بازارێ د ناڤبەرا پەکەکێ و دەولەتا ترکیێ دا ل سەر ھەرێما گارە…
ناڤێن چیایێ گارە و گرێ بھار د ڤان دەمێن داوی دا گەلەک جاران تێنە بھیستن. ئەڤە ژ بەر کو چاپەمەنی نووچەیان ل سەر وان چێدکەت. ل گۆری نووچەیان، “پەکەکە ژ ھەرێما سییانێ یا گارە و گرێ بھارێ یێ دەڤەرا نھێلییا ڤەکشیا و دەولەتا ترکیێ ل ور بجھ بوویە.”
چاڤکانیا ڤێ نووچەیێ مەدیایا ترکیێ یە. ل گۆری دوڤچوونێن دارکا مازی، ھەتا نھا چ ئامار بەردەست نینە کو پەکەکە ڤەکشیایە و لەشکەرێن ترکیێ چوونە گارە. بەرەڤاژی ڤێ، پەکەکە ھێژ ب گرانی ل سییان-ئەرگەنا، کافیا، کەلھا بابل و ناڤسەرا گارە تونێلان دکۆلیت،. ژ بەر ڤێ یەکێ، نووچەیێن دەربارێ گارە دا تێنە بەلاڤکرن ژ بۆ نها خەلەتن.
مژارا توونەلا گرێ بھار هێژ بالکێشترە. گرێ بھار ل ژۆر گوندێ بلاڤە و گوهەرزێ یە، کو خەلکێ ھەرێمێ دبێژنێ لووتکەیا گەلیێ سیڤا. ئەڤ تونێل د داویا سالا 2023یێ دا ژ ئالیێ دەولەتا ترک ڤە ھاتە دۆرپێچکرن. پەکەکێ د دەستپێکا خزیرانا 2025ێ دا ب پرۆتۆکۆلەکێ ئەڤ توونێل رادەستی دەولەتا ترک کر، و دەولەتا ترک چەکدارێن پەکەکێ ب ترومبێلان رێکرن دەڤەرا بەرێ گارە. ژ بەر ڤێ یەکێ ئەڤ نووچە ژی کەڤنن.
لەوما گەلۆ چما چاپەمەنییا دەولەتا ترک ڤان نووچەیێن درەو و کەڤن دوبارە تێخیت رۆژەڤا رایا گشتی.
ژ بەر کو دەولەتا ترک دخوازیت ل گارە بجھ ببیت. ژ بەر کو چیایێ گارێ نە تەنێ چییایەکە؛ گارە ھەرێمەکا پر مەزن و ستراتیژییە. ژ بۆ ئەولەهی، ئابۆری و کۆمەلایەتییا ھەرێما کوردستانێ دەڤەرەکا پر گرینگە. گارە ژ بۆ دەشتا نەینەوا وەکە سەنگەرەکێ زێرەڤانیێ یە. د ھەمان دەمێ دا رێیێن ھەولێر، سۆران، بارزان، دەشتا زێ، ئامێدییێ، دھۆک، ئاکرێ و هەتا رەواندزێ ب ھەڤ ڤە گرێددەت. وارگەھا عەشیر و میرنشینا نە. ب کورتاسی، گارە تێ واتەیا بیرێن پەترۆلێ، زەڤیێن گازێ و پشکا شێری یا داھاتێ ھەرێما کوردستانێ. ل گەل ڤێ سەنگەرەکێ ستراتیژی یێ ئەولەھییا ھەرێما کوردستانا فەدەرالە.
پەکەکە، کو ژ سالا 1988 ڤر ڤە ل ھەرێما بەھدینان دەڤەرێن ستراتەژیک د دەستێ خوە دا دگریت، د ناڤ دا حەفتەنین، بەرواری بالا، نێروە، رێکان، ئاڤاشین و برادۆست، د ناڤبەرا سالێن 2019ێ و 2024ێ دا ئەڤ ھەرێم ھەمی رادەستی دەولەتا ترک کرن. ھەتا د دەما ئاگربەستێ و شوندا ڤەکشینێ دا ژی، وان یەک سانتیمەتر ئەرد رادەستی پێشمەرگە یان ھەرێما کوردستانێ نەکر. بەرووڤاژی ڤێ چوونا پێشمەرگە بوو ڤان دەڤەران وەکە سەبەبێ شەری پێناسەکر. لێ پەکەکە ژ گەلەک دەڤەرێن ل بەرواری بالا، حەفتەنین، خاخورک و خنێرە بێ شەر و پەڤچوون ڤەکشیا و سەنگەر و تونەلێن خوە یێن ب سالان ژ نشکاڤە رادەستی دەولەتا ترک کرن. نھا، تەنێ ھەرێما ستراتیژی یا کو د دەستێ وان دا مایە ھەرێما گارەیە. لێ ئەو نھا ئامادەکارییان دکن کو ڤێ شاھدەمارا ھەرێمێ ژی رادەستی ترکیێ بکن.
ل گۆری ئاگاھیێن کو مە ژ چاڤکانیێن پەکەکێ وەرگرتنە، دەولەتا ترک و ئۆجالان ل سەر رادەستکرنا گارە بوو ئارتێشا ترک ل ھەڤ کرنە. دەما کو سەرۆکێ میتێ ئیبراھیم کالن د 2یی تیرمەھێ دا سەردانا سلێمانیێ کری و لگەل ھەر دو بەرپرسێن پەکەکێ سەبری ئۆک و بەسێ ھۆزات جڤیایی ئەڤ مژارا گارە ب ھوورگولی ڤە ھاتییە نیقاشکرن. ئەو پلان دکن کا دێ چاوا بێیی کو رایا گشتی پی بحەسینن ڤێ رێوورەسما رادەستکرنا گارە جێبەجێ کن. ئەو ھێدی ھێدی ھەول ددن کو رایا گشتی ژ بۆ ڤێ رەوشێ ئامادە بکن. ژ بەر ڤێ یەکێ نووچەیێن ل سەر رادەستکرنا گارە د راگھاندان ترکییێ و پەکەکێ دا دبیتە مژارا سەرەکی. بازارێ د ناڤبەرا پەکەکێ و دەولەتا ترکیێ یێ ل سەر ھەرێما گارە مەترسییەک مەزنە بۆ ھەرێما کوردستانێ و خەلکێ ڤێ دەڤەرێ. پێدڤییە کو خەلکێ دەڤەرێ رێکێ نەدەتە ڤێ دەستدرێژییا پەکەکێ.
