عەلا ئەمین گهنجهكێ تەمەن 33 سالی ژ قامیشلۆیێ بوو. عەلا ھاته کوشتن. پهراسیێن وی، سەرێ وی و دفنا وی شکاند بوون؛ ل سەر رویێ وی و پشتا وی برینێن گران ھەبوون؛ و ل سەر پیێن وی شوینا سۆتنێ و برینێن غەدار ھەبوون، عەلا ب ئهشكهنجهیهكا ھۆڤانە ھات بوو کوشتن.
کێ عەلا کوشت؟
دەولەتا سووریێ؟ نه.
دەولەتا ترکیێ؟ نه.
عەلا ژ لایێ ھێزێن ئەولەھیێ یێن رۆژئاڤا ڤە ھاته کوشتن. مهزلووم عهبدی ژی قەبوول کر کەسێن كو عەلا دهستهسهر كربوون، ژ ھێزێن ئەولەھییا رۆژئاڤا بوون.
پشتی عهلا کوشتین، راپۆرتهکا دروه ل سەر ھاته ئامادە کرن کو تێدا ئیدیعا دکر ئەو ب جهلتا دلی مرییە. ھەتا، رێخستنا جوانان یا پهكهكێ، جوانێن شۆرەشگەر، خیڤهتا تازیا عهلا ژی سۆتبوو. دەما کو مژار د مەدیایێ دا ھاتیه راگهھاندن و د ناڤ کوردان دا بوو سەدەما نەرازیبوونێ، رێڤەبەریا رۆژئاڤا ھەول دا کو رەوشێ بگوهۆریت. نووچەگھانەکێ رۆناهی تی ڤی، ب ئیدیعایا کو نووچەیان رادگهھینیت، داخویانیا دایکا عهلا کو گۆتبوو “د ناڤ وێ گرۆپا کورێ من بری دا، ژن ژی ھەبوون” بڕی و وهها وەشاند.
حهسابێن مەدیایا جڤاکی یێن پهكهكێ ب ئاوایەکی ڤەشارتی ھەول ددهن کو رەوشێ ب رایا گشتی بدهنه قەبوولکرن ب گۆتنا “ھێزێن مە یێن چەکدار ھەنە، کەس نهشێت هێرشی بههایێن مە بکەت.” رەوشەنبیرێن ل باکور، رۆژئاڤا و باشوور دبێژن “پێڤاژۆ گهلهك ھەستیارە، ئەڤ رەخنە زیانێ ددهنه پارتیا مە،” و بانگا بێدەنگیێ دکهن.
بۆچی دڤێت ئەم بێدەنگ بمینن؟ گەلۆ ما ئەو مۆدێلا “رێڤەبەریا ئازاد و دیمۆکراتیک” کو دھاته ریکلام کرن ل رۆژئاڤا ئەڤه بوو؟ کوردان پشتگری نەدان کو ھێزێن ئەولەهیێ یێن رۆژئاڤا کو کوردان بکوژن.
د گولانا 2021ێ دا، ئەمین عیسا ژ ئالیێ رێڤەبەریا رۆژئاڤا ڤە ھاتە دهستهسهر كرن، و د 28ێ خزیرانێ دا، جەنازەیێ وی یێ ئهشکەنجەکری رادەستی مالباتا وی ھاتە کرن.
بەنگین عەلی د 1ی جۆتمەھا 2022ێ دا، ژ بەر کو ل دژی رەڤاندنا خویشکا خوە ژ ئالیێ جوانێن شۆرەشگەر ڤە دەرکەتبوو، ھاتە دهستهسهر كرن. رۆژەک پشتی هنگێ، جەنازەیێ بەنگینێ ئهشکەنجەکری رادەستی مالباتا وی ھاتە کرن. ئهو مالباتا كو ژ ههژاری و بێچارەیی نهشیایی دەنگێ خوە ژی ل دژی تیرۆرا رۆژئاڤا بگههینن.
قاتلێن بەنگین و ئەمین هێژ ژی د ئازادن
گەر د ڤان بوویەران دا بێدەنگی نەھاتبا پاراستن، دبیت کو عهلا نەھاتبا کوشتن
بۆچی عهلا ھاتە کوشتن؟ ژ بەر کو عهلا سیاسهتێن رێڤەبەریا رۆژئاڤا ل سەر مەدیایا جڤاکی رهخنه كربوون. عهلا ھاتە گرتن و ئهشکەنجەکرن دا کو کەسێن کو رۆژئاڤا رەخنە دکهن، تایبهت ئهوێن ل ئەورۆپایێ، بترسینن. رێڤەبەرییا رۆژئاڤا وەک قەشەمرا مل ب ملێ بەرماهیێن داعشێ ئهوێن ئهڤرۆ ل شامێ دهستهلاتدارن وێنەیان دگرن، لێ ژ بەر رەخنەیهکێ گهنجێن کوردان ب ئهشکەنجەیێ دکوژن. ئەڤه ناهێته قەبوولکرن.
رێڤەبەریا رۆژئاڤا ژ بەر سیاسهتێن خوە یێن بەرێ یێن پشتی رێككهفتنا خوهگوهنجاندنێ یا ل گهل شامێ ھاتە رەخنەکرن. نھا ئەو دخوازن ڤان رەخنەگران بێدەنگ بکهن. ژ بۆ ڤێ ئارمانجێ، ئەو سیاسەتا زۆریێ و چاڤترساندنێ ب کار دئینن. ئیلھام ئەحمەد و رۆژھلات عەفرین ل ئەورۆپایێ ل گهل رایا گشتی كۆمبوونان دكهن، ھەول ددن کو خوە بالکێش نیشان بدهن، كهشوههوایهكێ ھەستیاری ب ئافرینن و مرۆڤان بێدەنگ بکهن. ژ لایهكێ دی ڤە، ل جھێن کو ھێزێن وان یێن چەکدار ھەنە، ئەو ژی سیاسەتا زۆریێ ب کار دئینن، ب ئارمانجا تهپەسەر کرن و چاڤترساندنا رەخنەگر و دژبەرێن خوە.
پهكهكه سیاسەتا شەکر و قامچیێ پهیرهو دكهت
ژ لایهكێ ڤە خوە شرین دکەت، و ژ لایهكی دی ڤە، لوولییا تفەنگێ نیشان ددن دا کو ھەر کەسهكی بێدەنگ بکهن. پهكهكه کەڤنەشۆپی و كولتوورا کوشتنا دژبەران ئینا رۆژئاڤا. پهكهكێ و ئۆجالان خوە وەکی خوداوهندان پێناسەدکهن، ژ بۆ كو نههێنه رەخنەکرن. پهكهكه ل سەر کوردێن رۆژئاڤا فهرز دكهت کو هاوار بكهن و ببێژن: بژی بژی ئۆجالان. رێڤەبەریا رۆژئاڤا ھەمان سیاسەتێ ل سەر خهلكی دسەپینیت.
د ناڤ رۆژئاڤا دا، دهزگهههكێ کوور یێ پهكهكێ ھەیە کو ب دزی ڤان ئۆپەراسیۆنان ئهنجام ددهت. ئەڤ دەزگەھ ژ هندهك کادران كو یێن باکورێ کوردستانێ ژی دناڤ دا ههنه، پێک دھێت. ئەو خوە وەکی بەرپرسیارێ “پاراستنا خەتا پهكهكێ” دبینن. ژ بۆ ڤێ ئارمانجێ، ئەو ھەر رێبازهكێ ب کارد ئینن دا کو ھەم د ناڤا جەماوەرێ خوە دا ھەم ژی د ناڤا ھێزێن ئۆپۆزسیۆن دا خەتا پهكهكێ بپارێزن. کوژەرێن عهلا، ئەڤ دەزگەھێ کوور یێ پهكهكێ یێ ل رۆژئاڤایه.
ھەتا کو رێڤەبەریا رۆژئاڤا ڤان پێکھاتەیێن کوور نهههلوهشینیت و ناسنامەیا پهكهكێ ل سەر خوە نەراكهت، پێشییا بوویەرێن تیرۆرکرنێ یێن ب ڤی شێوازی ناهێنه ئاستەنگ کرن. بوویەرا عهلا ئەمین نە تاوانهكا ئاسایییە؛ ئەو سیستەماتیزەکرن و رەواکرنا تاوانانه. دڤێت ھەر کەسهك ھەمبەری ڤێ تاوانێ دەنگێ خوە بلند بکەت دا کو چ تاوانێن دی یێن وهسا چێنەبن.
