كریزا كوردستانێ و خاپاندنا مامۆستایان

كریزا كوردستانێ و خاپاندنا مامۆستایان

خه‌لك دزانیت كێ مووچه‌یێن وان برینه‌، لێ یه‌نه‌كه‌ و پارتیێن ئیسلامی دخوازن ڤێ گونه‌هێ بێخنه‌ ستۆیێ حكوومه‌تا هه‌رێمێ

Posted by ‎داركا مازى – كوردى‎ on Sunday, May 17, 2020

پارتیێن باشوور جاره‌كا دی ل خه‌مێن مامۆستا و فه‌رمانبه‌ران سیاربوون و تشتێ پارتیێن وان ڤیایی كر

شەش ساله‌ گەلێ کورد ل باشووری کوردستانێ ل ژێر دۆرپێچا ئابووری یا ئیراقێ یە، بۆدجە و مووچە لێ هاتینە بڕین، ئیراقێ ژ 2014ێ و ل سەر دەمێ نووری مالکی ئەڤه‌ دۆرپێچه‌ ل سەر گەلێ باشوور فه‌رز كر، پشتی كو عادل موراد سه‌رۆكێ ئه‌نجوومه‌نا یه‌كێتییا نشتیمانییا كوردستانێ ل وی ده‌می ئه‌ڤ پێشنیاز بۆ كری.

ڤێ پرسگرێکێ چ دەم دەستپیکر؟

برینا بودجە و مووچەیێ هەرێما باشوور ل سەر دەمێ نووری مالکی گه‌هشت ئاستەکێ وەها کو ژ 2014ێ بەغدا یەک دینار ژی ژ بۆ نه‌هنارت، لێ پارتیێن باشوور وەک هەر جار ئەڤ یەک بۆ خۆ ب دەرفەت دیت داکو حكوومه‌تا هەرێمێ وه‌ك حكوومه‌تەکا شکەستی بده‌ن دیار کرن.

هەرچەند ئەڤ پارتییە د پێکئینانا حكوومه‌تێ دا بەشدارن، لێ وان چ جاران بەرپرساتییا بەشداربوونا خۆ د حكوومه‌تێ دە هه‌لنه‌گرتییه‌، به‌ره‌ڤاژی ئه‌و مژوولی ئالۆزكرنا رەوشێ و موزایەداتێن زیدەتر بوون.

ل دهۆكێ كی بوون خۆپێشاندان كرین و كی بوون ئارمانجا خۆپێشاندانێ گوهارتی؟

خوەپیشاندان ژ بۆ داخوازکرنا مافان د سیستەمێن دەمۆکراسی دا ژ مافێن ده‌ستپێكی یە، ل هەر دەرا جیهانێ دەما گەل هەست دکەت مافێن وی وەک پێدڤی پێ ناهێنه‌ دان، خوەپێشاندانان دکه‌ن، ئەڤ یەک ب مافێ گەل تێ زانین.

د خوەپیشاندانا دوهی یا دهۆکی دا، پارتیێن «ئیسلاما سیاسی وه‌ك یه‌كگرتوو، كۆمه‌له‌، هه‌روه‌ها ئاینده‌، په‌كه‌كه‌ و یه‌كێتیێ» ئه‌ڤ یه‌ك ب ده‌رفه‌ت دیت داكو خۆپێشاندانێ سیاسی بكه‌ن و بۆ وان گرنگ نه‌بوو ل خه‌مێن مامۆستایێ هه‌ژار سیار ببن.

ل هه‌ر كوژیه‌كێ خۆپێشاندانێ كادره‌كێ یه‌كگرتوو و یه‌كێتیێ هه‌بوو

خوه‌پێشاندانێ ده‌ستپێكر، لێ ل هه‌ر كوژیه‌كێ خۆپێشاندانێ به‌رپرسیار و په‌رله‌مانتاره‌كێ ڤان حزبان دهاتن دیتن، وه‌ك كادرێن یه‌كگرتوو، یه‌نه‌كێ، كۆمه‌لێ، نه‌وه‌ی نوێ و گۆرانێ و ب ده‌هان ئالیگرێن وان كو چ په‌یوه‌ندییا وان ب مامۆستایان و وه‌زیفا مامۆستاتیێ نه‌بوو.

خودانا 8 ملیۆن دیناران ب ترومبێلك سفر كیلۆمه‌تر چووبوو خۆپێشاندانێ

دیمه‌نێ هه‌ره‌ دیار كو ل سۆشیال مه‌دیایێ به‌لاڤه‌بووی، وێنه‌یێ «هه‌لز ئه‌حمه‌د» یا په‌رله‌مانتارا یه‌كگرتوویێ بوو، كو ب ترومبێله‌كا «لاند كرۆزه‌ر» سفر كیلۆمه‌تر و زێره‌ڤان ڤه‌ دڤیا بچیته‌ خۆپێشاندانێ، داكو موزایه‌داتێن حزبا خۆ بفرۆشیته‌ مامۆستایێن هه‌ژار.

هه‌لز ئه‌حمه‌د ل ده‌مه‌كی مامۆستا بوو، ئه‌وێ د خۆپێشاندانێن 2017ێ دا كاغه‌زه‌كا 250 دیناری بلندكربوو، پاش ئه‌و بوو په‌رله‌مانتار و مووچه‌یێ وێ بوونه‌ 8 ملیۆن دینار، ئه‌رێ گه‌لۆ وێ ژبه‌ر چ دڤیا به‌شداری خۆپێشاندانا دوهی یا مامۆستایێن دهۆكێ ببیت؟، ئه‌رێ هوون دبێژن وێ ڤێ جارێ كاغه‌زه‌كا هزار دیناری بلند كربا، داكو هنده‌ك ملیۆنێن دی ل سه‌ر مووچه‌یێ وێ زێده‌ ببن؟ ل هه‌مان ده‌مێ جێگرێ مه‌لبه‌ندێ یه‌نه‌كێ ل دهۆكێ؟

خه‌لك دزانیت كێ مووچه‌یێن وان برینه‌، لێ یه‌نه‌كه‌ و پارتیێن ئیسلامی دخوازن ڤێ گونه‌هێ بێخنه‌ ستۆیێ حكوومه‌تا هه‌رێمێ

ل نیسانا ئه‌ڤساله‌ حكوومه‌تا ئیراقێ بریارا برینا مووچه‌یێن كوردستانێ ده‌ركر و ب نڤیساره‌كا فه‌رمی به‌لاڤكر كو هه‌ر تاكه‌كێ كوردستانی ل سه‌ر شاشا مۆبایلا خۆ ئه‌و نڤیساره‌ دیت، حكوومه‌تا كوردستانێ شانده‌ك هنارته‌ به‌غدا، لێ هێشتا نه‌گه‌هشتینه‌ ئه‌نجامه‌كی.

گه‌لێ كوردستانێ ب ته‌ڤاهی دیت و بهیست كانێ كێ مووچه‌یێن وان بڕینه‌، زانین كو ئه‌ڤ زۆردارییه‌ به‌غدایێ ل وان كرییه‌، لێ پارتیێن «یه‌كگرتوو، كۆمه‌له‌، یه‌كێتێ و په‌كه‌كه‌ و نه‌وه‌ی نوێ»، ده‌ست ب سیاسه‌ته‌كا قرێژ كرن و ڤیان وێنه‌ی ل به‌ر چاڤێ خه‌لكی وه‌لێ بكه‌ن كو ئه‌ڤه‌ حكوومه‌تا هه‌رێمێ و پارتی یه‌ مووچه‌یێن هه‌وه‌ برینه‌ نه‌ به‌غدا‌.

هه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ حزبه‌ بخوازن كێشه‌یا مووچه‌یان چاره‌سه‌ر ببیت ل شوونا تێكدانێ، چما وان داخوازا خۆپێشاندانه‌كا مه‌زن ل دژی ئیراقێ نه‌دكر؟

هه‌گه‌ر پارتیێن باشوور بخوازن كێشه‌یا مووچه‌یان بهێته‌ چاره‌سه‌ر كرن، چما ملێ خوه‌ نه‌ دانه‌ ملێ پارتی و حكوومه‌تا هه‌رێمێ ژ بۆ كو مه‌زنترین فشار ل به‌غدایێ بكه‌ن؟ ئه‌رێ ل شوونا خۆپێشانده‌كێ ب ئالیگرێن خۆ ل دژی حكوومه‌تا هه‌رێمێ ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن خۆ یێن حزبی رێكبێخن، بۆچی وان داخوازا خۆپێشاندانه‌كا سه‌رتاسه‌ری ل دژی حكوومه‌تا ئیراقێ نه‌دكر، ما قه‌ی ل وی ده‌می رێكخستنا یۆ ئێنێ، ئه‌مه‌ریكا و یه‌كێتییا ئه‌ورۆپا نه‌دهاتن سه‌ر خه‌ت و فشار ل به‌غدایێ نه‌دكر كو كێشێ چاره‌سه‌ر بكه‌ت؟.