بەرسڤا شیرۆڤە و گەفێن ئۆجالان د دەربارێ دارکا مازی دە: یێ کو ژ ئاسنی دترسیت، سوارێ ترێنێ نابیت…
مالپەرا مە، دارکا مازی، دکەڤیتە سالا خوە یا 7ێ دە. مە ب سلۆگانا “ژ بۆ ئەشکەرەکرنا راستیێن ڤەشارتی” دەست ب کار کر. و د ڤێ دەمێ دە، مە بەرپرسیاریا نڤیساندنا ل سەر ئالیێن نەناس یێن دیرۆکا داوی یا کورد و بوویەرێن ھەیی گرتە سەر خوە. د ڤێ دەمێ دە، مالپەر و حەسابێن مە یێن مەدیایا جڤاکی ژ ئالیێ دەولەتێن ترکیێ و ئیرانێ ڤە ھاتنە ئاستەنگکرن و ئێرش ل سەر مە چێ بوون. ئێریشێن ھەری بەربچاڤ ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ھاتن کرن. پەکەکێ گەف ل ھندەک کارمەندێن مە کرن، ئێریشی جھێن مە یێن کاری کر و سڤکاتی، بێرێزی ب مە کرن و تۆھمەت بۆ مە دروست کرن. لێ دیسا ژی، مە قەت پاشڤە گاڤ نەهاڤێت.
ھەری داویێ دە، ئۆجالانێ، رێبەرێ پەکەکەیا ھلوەشییایی، ل سەر مالپەرا مە شیرۆڤەیێن نەراست کرن و گەف ل مە کرن.
عەڤدللا ئۆجالان دەربارێ دارکا مازی دە وھا گۆت: “ھندەک مالپەران ئەز وەکی خایین راگەهاندیمە. ب ناڤێ دارکا مازی وەشانەک ھەیە. ھەر چەند نە دیار بیت ژی، چووروککایا و یێن دن ژی د ڤێ پێکھاتەیێ دە نە. ئەڤە ب پرانی ئاموورێن سەختەکاریێ نە. پەدەکێ ڤێ داویێ چووروککایا ئانی سەر کانالا خوە یا تەلەڤیزیۆنێ، کوردستان تیڤی. نھا، ئەڤ حەسابێن دیجیتال ژ ھێلا وان ڤە تێنە خوەدیکرن، ئەو ڤێ ناڤەرۆکێ ئامادە دکن. ئەو فرسەندپەرەستن، ئەو نەباشن، ئەو ھەر جوورە پرۆڤۆکاسیۆنان دکن… نھا، بلا ئەز ناڤێن وان بدم: ئەبوبەکر، بۆتان، ئەو ھەمی زلامێن ھێزێن دەرڤەیی سیستەمێ نە. دبە کو ئەو وان ب ڤی رەنگی بکار تینن.
مانشەتێ گۆتارەکا وان “دارکا مازی” کو من خوەند ئەڤە بوو؛ ‘ما پێڤاژۆیا ئاشتیێ راوەستیایە؟ ل ئیمرالیێ چ دقەومیت؟ ئەم چ دزانین و ئەم چ نزانین؟’… ئەڤە مشەخۆرێن نەتەوەپەرەست یێن کوردن. ئەو دزانن کو ئەم دێ دەستکەفتێن وان ژ وان بستینن. ئەرێ، ھێزێن دەرڤەیی سیستەمێ دکارن ئاگاھداریێن وەھا ب رێیا وان بەلاڤ بکن، لێ خویایە کو ئەو ژ ھێلا پەدەکێ، پاراستن و مۆئسادێ ڤە تێنە پشتگری کرن. پشتگریا وان دهێتە کرن. ئەو نە ئەو کەسایەتینە کو جدی بهێنە وەرگرتن.
ئەز ژی دزانم کو ئەو بباندۆر نابن. ئەو تۆرەکن. بێ گومان، ئەو ل دۆرا پەدەکێ ژی دگەرن. بەلێ، سەلیم ل ئەورۆپایێ یە. لێ برایێ وی(در. سلێمان) ل باشوور دەما کو لگەل پێشمەرگەیان مین پاقژ دکرن مر. دەستێن وان ل ھەر دەرێ نە. تەنێ کارێ وان ئەوە کو ئالۆزیێ دەرخینن؛ ھەتا کو پارە ھەبیت، ئەو دێ ھەر تشتی کن. ئەو ل جەم مە مانە، و ئەو ھەر تشتی ژ مە فێر بوونە. ئەو ژیربوونا خوە ژ مە دگرن. دڤێت ئەم د ڤێ دەربارێ دە بالدار بین: دبیت کو ئەو ل دەڤەرێن کو ئەم وەکی رێخستنەک دن ڤالا دکین بجیھ ببن. پارەیێ ڤێ یەکێ ژی ژ مۆئسادێ دهێت. باندۆرا وان پچووکە، لێ ئەو ل ڤالاھیەکێ دگەرن. ئەز ناھێلم کو ئەو ب ڤی رەنگی سڤکاتیێ ب من بکەن.”
نھا مافێ مە ھەیە کو ئەم بەرسڤا گەفێن کو ئۆجالان ل مالپەرا مەکری بدن. تشتێ کو ئەم دێ د داوییێ دە بێژین ئەم دێ دەسپێکێ بێژین: “یێ کو ژ ئاسنی دترسیت، ل ترێنێ سوار نابیت.” دەما کو مە ئەڤ رێیە دەستپێکری، مە دزانی کو دێ رێخستنێن کرێگرتی ژ وەشانێن مە عاجز بن و دێ ب دژواری ئێرشێ ل سەر مە کن. تەڤی ڤێ یەکێ، مە دەست پێ کر. ژ نھا و پێ ڤە، ئەم ژ گەفێن ئۆجالان یان یێن چ ھێزەکا دن ناترسین.
بەری ھەر تشتی، د گۆتارا کو ئۆجالان بەحس کری دە، مە دیار کر کو سەرۆکێ ھەسەدێ شاھین جیلۆ( مەزلووم عەبدی) و ئیلھام ئەحمەد، دگەل سەبری ئۆک، بەسێ ھۆزات، دوران کالکان، چگدەم دۆغو، ھێلن ئوومید، و ھتد.. ژ سالا 2025ێ پێ ڤە دچن ئیمرالیێ. ئۆجالان پشتراست کر کو زانیاریا کو مە دایە راستە.
وەکی دارکا مازی، مە د وەشانێن خوە دە قەت یەک نووچەیەک شکبەر نەوەشاندیە. ب راستی، ھندەک دەردۆر ب پرانی کەسێن کو ژ ھێلا ئیستیخباراتا پەکەکێ ڤە تێنە رێڤەبرن پر جاران ل سەر مەدیایا جڤاکی پەیام ژ بۆ مە شاندن و گۆتن کو تشتێن وەکی، “ئەم دێ زانیاریێن گرینگ بدین وە، ئەڤ کەسە ھاتە ئینفازکرن، ئەو کەس ھات کوشتن، ئەز دخوازم برەڤم، ئالیکاریا مە بکن.” مە دزانی کو ئەڤە سەختەکارن، و مە چ باوەری ب وان نەئانی. د تەڤاھیا پێڤاژۆیێ دە… ل گۆری نڤیسێن مە، دیارە کو ئەم چاوا ل راستیێ دگەرین، مینا لێگەرینا دەرزیەکێ د بنێ بیرێ دە.
ئۆجالان ئەم وەکی “خایین، سەختەکار و دەرڤەیی سیستەمی” ب ناڤ کرینە. یانی، ئۆجالان، کو فەرمانا کوشتنا ب ھەزاران ھەڤالێن خوە دا و ئێریشی ھەموو کەسایەتێێن رێڤەبەر یێن دیرۆکا کوردان کر، مە وەکی خایین ب ناڤ دکەت. ئەو مە ژی وەکی ھێزەکا بێ نۆرم پێناسە دکەت. گەلۆ “نۆرم” ب چ رامان دهێت؟ ئەڤە ب واتەیا کو د ناڤ دەولەتێ دە بن، ب سیستەما دەولەتێ ڤە گرێدایی بن. ژ بەر ڤێ یەکێ، ئۆجالان زلامێ سیستەما دەولەتا ترکە و ب گۆتنا “ل دەرڤەیی دەولەتێ” ئێخبارا مە ل گەل دەولەتا ترک دکەت. ئەڤ نرخاندنا ئۆجالان د راستیێ دە مکورھاتنا ژ دەڤێ وییە کو ئەو زلامێ دەولەتێیە.
ئۆجالان دبێژیت، “وان ئەز خایین راگەهاندیمە، ئەز رێکێ نادەم ڤێ یەکێ.” مە ئۆجالان خایین نەراگەهاندیە؛ مە راستیا ل سەر ئۆجالان نڤیساندیە. خەتا کو ئۆجالان ل سەر کوردان فەرز دکەت خەتەک ژ بۆ وێرانکرنا کوردستانێیە. خەتا ئەنتەگراسیۆنێ یا ئۆجالان ھەولدانەکە کو کوردان بکەتە چەرخەک د ماکینەیا سەرەکی یا کۆلۆنیالیزمێ دە. ژ بەر ڤێ سەدەمێ، ئەم تەنێ نابێژین ئۆجالان خایینە؛ ئەم دبێژین کو ئۆجالان خایینێ ھەری رێخستنکری و ڤەشارتی د دیرۆکا کوردستانێ دەیە، د دیرۆکا کوردان دە قەت خایینەکی وسا مەزن دەرنەکەتییە.
ئۆجالان پشتا خوە دایە دەولەتا ترک گەفێ ل کوردێن موخالف دکەت. ئاپۆ ئیدیعایێ دکەت کو ئەم ژ “نەتەوەپەرەستیا کوردی” مفا وەردگرین. تشتەک ئەشکەرە و بێ گومانە: ھەر کەسێ کو بەشداری تێکۆشینا کوردایەتی بوویە، ژ مالوملک و ژییانا خوە بوویە. یێنکو رانتێ کوردایەتییێ دخوەن سەری دا ئۆجالان و کۆمەک سیاسەتمەدارن کو وی ل دۆرا خوە کۆمکرنە. ئۆجالان 50 سالن ب خوینا جوانێن کورد دژیت. دەما کو ل بۆتانێ گوند دھاتن ڤالاکرن-شەوتاندن و مرۆڤ دھاتن کوشتن، ئۆجالان ل سووریێ، د قەسرێن پێنج ستێرک یێن شامێ دە مەلەڤانی دکر و مینا مەلکا دژییا. ل ئیمرالیێ وەکی شەھزادەیا دهێتە سەخبێرکرن. دەولەت ھەر تشتی پێشکێشی وی دکەت دا کو تەمەندرێژیا وی مسۆگەر بکەت.
ئەم، وەکە دارکا مازی، تەڤگەرەک پچووکین، لێ ئەم ئەو تەڤگەرین یا کو خوەندنەکا دیرۆکی یا راست پەیدا دکەت و ب راستی دیالەکتیکا د ناڤبەرا ئۆجالان و ھێزێن کۆلۆنیال دە دەستنیشان دکەت. ژ بەر ڤێ یەکێ ئۆجالان ژ مە ھێرسە. و، وەکی ھەر جارێ، ئەو گەفێ ل مە دکەت دا کو دەولەت و شۆپینەرێن وی وەلاتپارێزێن راستین یێن کورد ژناڤ ببن. لێ ئەڤە بێواتەیە؛ تیر ژ کڤانێ دەرکەتییە، کورد نھا روویێ راستین یێ ئۆجالان دبینن و ب دەنگەکی بلندتر ژێ دپرسن.
ئۆجالان ئیدیعایێ دکەت کو “ئەم ‘دارکا مازی’ ژ ھێلا ئیسرایل، مۆئساد و پەدەکێ ڤە تێنە پشتگری کرن و ئەم پشتگریا دارایی ژ وان دستینین.” وەکی دارکا مازی، ئەم دکارین ب ئەشکەرەیی ڤێ یەکێ ببێژین: خوەزی ھێزەکا وسا پشتگرییا مە کربا و چاڤکانیێن دارایی ژ بۆ مە پەیدا کربان. لێ ئەم کۆمەک دلسۆزێن کوردستانێ نە ب دەرفەتێن پر کێم وەشانێ دکین، ئەم خوە نکارین پارێ ریکلامێن نڤیسینێن خوە بدین. گەر ھێزەکا وەکی مۆئساد پشتگرییا مە کربا، ئەم دا ب دەھ زمانان وەشانێ بکین و مینا رێخستنەکا مەدیایێ یا مەزن کار بکین. لێبەلێ، تیما مە ب دلخوازی و بێیی ھەڤکارییێن دارایی دخەبتە. گەر پەدەکێ پشتگرییا مە کربا، ئەم دا چین و ناڤەندا خوە ل کوردستانێ ڤەکین. لێ تەنێ پشتگریا مە باوەریا مەیە کو کۆمپلۆیێن ل دژی گەلێ کورد تێک ببین و ئەڤینا مە ژ بۆ یەکبوونا نەتەوەیا کوردستانێیە.
ھەر وھا ئەم پر جاران ل سەر حەسابێن خوەیێن مەدیایا جڤاکی پەیامێن سڤکاتیێ دستینن کو مە ب پەدەکێ ڤە گرێددن. لێ د راستیێ دە، ئەم تام بەرەڤاژی ڤێ یەکێ دبێژین: “پەدەکە پشتگرییا رێخستنێن مینا یێن مە ناکەت و ل دژی پەکەکێ خەباتەکا ب باندۆر ناکەت،” و ئەم ژ بۆ ڤێ یەکێ پەدەکێ رەخنە دکین. ئەم دبێژین کو د بن کۆنترۆلا پەدەکێ دە ژ کەسێن کو هێژ ژی د ناڤ پەکەکێ دە مایینە پتر کەسێن کو ژ پەکەکێ ڤەقەتیانە دژین. ب نێزیکی 10.000 کەسان، پەدەکێ هەگەر خواستبا دکاری ب ڤان کەسان پەکەکەیەکا ئەلتەرناتیف ئاڤا بکەت. لێ نەکر. گەر ئەوقاس ئەندامێن پەدەکێ ژ پارتییا خوە ڤەقەتییابان و د بن کۆنترۆلا پەکەکێ دابان دا پەکەکە پەدەکەیەکێ ل دژی پەدەکێ ئاڤا کەت. تەڤی ڤێ یەکێ، ئۆجالان، کو ب بریار بوو دژمنەکێ بافرینە، مە ب پەدەکێ و مۆئسادێ ڤە گرێ ددەت. لێبەلێ، ئەو ئۆجالان ب خوە و رێخستنا وی یا ھلوەشییایی د ناڤ لەپێن ئاژانسێن ئیستیخباراتێن ھەرێمێ دە تەڤدگەرن و ب دلسۆزی خزمەتا دەولەتێن کۆلۆنیال دکن.
لێ ئەم دخوازین ڤێ بانگێ ل وەلاتپارێزێن راستودورست یێن کورد بکین: “دەما کو ئۆجالان کەسایەتێن گرینگ و ناڤدار یێن بەرخوەدانێ د دیرۆکا کورد دە ب ‘ژودەنرات’ تاوانبار کرین و سڤکاتی ب وان کری، وی کارڤەدانا کوردان دیت و تفا خوە داعویرا، جارەکە دن ئەڤ پەیڤە بکار نەئانی. ھەلوەستا وە دێ خیانەتا بێوژدان یا ئۆجالان راوەستینە. رەخنەکرنا ئۆجالان و پۆلیتیکایێن وی ب ئاوایەکی راست رێیا راوەستاندنا کۆمپلۆیا ل دژی کوردانە.”
وەکی دارکا مازی، ب چ گەفا ئەم ژ پرەنسیبێن خوە تەعویزان نادین. ئەم پێویست نابینین ل سەر ناسنامەیا خوەنیقاشێ بکین. ناسنامەیا مە خەتا مە یا وەشانێیە. وەکی مە د دەستپێکێ دە گۆتی، یێن کو ژ ئاسنی دترسن، ل ترێنێ سوار نابن؛ ئەم ژ گەفێن ئۆجالان ناترسین. ئەم دێ وەکی بەرێ د رێیا راست دە بەردەوام بین. بلا یێن کو ژ ئۆجالان دترسن ژ ئۆجالان ب خوە کمباختر بن…
