ئەڤ ئۆپەراسیۆنا کو د 7ێ چلە دە ل حەلەبێ دەست پێ کر، ب راستی ئۆپەراسیۆنەک بوو ژ بۆ شکاندن و تەسلیمگرتنا رۆژئاڤا. وان تام شێوازا مۆغۆلان د دیرۆکێ دە و داعشێ د دەمێن نووژەن دە سەپاندن: ئێریشێن ژ نشکا ڤە، بەلاڤکرنا ترسێ ب زانەبوون، ئافراندنا باندۆرەک شۆکێ ب شێوازێ تەرۆریزمێ، سەدەما کۆچبەریێ، و دووڤ رە یێن کو ئێخسیربوویی ژی قەتلکرن. بەلێ، تام ئەڤ تشت ل حەلەبێ ھات کرن. ژ بۆ ڤێ ئارمانجێ تەرۆرێ ل دژی شەرڤانێن ژن، ئێریشێن ل سەر جەنازەیان و ھتد. ھاتن بەلاڤکرن. د راستیێ دە، ل سەر رۆژئاڤا تەسلیمبوونەک بێروومەت ھات فەرزکرن. و شەر زوو گھیشتن بەر دەریێن باژارێن کوردان یێن رۆژئاڤا.
گەلێ رۆژئاڤا و شەرڤانێن وەلاتپارێز ھەلوەستەک ب روومەت نیشان دان، لێ ئەو تەنێ مان. ل ڤر، باشوورێ کوردستانێ وەکی ئاستەنگیەک ل دژی داگیرکرن و توونەکرنا رۆژئاڤا سەکنی. بێ گومان، سەرۆک بارزانی و تەڤگەرا سیاسی یا بارزانی ئەندازیارێن ڤێ بەرخوەدانێ بوون. تەڤگەرا بارزانی ھەر تشت سەفەربەر کر؛ چاپەمەنی، ئابۆری، دیپلۆماسی و گەل. ئەم دکارین ببێژین کو تشتێن د چاپەمەنیێ دە ھاتنە راگھاندن تەنێ ب قاسی %40ێ ژ تشتێن کو تەڤگەرا بارزانی کرنە تەمسیل دکن. وەکی پێشەوایێ نەتەوەیی، سەرۆک بارزانی ژ بۆ پێشیگرتنا ل کۆمکوژیا کو ل دژی کوردێن رۆژئاڤا ب ھەمی دەرفەتێن خوە کەتە ناڤا خەباتەکی بێوەستییان.
ئەگەر باشوورێ کوردستانێ تونەبوویا، رۆژئاڤا دا ب رەوشەک ھین گرانتر و بێڤەگەرتر وەکە کارەساتا عەفرین و حەلەبێ رە روو ب روو بمایا. ئەم نکارین ڤێ پەیمانێ بێیی کو ڤێ رەوشێ ببینین، بنرخینین.
پەیمانا 30ێ چلە قازاکجە یان ژی ونداھییە؟
بەری ھەر تشتی، ئەڤ رۆژھلاتا ناڤینە، و سەردەما کو ئەم تێ دە دژین سەردەمەک ئاژاوەیێ یە. ژیان و سەپاندنا پەیمانێن ل سەر کاغەزێ باندۆرا وان نە دیارە. ژ بەر ڤێ یەکێ، پێڤاژۆ دێ نیشان بدە کا پەیمانا 30ێ چلە دێ پەیمانەک داوی بە یان نا.
ئیمزەکرنا بلەز یا پەیمانێ د دەمەکێ دە کو کۆنگرەیا دەولەتێن یەکبوویی یێن ئەمەریکایێ ل سەر سووریێ جڤینەک ل دار دخست، ھندەکی گومانبارە. وسا خویا دکە کو ترکیە و ئیمرالی پەیمان زوو فەرز کرن دا کو پێشی ل بریارا پارلامەنتۆیا دەولەتێن یەکبووییێن ئەمەریکایێ بگرن کو تەڤلی پێڤاژۆیێ نەبە. ژ بەر کو دەولەتێن یەکبوویی دخوەست پێڤاژۆیێ ب ئیرانێ رە بلەزینە و دژوارتر بکە. ژ بۆ ڤێ یەکێ، وان پێدڤی دیت کو تەڤلیھەڤییا ل سووریێ راوەستینە. چارەسەریەک دەمکی ھاتە دیتن کو دێ ھەر دو ئالیان ئارام بکە. وەکی دن، ئەڤ فۆرمول د ئاستا ناڤنەتەوەیی دە ھاتە پەژراندن. ترکیە و رووسیا بەرێ ھاتن ئاگاھدارکرن. و وان ئەو قەبوول کر. ترکیێ تام تشتێ کو دخوەست ب دەست نەخست، لێ مخابنی ڤە د داویێ دە، رۆژئاڤا نەبوو جھەکی کو کوردان ستاتویەک لێ ب دەست خستی.
دەربارێ پەیمانێ دە، بەندێن وێ، دەما کو ب ھەردو زمانێن عەرەبی و کوردی وەرن لێکۆلینکرن ژی، ب تەرمینۆلۆژیا قانوونی و ئیداری نەھاتنە نڤیساندن. ژ بەر ڤێ یەکێ، ئالی دێ جێبەجێکرنا بەندان ل گۆری تێگھیشتنا خوە شیرۆڤە بکن. وەکی دن، مژارێن وەکی بیرێن پەترۆلێ یێن د بن کۆنترۆلا کوردان دە دمینن، بیرێن رمێلان، بودجە، دەرییێن سینۆری، باج و کارێ رێڤەبەریا ھەرێمی د پەیمانێ دە ب ئاوایەکی مسۆگەری نەھاتنە چارەسەرکرن. ھەر وھا، دەریێ سینۆرێ نەفەرمی یێ سێمالکا، کو ژ بۆ رۆژئاڤا گرینگە، د پەیمانێ دە تونەیە. بەلێ، ھێزا لەشکەری یا رۆژئاڤا نایێ ھلوەشاندن، لێ ئەوێ ل دەرورووبەرا بمینە. ھێزێن سووریێ دێ بکەڤن باژاران. ئەڤ تێ ڤێ واتەیێ کو ئیستیخباراتا ترک ئێدی دێ ل قامیشلۆ ب ئازادی بخەبتە. ئەڤ ونداھیەک گرینگە.
رێڤەبەریا رۆژئاڤا ئەڤ ڤایرووسا پەکەکێ ب تەڤاھی ژیا. رۆژئاڤا د وارێ لەشکەری، سیاسی و مژارێن دن دە ل سەر ڤێ بنگەھێ خەلەت ھاتە شەکلکرن. وەکی دن، وێ خەلەتیا مەزن کر کو “باوەری ب پرۆپاگاندایا خوە کر” و ئەو وە دفکری کو چ رێیێن دن نینە. بفکرن کو ب سالانە کۆبانیێ ئیدارە دکن، لێ وان پێدەویستییێن ژییانی بوو ماوێ 10 رۆژان ژی بەردەست نەکربوون. ئەڤ ب تەنا سەرێ خوە خەلەتیەکە. پێدڤییە کو رێڤەبەریا رۆژئاڤا ب ھوورگولیتر وەرە نرخاندن. لێ پێدڤییە کو رەوش ب ئاوایەکی راست وەرە نرخاندن.
ئەڤ پرسگرێک ب داخویانیێن گشتی یێن وەکی “کوردان وندا کرن، رۆژئاڤا وندا کر” نایێ پاشگوھ کرن. ل رۆژئاڤا، پەکەکێ و ئۆجالان وندا کرن، یا راستتر، پەکەکێ و ئۆجالان ب زانەبوون بوونە سەدەما ونداکرنا رۆژئاڤا.
ھەتا بەری کو موورا پەیمانێ زووها نەبوویی، ئەندامێن پەکەکێ تشتێن وەکی “نەتەوا دەمۆکراتیک ل رۆژئاڤا ب سەر کەت” و ھتد پرۆپاگاندە دکن. لێ ئەو دزانن کو ئەو بوونە سەدەما ونداکرنا رۆژئاڤا. لێ ژ بۆ کو دەرفەتا سوودوەرگرتنا ژ رۆژئاڤا وندا نەکن، ئەو ڤێ پرۆپاگاندایێ دکن. پرۆپاگاندیست، سترانبێژ، نڤیسکار و ھەر کەسێ کو وان ھەیە، ھەمی کەتنە ناڤا ھەولدانەک ژقەستا.
