا دیواران).

 مەترسیا قەتلیعامێن نوو ل سەر کوردان بلندە:

دەما ئایدۆلۆژیا ھەتەشێ (ئیسلامی) و ھەلوەستا دژە کورد یا ترکیێ ئەم تینن جەم ھەڤ، ترس ژ “ئۆپەراسیۆنا کۆمکوژییان” ھەیە.

 ھندەک کەس ڤێ وەکی “پاقژکرنا کوردان ژ ھەرێمێ، یا ب پلانکری” دبینن: ئامەریکا/ترامپ ب تەعویز دایینا ترکیێ کوردان فەدا دکە.

ئەڤ سیاسەتا ئامەریکایێ تەرککرنا ھەڤالبەندێن بەرێ (کوردان) و بەر ب کۆمەکا نیقاشبار وەکی ھەتەشێ ڤە دچە. خەلەتی: کێم نرخاندنا مەترسیا داعشێ (گەر رەڤین زێدە ببن، پێلەکا نوو یا داعشێ دکارە وەرە).

رەوشا کوردان د خەتەرەیێ دە (سۆزا ئەنتەگراسیۆنێ د پراکتیکێ دە دبە تەسلیمکرنا کوردان).

خورتکرنا ھەگەمۆنیایا ھەرێمی یا ترکیێ.

ھەرێم ل بەر ئاژاوەیەک مەزنە. بەرخوەدانا کوردان بەردەوامە، لێ تەنێتیا وان کوور بوویە. ژ بۆ پێشیلێگرتنا ل جینۆسایدێ، زەختا ناڤنەتەوەیی (نەتەوەیێن یەکبوویی، رێخستنێن مافێن مرۆڤان)، چالاکیێن دیاسپۆرایێ و بەلگە کرنا راست-دەم گرینگە.

شەیخموس ئۆزەنگن

21/1/2026