قەدەرا رۆئاڤایێ کوردستانێ ژ دەستێ کوردان دەردکەڤە!
ب لیستک و زۆردارییێن ل سەر رۆئاڤایێ کوردستانێ، د ڤان دەمێن داوی دە، ب پێشەنگیا تۆم باڕاک و تفاقا لگەل دەولەتا ترکان، بەر ب داویانینا دیفاکتۆیا ئۆتۆنۆمیا کوردان ڤە دچن.
ئەز دخوازم ڤێ ئانالیزێ، ل گۆری پێشڤەچوونێن داوی (ب تایبەتی یێن د چلەیا 2026ێ دە) لگەل وە پێک بینم و پارڤە بکم. وەکی کو ئەم دزانین، رۆلا تۆم باڕاک، تەرکاندنا ھەسەدێ (ھێزێن سوورییەیێن دەمۆکراتیک) ژ ئالیێ دەولەتێن یەکبوویی ڤە، پێشەنگیا رێڤەبەریا نوو یا دیفاکتۆ ل شامێ (ئەحمەد شەرع ب ئەسلێ خوە یێ ھەتەشێ)، رادەستکرنا چاڤکانیێن ستراتەژیک ژ دەولەتا ناڤەندی رە، خوەزایا راستین یا ئەنتەگراسیۆنا لەشکەری و زێدەبوونا مەترسیێن ئەولەھیێ یە.
تۆم باڕاک، وەکی بالیۆزێ ئامەریکایێ یێ ترکیێ و نوونەرێ تایبەتێ سووریێ، د پێڤاژۆیا ھلوەشاندنێ دە داخوازێن دەولەتا ترک راستەراست نیشان ددە و ھێسان دکە. باڕاک، ب راگھاندنا کو رۆلا ھەسەدێ، یا ل دژی داعشێ “ب پرانی ب داوی بوویە”، ئەنتەگراسیۆنا ھێزێن کوردان بۆ شامێ وەکی “فرساتا ھەری مەزن ژ بۆ کوردان”(!) پێشکێش دکە – ئەڤ گۆتن، ئالگۆریا ترکیێ یا دەمدرێژ یا “درێژکرنا پەکەکێ” و تەسفیەیا ستراکتورا دیفاکتۆیا کوردان ب تەمامی پشتگری دکە. پشتی ھەڤدیتنێن پر جاران لگەل ئەنقەرەیێ (میناک، ھەڤدیتنێن لگەل ھاکان فیدان)، دەما کو ئاگربەست و پەیمانێن ئەنتەگراسیۆنێ د ناڤبەینکاری دە دکە، رێیا داخوازێن وەکی رادەستکرنا چاڤکانیێن ستراتەژیک (نەفت، دەرگەھێن سینۆری، بالافرگەھ) ژ حکوومەتا ناڤەندی رە و ئەنتەگراسیۆنا کەسانەیا ھەسەدێ بۆ ئارتێشا سووریێ ڤەدکە. ل گۆری نووچەیێن ژ ھەرێمێ و ھندەک ستراتەژستێن ھەرێمی، باڕاک، ژ بۆ راستکرنا تێکلیێن ئامەریکا-ترکیێ، رێڤەبەریا دیفاکتۆیا کوردان دکە قوربانی و ھێزا دەولەتا ترک ل سووریێ خورت دکە؛ ئەڤ ژی دبە یەک ژ ئەندازیارێن سەرەکی یێن ھلوەشاندنا کو داویا فیعلی یا رۆئاڤایێ کوردستانێ ب خوە رە تینە. باڕاک، بوویە کەسایەتا کلیتا کو پۆلیتیکایا تاسفیەیا کوردان یا دەولەتا ترک د بن ناڤێ “شەرێ ل دژی تەرۆرێ” دە ب رێیا ئامەریکایێ مەشرووع دکە و پێک تینە.
ژ پەیمانا چارچۆڤەیێ بۆ ئاگربەست و تەسلیمیەتێ!
پێڤاژۆیا ناڤبەینکاری یا تۆم باڕاک، ژ لهەڤهاتنا چارچۆڤەیێ یا ئادارا 2025ێ بۆ پەیمانا ئاگربەستێ یا 14 خالی یا چلەیا 2026ێ پێش کەت. ئەڤ پەیمان، ھەرێمێن د بن کۆنترۆلا ھەسەدێ دە ب فەرمی وەکی بەشەک ژ دەولەتا سووریێ دمینن؛ لێبەلێ، ئەڤ پر رۆنی دیار دکە کو ژ بۆنا کوردان ستاتوویا ئۆتۆنۆمی یا سیاسی یان فەدەراسیۆنێ نایێ ناسین. د رێڤەبەریا ھەرێمی دە تێ گۆتن کو کورد وەکی “کارمەندێن دەولەتا سووریێ” خوەدی گۆتنێ بن.
ئەڤ، ب راستی تێ واتەیا داویا ئۆتۆنۆمیا دیفاکتۆ. چاڤکانیێن ستراتەژیک و ئابۆری: رێڤەبەریا دەرگەھێن سینۆری، زەڤیێن نەفتێ، بەنداڤ و بالافرگەھێن وەکی خالێن کریتیک بۆ شامێ تێن رادەستکرن.
کارمەندێن کورد تەنێ د رۆلێن چاڤدێریێ دە (وەکی کارمەندێن دەولەتێ) تێنە ھلدان؛ داھات و مافێ تەسەڕوفێ ب تەمامی یا حکوومەتا ناڤەندییە. ئەڤ، سەرخوەبوونا ئابۆری یا رۆئاڤایێ کوردستانێ ژ ھۆلێ رادکە و چاڤکانیان ژ ھەرێمێن کوردان دەردخە و ددە دەستێ دەولەتا سووریێ!
ئەنتەگراسیۆنا لەشکەری:
تەسلیمیەتا شەرڤانێن ھەسەدێ وەکی “ستراکتورا کۆمی” نە، لێبەلێ ب ئاوایێ کەسانە بۆ ئارتێشا سووریێ تێ دایین -ئەڤ، وەکی “خەتا سۆر” دھاتە نیشاندان. پەیمان دبێژە کو ھەسەدە دێ وەکی “سێ فرقا” جودا ژ نوو ڤە وەرە ئۆرگانیزەکرن و د بن فەرمانداریا ئەفسەرێن کورد دە بمینە. لێبەلێ ئەو دێ د بن زنجیرا فەرمانداریا ئارتێشا عەرەبی یا سووریێ دە بن. ئەڤ، مۆدەلەکە مینا کۆتا کوردان یا ل ئیراقێیە: ئارتێش وەکی “ئارتێشا ئیراقێ” دمینە، کورد د کۆتا دە تێنە تەمسیلکرن، لێ ئارتێشەکا سەربخوە یا کورد نامینە. لێبەلێ، ئەزموونا باشوورێ کوردستانێ ل پێشبەری مەیە؛ ھەروھا ھێزا فەدەراسیۆنێ یا کو ئەم ژێ رە دبێژن “ئارتێشا پێشمەرگە” ھەیە. وێ ل رۆئاڤایێ کوردستانێ داخوازەک ولۆ نەبە. ھەر چقاس یەکپارەبوونا ھوندرین یا ھەسەدێ خویا بکە کو تێ پاراستن ژی، -ب راستی تەسلیمیەتا بۆ ئارتێشا سووریێ تێت پرۆگرامکرن. گۆتنا “ئەنتەگراسیۆن” ل ڤر وەکی ئاموورەکێ خاپاندنا ب زانەبوون تێ بکارئانین. د پاش ڤێ داخوازێ دە، دەولەتا ترک ب دەمدرێژ ب کانالا ئۆجالان رە دایە و ب نامەیان، تەلەکۆنفەرانسان، ھەڤدیتنان ب کادرۆیێن ئاپۆجی رە زۆرێن مەعنەوی ددە و دایە! داخویانیا باڕاک (رۆلا ھەسەدێ یا ل دژی داعشێ “دەما خوە تەمام کریە”، فرساتا ھەری مەزنا کوردان ئەنتەگراسیۆنا شامێ یە) نیشان ددە کو ئامەریکا، ھەسەدێ تەرک دکە و داخوازێن ترکیێ ب ئاوایەکی راستەراست پشتگری دکە.
ھەتەشە، بەرماھیێن داعشێ و پێلا ئێریشێن نوو!
ئێریشێن ل ھەرێمێ نە “شەرێ کورد-عەرەب”ە؛ ئەم ل ھەمبەر تەڤگەرەکا مینا داعشێ یا کو د بن ناڤێ ھەتەشێ (ھەیئەت تەحریر ئال-شام) دە ژ نوو ڤە ئۆرگانیزە بوویە نە. تەھدیدێن ئێریشێن ھێزێن پارامیلیتەرێن ترک و عەشیرێن عەرەبان کو بەرێ لگەل داعش، -کو پشترا کەتن ناڤ تفاقا ھەسەدێ-، زێدە دبن.
فرارییێن داعشێ و حوجرەیێن رازایی:
راپۆرتێن فرارییێن ئەندامێن داعشێ ژ کامپێن وەکی ئەل-ھۆل، گرتیگەھا شەددادی تێنە (د چلەیا 2026ێ دە ب سەدان فرار). بنکەیێن رازایی، ب شاخێن ھەتەشێ رە یەک دبن و ئامادەکاریا کۆمکوژیێن نوو دکن. ئەڤ مەترسی تەنێ ب رۆژئاڤایێ کوردستانێ سینۆردار نینە؛ ئیراق و باشوورێ کوردستانێ ژی تەھدیت دکە.
رۆلا ھەتەشێ:
رێڤەبەریا ھەتەشێ یا ئەحمەد شەرع ، ھەر چقاس گۆتنێن ل دژی داعشێ بێژە ژی، د پراکتیکێ دە عونسوورێن رادیکال دحەوینە. ئێریش، ژ بۆ لاوازکرنا ھەسەدێ و “لەزکرنا ئەنتەگراسیۆنێ” تێنە بکارئانین. ئاگربەستێن 4-رۆژی ل سەر ئەردێ نایێن پاراستن؛ ل ھەرێمێن وەکی حەسەکێ، رەققا، تەبقا و کۆبانێ دۆرپێچ و شەر بەردەوامن.
ئەڤ پێڤاژۆ، دەمەکە کو قەدەرا رۆئاڤایێ کوردستانێ ژ دەستێ کوردان دەردخە نیشان ددە:
-ئۆتۆنۆمیا سیاسی و ئیداری یا دیفاکتۆ ب داوی دبە.
-چاڤکانیێن ئابۆری بۆ دەولەتا ناڤەندی تێنە ڤەگوھاستن.
-ھێزا لەشکەری سەرخوەبوونا خوە وندا دکە، بۆ ئارتێشا سووریێ تێ تەسلیمکرن.
-مەترسیێن ئەولەھیێ (ھەتەشە + بەرماھیێن داعشێ + کۆمێن ب پشتگریا پارامیلیتەرێن دەولەتا ترک) زێدە دبن و مەترسیا کۆمکوژیێن نوو مەزن دبە.
تەرجیحکرنا ھەسەدێ وەکی “ھەڤکارێ دیرۆکی” ژ ئالیێ ئامەریکایێ ڤە (ب ریا باڕاک)، ھات رەدکرن و نھا تەرجیحکرنا شامێ، ب زۆرێن ترکیێ و ڤەگوھەرتنا پراگماتیکا ھەتەشێ رە تێکلدار دبە؛ ژ بۆ کوردان ب ناڤێ “ئەنتەگراسیۆن”ێ تەسلیمیەت تێ دایین. ئەڤ، د دەمدرێژ دە ھەموو قەزەنجێن سیاسی یێن موحتەمەل یێن رۆئاڤایێ کوردستانێ دخە مەترسیێ و ژ بۆ ژ نوو ڤە زندیبوونا داعشێ ل ھەرێمێ زەمین ئامادە دکە.
رێیا ھەری راستین ژ بۆ کوردان:
ئاڤاکرنا تێکلییێن ناڤنەتەوەیی (ب تایبەتی ژی ئامەریکایێ و ئەورۆپایێ)، تاسفیەیا ب تەمامی یا پەکەکێ ژ ھەرێمێ و یەکیتیا ھوندرین (د ناڤبەرا کۆمێن کوردان یێن جودا دە) و خورتکرنا تەدبیرێن ئەولەھیێ، پێشوازیکرنا پێشمەرگێن رۆژ ژ بۆ پاراستنا ئاخا خوە، بەشداربوونا د پاراستنا ھەرێمێ دە. لێبەلێ د دینامیکێن ھەیی دە ھەڤسەنگی د ئەکسەنا ترکیە-شام-ئامەریکایێ دە دزڤرە و ئەڤ، ستاتوویا سەربخوەیا رۆژئاڤایێ کوردستانێ ب پرانی ب داوی تینە.
دڤێت کورد باندۆرەکا مەزن یا لۆبییان ل سەر کۆنگرەیا ئەمەریکا چێبکن و دۆستێن خوە بێخن دەورێ. ژ بۆ پێشیلێگرتنا ڤێ، ئاڤاکرنا پشتگرییەک خورت ل پشت کاک مەسعوود بارزانی -کو وەکی پێشمەرگەیەکی ھێژا- د تێکلیێن دیپلۆماتیک یێن ل ئەورۆپایێ دە، گاڤەکا گرینگ یا ئاڤاکرنا بنگەھەک ژیانییە ژ ملەتێ کورد رە. دڤێت ئەڤ کار نەیێ ھشتن بۆ پەکەکێ و ھێزێن پارامیلیتەر یێن دەولەتا ترک یێن د بن فەرمانا وێ دە و چاپەمەنیا وێ.
شەیخموس ئۆزەنگن/23/1/2026
