ل گۆر ناڤەندا ACLED یا ئەمەریکی ل ڤان 5 مههێن دەرباسبوویی دە، پەڤچوونێن د ناڤبەرا پەکەکێ و ئارتێشا ترکیێ دە، 77% ل ھەرێما باشوورێ کوردستانێ نه.
پاش پرۆتۆکۆلا 1982ان د ناڤبەرا پەکەکێ و پهدکێ دا ھاتی ئیمزە کرن ھەیا ئیرۆ، پهكهكێ ل ھەرێما کوردستانێ ب جهـ بوویه، شەر و پەڤچوونێن ئارتێشا ترک و پەکەکێ ب گرانی ل سەر خاکا باشوورێ کوردستانێ د قەومن، ب تایبەتی ژی شەر پاش 1990ێ ل ھەرێما باشوورێ کوردستانێ دژوار بوویه، ل سەر ڤی بابەتی حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ گەلەک جاران داخویانی بەلاڤ کرن و داخواز ژ ھەردو ئالییان کر کو خاکا باشوور نەکن ناڤەندا شەر.
ڤێ جارێ ژی ناڤەندا ALCED یا ئهمهریكی كو سازییهكه نهحكوومی یا تایبهته ب بهلاڤ كرنا داتایێن شهر و پهڤچوونان، راپۆرهك بەلاڤ کر، ل گۆر وێ ل ڤان 5 مههێن دەرباسبوویی دە، شەرێ د ناڤبەرا ترکیێ و پەکەکێ دە 77%ێ ل ناڤا خاکا باشوورێ کوردستانێ چێبوویە.
ههروهها تەنێ 23 بوویەر ل باکورێ کوردستانێ چێبوونە، شەرێ پهكهكێ یێ گەریلاتیێ پاش شەرێ خەندەکان یێ سالا 2016ان ل باکورێ کوردستانێ پر کێم بوویە، یەکینەیێن گەریلا ل دێرسمێ و ئامەدێ گەلەک فەرماندارێن خوە د ڤان شەران دا بەرزە کرن، د ھنەک پەڤچوونان دە ژی گەریلا ب کۆمی ئیمھا بوونە.
ئەڤ دوو سالن پەکەکێ تەنێ ل ھەرێما سەرھەدێ کارییە چەند چالاکییان بکە، ل دژی ھێزا لەشکرییا ئاگری و بازیدێ ھنەک چالاکی چێبوونە، ژ بەر پەیوەندیێن باش یێن د ناڤبەرا پەکەکێ و دەولەتا ئیرانێ دە، وەرزێ بھار و پاییزێ یەک – دوو یەکینەیێن گەریلا ل سەر سینۆرێ سەرھەدێ چالاکی کرنە، دەرڤەیی ڤان چەند چالاکییان، ل ھەرێمێن دن چ چالاکی و پەڤچوون دەرنەکەتنە، پهكهكه رێخستنەکی ب شەر دکارە ئالیگرێن خوە ل سەر لنگا بگرە، ژبەر بنکەفتنا خوە یا باکورێ کوردستانێ دەرباس بکە، دخوازە شەرێ خوە بکێشە باشوورێ کوردستانێ.