کریزا ناڤخوەیی یا جەهەپێ: ئیدیعایا ئاڤاکرنا پارتیەکا نوو و گوھەرینا پۆزیسیۆنا ئۆپۆزیسیۆنێ

پشتی بریارا دادگەھێ یا دەربارێ بەتالکرنا کۆنگرەیا ئاسایی یا 38ێ یا پارتیا گەلا کۆماری (جەهەپێ) و دەستنیشانکرنا کەمال کلچدارۆغلو وەکی سەرۆکێ گشتی، ل پشتپەردەیا سیاسەتا ئەنقەرەیێ نیقاشێن گەرمێن ل سەر ئاڤاکرنا پارتیەکا نوو دەرکەتنە پێش. ل گۆری ئاگاھیێن کو ژ پشت پەردەیێن سیاسی دەرکەتنە ھۆلێ، ئیدیعایەک ھەیە کو دبە ژمارەکا زێدەیا پارلامەنتەران دەست ژ کار کێشانا خوە پێشکێشی جەهەپێ بکن و تەڤلی پارتیا نوویا د بن سەرۆکاتیا ئۆزگوور ئۆزەل دە ببن.
ل گۆرا زانیاریان، د ناڤبەرا باسکێن جەهەپێ دا ل سەر رێبازا رووبرووبوونا ڤێ کریزێ نێرینێن جودا ھەنە:
باسکێ ئۆزگوور ئۆزەل: سەرۆکێ جەهەپێ ئۆزگوور ئۆزەل و تیما وی ئالیگرێ وێ یەکێ نە کو د ناڤ پارتیێ دا بمینن و ھەتا داویێ ھەموو رێیێن یاسایی بکار بینن.
باسکێ ئەکرەم ئیمامۆغلوو: شارەدارێ باژارێ مەزنێ ستەنبۆلێ ئەکرەم ئیمامۆغلوو، پاراستنا وێ نێرینێ دکە کو دڤێت بێیی ونداکرنا دەمی پارتیا نوو د زووترین دەم دە (تێ گۆتن گاڤا یەکەم د 20ێ تیرمەھێ دە) بهێت دامەزراندن.
ل گۆری نووچەیێن د مەدیایا ترکیەیێ “سۆزجوو و جومھوریەت” دە ھاتنە بەلاڤکرن، ھەکە پارتیا نوو ئاڤا ببە، ھەژمارا پارلامەنتەرێن کو دێ ژ جەهەپێ ڤەقەتن وھا تێ تەخمینکرن:
چاڤکانیێن نێزیکی ئۆزەل دیار دکن کو د ناڤبەرا 73 و 78 پارلامەنتەران دێ تەڤلی پارتیا نوو ببن.
ناڤەندا گشتی یا پارتیێ (باسکێ رێڤەبەریا ھەیی) پێشبینی دکە کو ئەڤ ھەژمار د ناڤبەرا 45 و 67 پارلامەنتەران دا بابەتێ گۆتووبێژێیە.
ھەکە ھەری کێم 73 پارلامەنتەر ژ پارتیێ ڤەقەتن، جەهەپە دێ جیهێ خوەیێ وەکی “پارتیا سەرەکی یا ئۆپۆزسیۆنێ” د پارلامەنتۆیێ دا وندا بکە و ئەڤ داخواز دێ دەرباسی پارتیا نوو ببە. لێبەلێ، ژ بەر کو پارتیا نوو قەت نەچوویە ھلبژارتنان، ژ ئالیکاریا داریی یا خەزینەیێ بێپار ببە.
پارلامەنتەر چ دبێژن؟
نیقاشێن د ناڤبەرا پارلامەنتەرێن جەهەپێ دا ژی بوون دو بەش:
ئالیگرێن پارتیا نوو: “دڤێت ئەڤ گاڤە ژ مەھا تیرمەھێ دەرەنگتر نەیێن خستن. دەما ئەم داکەڤن کۆلانان، وەلاتی پرسێن مینا ‘ھوون پشتگریا کێ دکن؟’ یان ‘پارتیا نوو کەنگی ئاڤا دبە؟’ دکن. ئەڤ رەوش رۆژەڤا راستینا وەلاتیان ئاستەنگ دکە و سیاسەت نایێ مەشاندن.”
نەیارێن پارتیا نوو: “ئاڤاکرنا پارتیەکا نوو دێ تەنێ خزمەتا بەرژەوەندیێن ئاکەپێ بکە. ھەولدانێن ب ڤێ رەنگی بەرێ ژی ھاتنە کرن و ب سەر نەکەتنە. رێیا راست ئەوە کو ئەم د ناڤ جەهەپێ دە بمینن، رەخنەیێن خوە بینن زمان و تێکۆشینا خوە بمەشینن.”