تشتێن کو ل کۆبانی و حەسەکێ قەومین، کورتە چیرۆکا ئەنتەگراسیۆنێ یە

apo-rojava-entegrasyon-net

سیاسەتا “ئەنتەگراسیۆنێ”، کو د 10ێ ئادارا 2025ێ دە ل رۆژئاڤا دەست پێ کر و مه‌زلووم عه‌بدی د ٢٥ێ تەباخێ دە راگھاند کو تەمام بوویە، بلەز و بەز بەردەوام دکە.

ب راستی، دکارە وەرە گۆتن کو رۆژئاڤا مۆدێلەکە کو سیاسەتا “ئەنتەگراسیۆنێ”، ژ ھێلا ئۆجالان،  وەکی چارەسەرییێ ژ بۆ کوردان پێشکێشی چار پارچەیێن کوردستانێ کر. رۆژئاڤا بەرێ وەکی موختەبەرەکێ دھات بکارئانین کو ئۆجالان ل گۆری فانتازییێن خوە کانتۆن، خوەسەرییا دەمۆکراتیک و… هتد ل رۆژئاڤا جەرباندن. ئەو جەرباندنا کانتۆنا دەمۆکراتیک، کو دگۆتن “دێ جیھانێ رزگار بکە”، ھلوەشیا، و نھا جەرباندنا “ئەنتەگراسیۆنێ” د ھەمان موختەبەرێ دە تێ مەشاندن.

و ئەم دکارن ببێژن کو تشتێ کو د سێ رۆژێن داوی دە ل رۆژئاڤا قەومی، کو ناڤەندا وێ حەسەکێ و کۆبانی یە، د راستیێ دە سیاسەتا “ئەنتەگراسیۆنێ” ب خوە یە.

د ئەنجاما ڤێ سیاسەتێ دە، جارەکە دن ژ بۆ کوردان تشتەک نەمایە ژ بلی دەرکەتنا کۆلانان، خوەپێشاندان، مرن، کوشتن و شینیێ و د داویێ دە قەبوولکرنا تشتێن ل سەر وان تێنه‌ سەپاندن. وەرن ئەم ل تشتێن کو ل رۆژئاڤا قەومینە بنێرین ژ دەما کو مه‌زلووم عه‌بدی ل قەسرا شامێ گۆت “ئەنتەگراسیۆن تەمام بوویە، هه‌سه‌ده‌ ھاتییە ھلوەشاندن”.

پێشییێ، کورد دیسا ژ بۆ مافێ خوە یێ زمانێ زکماکی دەرکەتن کۆلانان. گەر پێڤاژۆیا ئەنتەگراسیۆنێ تەمام بوویە، بۆچی ھەتا پشتی هه‌سه‌ده‌ ژی ھاتییه‌ ھلوەشاندن، گەل داکەت کۆلانان؟

لێبەلێ، تشتێن کو پشترە قەومین ب ئاوایەکی وێرانکەر نیشان دان کو ئەنتەگراسیۆن دێ ژ بۆ کوردان چ ب خوە رە بینە.

د 11ی ئیلۆنێ دە، سیپان حزنی، شەرڤانەکی بەرێ یێ هه‌سه‌دێ و نھا لەشکەرەکێ ئارتێشا سووریەیێ، ژ ئالیێ چەتەیێن گرێدایی شامێ ڤە ھاتە کوشتن. قاتل ئەوقاس بێوژدان بوون کو وان دیمەنێن کوشتنێ ل سەر مەدیایا جڤاکی پارڤە کرن. و پشترە، وان گەف ل کوردان خوارن. خەلک دیسا داکەتن کۆلانان. کورد دیسا مرن و دیسا دەنگێ لۆریکێن داییکان چوون ئاسمانان.

ئۆجالان و رێخستنا وی، د داخویانیێن خوە دە، بوویەر وەکی پرۆڤۆکاسیۆن ب ناڤ کرن. لێبەلێ، بوویەر نە پرۆڤۆکاسیۆنە،  راستییەکا دژوارە. سیستەما کو وان کورد د بن ناڤێ ئەنتەگراسیۆنێ دە تێ دە ئەنتەگرە کرنە، سیستەمەک کورد-کوژە.

ل سووریێ، کۆمێن چەتەیێن چەکدار ھاتنە سەر دەستھلاتێ. لێ ئەو نەبوونە دەولەت؛ جددیەتا دەولەتەکێ ب وان رە تونە. ھەتا ناڤێ سووریێ وەکی دەولەتەک ژی ھین نە دیارە؛ دەستوورەک، پێناسەیا ھەموەلاتیبوونێ، سیستەمەک ھقووقی تونە، و کورد ب رێیا ئۆجالان و سیاسەتا وییا خاپینۆکا ئەلەوەرەدالاوەرە مەھمەتێ کورد ھەرە نۆبەتێ” ب ڤێ سیستەما به‌ره‌لا دە ھاتنە ئەنتەگرەکرن. ل ھەرێمەکێ کو عەلەوی و دورزی د ترسا ژیانا خوە دە دژین، کو عەشیرێن عەرەب وەکی دەستھلاتدارێن ھەرێمی تەڤدگەرن و ھەر کەس چەکدارە، ھێڤیکرنا کو کوردێن ل سووریێ ب قیرینا درووشمەیێن وەکی “براتییا گەلان” ئازادیێ ب دەست بخن، ئەحمەقییەکا مەزنە. ئەڤ نە بوویەرەک تەنێ یە. بوویەرێن دن یێن ب ڤی رەنگی دێ ب بەردەوامی بقەومن. رێخستنکرنا سیاسەتەک وسا خیانەتەک ل کوردانە.

بەرپرسێ سەرەکەیێ ڤێ خیانەتێ ئۆجالانە. مه‌زلووم عه‌بدی، ئیلھام ئەحمەد، فەوزا یووسف (زاخۆ زاگرۆس)، ئالدار خه‌لیل، سیپان حه‌مۆ ویێن دن بەردەستکێن ڤێ خیانەتێ ل سەر قادێ نە. دەولەتا ترک، کو دخوازە رێ ل بەر بدەستخستنا ستاتۆیێ ل کوردان بگرە، پفکرییە ئۆجالان، ئۆجالان پفکرییە کادرۆیێن رۆژئاڤا و کادرۆیێن په‌كه‌كێ پفكرینه‌ گەل… ئەڤ سیستەما پفکەر زێده‌تری 50 سالانه‌ ئەنەرژییا کوردان ب درووشمەیێن وەکی “شۆرەش-دەستکەفت-شەھید” دمژە.

په‌كه‌كێ د 50 سالان دە تشتەک ب دەست نەخستییە، و سیاسەتا وێ یا ئەنتەگراسیۆنێ ژی تشتەکی ژ بۆ کوردان ب دەستناخە. سەرمایا ھەری مەزن یا په‌كه‌كێ سەرکەفتنا وێ د وارێ سەفەربەرکرنا گرسەیان دە ب رێیا ئەندەزیارییا جڤاکی یا بەرفرەھ و پرۆپاگاندا-هاندانا مەدیایێ یە. ئەو گەلەك ل سەر رێبازا دەولەتا سەربخوە ھلپەری ب رێیا ئیستسمارا ھەستیاری، ئابۆری، خوین و جەسارەت، ل دۆرا خوە کۆم کرن. پشترە ھەمان گرسەیا سەرخوەبوون خواز ب کۆنفەدەرالیزما دەمۆکراتیک، و نھا ژی ب پەرگالا ئەنتەگراسیۆنێ مۆتیڤە دکە. شییانا په‌كه‌كێ یا ڤێ یەکێ ژ بۆ کوردان نە دەستکەفتییەکە؛ بەرەڤاژی ڤێ، ئەو د خوازە ھەستێن کوردان یێن نەتەوەیی ب ته‌وزینه‌ وان ب وان بدە وندا کرن.

ئارمانجا سیاسەتا ئەنتەگراسیۆنێ مێژتنا ئەنەرژییا کوردانە

ئارمانجا سیاسەتا ئەنتەگراسیۆنێ مێژتنا ئەنەرژییا کوردانە. مینا کەڤرێ ئاش کو ب بەردەوامی ل دۆرا خوە دزڤرە، ئەڤ گەل ب سالان د چەرخا (شۆرەش-شەھید-دەستکەفتن) دە ھاتییە گرتن، ئەنەرژییا وان دمژە. سیاسەتا ئەنتەگراسیۆنێ ژ بلی ھۆلانێ د ناڤبەرا په‌كه‌كێ و پەرگالێن کۆلۆنیالیست دە تشتەکی ژ کوردان رە نائینە. په‌كه‌كه‌ ل سەر ماسەیێ ب دەولەتێ رە دانوستاندنان دکە، و دووڤ رە بانگ ل گەل دکە کو ژ بۆ مافێن خوە دەرکەڤن کۆلانان. دەما کو گەل دەردکەڤە کۆلانان، ژ دەولەتێ رە دبێژە، “ھنەکی زێدەتر دەرفەت، ھنەکی زێدەتر پلە، ھنەکی زێدەتر دەستھلات بدە مە دا کو ئەم ڤان کوردێن کۆلانان ئارام بکه‌ین.”

ئۆجالان ژ دەولەتا ترکیەیێ رە دبێژە، “دەرفەتێن خزمەت کرنێ بدن من کو بخەبتم، دا کو ئەز بکاربم کوردان کۆنترۆل بکم، بارزانییان کۆنترۆل بکم و کوردان ب دەریێ وە ڤە گرێبدم.”

مه‌زلووم عه‌بدی دبە شێورمەندێ  شه‌رع، دچە کۆبانیێ و ل سەر ناڤێ دەولەتا سووریێ کوردێن ھێرسبوویی ئارام دکە.

کورد خوینا خوە درێژن، زارۆکێن خوە قوربانی ددن، و په‌كه‌كه‌ ب ڤێ خوینێ د دەولەتێ دە جھی ژ خوە رە چێدکە. ئەو ل سەر ناڤێ دەولەتێن داگیرکەر کوردان کۆنترۆل دکە.

ئەنتەگراسیۆن نە شێوەیەکی داخوازا ئازادیێ یە

ئەنتەگراسیۆن نە شێوەیەکی داخوازا ئازادیێ یە. ھااا دکارین ببێژین ھێزا مەیا دەولەتا سەربخوە ئاڤاکرنێ نینە کو شەرت و مەرج نە گونجاون. مرۆڤ دکارە ل سەر ڤێ نیقاش بکە. لێ په‌كه‌كه‌ ڤێ یەکێ ناکە. سیاسەتا ئەنتەگراسیۆنێ یا په‌كه‌كێ ل گۆری بەرژەوەندیێن کوردان نینە. بەرەڤاژی ڤێ، ئەو ژ بەر شەرت و مەرجێن رۆژھلاتا ناڤین ژ بۆ درێژکرنا تەمەنێ سیستەمێن کۆلۆنیال ھاتییە دامەزراندن. وەکی دن، ژ کوردان رە دبێژە دەولەت خرابە، دەولەت مە دکە کۆلە، ئەم دەولەتا کوردستانێ ناخوازین، ویێن کو دەولەتێ دخوازن ئەو خائینن، و دووڤ رە ژی ل بەر دەریێن دەولەتێن کۆلۆنیال وەکە پارسەکا ژ خوە رە مافێ خزمەتا دەولەتێن کۆلۆنیالست ته‌له‌ب دکن.

دڤێ کورد ژ بوویەرێن ل رۆژئاڤا دەرس دەرخن و ببینن کو تشتێ قەومی نە پرۆڤۆکاسیۆنە، نە بوویەرەک لۆکالە و پشتی دەمەکێ نە کو دسەکنە. دڤێ کورد ڤێ راستییێ ببینن کو فکرا ئەنتەگراسیۆنێ دێ وان رۆژ ب رۆژ بەر ب سیستەمەک جەھەننەمی ڤە بکێشە. ئەنتەگراسیۆن توونەبوونە، ئاسمیلاسیۆنە و خوە کوژییە.