یه‌كێتیا ئه‌ورۆپا: په‌كه‌كه‌ ملیارێن دۆلاران ژ مادده‌یێن هشبه‌ر ب ده‌ست دئێخت

یه‌كێتیا ئه‌ورۆپا: په‌كه‌كه‌ ملیارێن دۆلاران ژ مادده‌یێن هشبه‌ر ب ده‌ست دئێخت

یه‌كێتیا ئه‌ورۆپایێ پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ په‌كه‌كێ ب بازرگانیا مادده‌یێن هشبه‌رێ سووچبار دكه‌ت و رادگه‌هینیت، په‌كه‌كێ ب رێیا وێ بازرگانیێ ب ملیارێن دۆلاران ب ده‌ست خستنه‌.

ناڤه‌ندا ئه‌ورۆپی یا ل دووڤچوونا مه‌له‌فا مادده‌یێن هشبه‌ر و هیبوونا هشبه‌رێ كو ب «EMCDDA» تێ ناس كرن، راپۆره‌كا هه‌ڤپار یا سالا 2019ێ وه‌شاند‌ كو ل گه‌ل سازییا پۆلیسێن ئه‌ورۆپایێ یۆرۆپۆلێ ئاماده‌كریه‌ و تێده‌، پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ په‌كه‌كێ ب بازرگانیا هه‌ری به‌رفرهـ یا مادده‌یێن هشبه‌رێ ل ئه‌ورۆپایێ سووچبار كریه‌.

ناڤه‌ندا «EMCDDA» ئه‌شكه‌ره‌ كریه‌، پارتیا كاركه‌رێن كوردستانێ ب ملیارێن دۆلاران ژ بازرگانیا هشبه‌رێ و ڤه‌گوهاستنا وێ ل ناڤبه‌را ولاتێن ئه‌ورۆپایێ ژ سالا 2012ێ هه‌یا سالا 2019ێ ب ده‌ست خستنه‌.

د راپۆرێ ده‌ هاتییه‌: پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ كو ژ سالا 2002 د كاته‌گوریا یه‌كیتیا ئه‌ورۆپایێ یا ته‌رۆرێ دا‌ بوو، ده‌سته‌كێ هه‌ری به‌رز د بازرگانیا مادده‌یێن هشبه‌رێ ل ئه‌ورۆپایێ دا هه‌یه‌ و ب رێیا بازرگانیا نه‌مه‌شرۆع یا وێ پارتیێ، بازارێ مادده‌یێ هشبه‌رێ ل ئه‌ورۆپایێ زێده‌ كارایه‌.

ل گۆر راپۆرا ناڤه‌ندا «EMCDDA» ولاتیێن ئه‌ورۆپایێ سالانه‌ 30 ملیار دۆلاران ل كڕینا مادده‌یێن هشبه‌رێ خه‌رج دكن.

هه‌موه‌ختا ئه‌ڤێ راپۆرێ، رێخستنا پۆلیسێن ئه‌ورۆپایێ یۆرۆپۆلێ د راپۆرێن خوه‌ یێن به‌رێ دا، ته‌سبیت كر كو پارتییا كاركه‌رێن كوردستانێ په‌كه‌كێ، 1.5 ملیار دۆلار ژ بازرگانێن مادده‌یێن هشبه‌رێ ب ده‌ست خستنه‌، سالانه‌ ژی داهاتا وێ ژ وێ بازرگانیێ دگه‌هه‌ نێزی 3 ملیار دۆلاران.

یۆرۆپۆل دبێژه‌: په‌كه‌كه‌ نه‌ ته‌نێ ب بازرگانیا هشبه‌رێ سووچباره، لێ به‌لێ ئه‌وێ ده‌ست د راكێشانا زارۆیان د جیهانا مادده‌یێن هشبه‌رێ دا هه‌یه‌

په‌كه‌كه‌ ژ بلی مادده‌یێن هشبه‌ر، باجێ ب زۆری ژ ولاتی و خوه‌دی شركه‌تان ل كوردستانێ و ئه‌ورۆپایێ دستینه‌ 

یا راست پەکەکە وەکە پارتیەک تێچوویێن پارتیا خوە ب گەلەک رەنگان ب دەست خوە ڤە دئینە، ژ بلی کو ئەڤ پارتیە ب بازرگانی کرن ب ماددەیێن هشبەرێ تێ تاوانبار کرن، هەم ژ ئالیێ دەولەتێن ئەورۆپایێ هەم ژی ولاتیێن کورد بتایبەتی یێن ل سەر سینۆران دژین.

پەکەکە ل ناڤچەیێن ژێر دەسهلاتا خوە د ناڤا هەرێما باشوورێ کوردستانێ دا کو ب هەرێما پاراستنا میدیا دهێن ناڤ کرن، ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە سالانە ب رێیا وەرگرتنا باج و سەرانە ژ ولاتیێن هەژار کو دخوازن بچن ل گوندێن خوە یێن کو نها د دەست پەکەکێ دا نە کارێ جۆتکاریێ و خوەدی کرنا تەرش و كەوالی بکن باجەکە هەری زێدە دستینە و ئەڤ یەکە بوویە سەدەما دلگرانیا ولاتیێن ل وان ناڤچەیان دژین و کار دکن.

هەروها پەکەکە ل ناڤچەیێن سینۆری زۆر جاران گەفان ل شرکەتان دکەت کو گەر باجی ژ پەکەکێ رە نەدن ئەو وێ نەهێلن ل وان ناڤچەیان کار بکن، هەرچەند ئەڤ شرکەتە هەرهەموو ژ ئالیێ هکوومەتا باشوورێ کوردستانێ خوەدی مۆلەتێن فەرمینە.

ئەڤ ب تەنێ چاڤکانیێن پەرەدار کرنا پەکەکێ نینن بەلکو پەکەکە ب رێیا وەرگرتنا ئابۆنەیان ژ ئەندام و ئالیگرێن خوە ل باکورێ کوردستانێ و دەولەتێن ئەورۆپایێ ژی پەرەیان ژ خوە رە پەیدا دکە، ئالاڤەکە دن ژ وان ئالاڤێن پەکەکە بکار دئینە ژبۆ پەرەدارکرنا خوە ئەڤە کو ل باکورێ کوردستانێ ب رێیا گەف کرن ل شیرکەتێن خوەدیێن وان کورد پەرەیەکە هەری زێدە دستینە و هەر خوەدی شیرکەتەک کو رازی نەبە باجێ ژێرە بدە یان وێ وەرە کوشتن یان ژی وێ شیرکەتا وی وەرە شەوتاندن ژ ئالیێ پەکەکێ ڤە ل بەر ڤێ یەکێ هەر هەموو خوەدی شیرکەت ناچار دبن پەرەیان وەکە باج ژ پەکەکێ رە بدن.