بۆریا پەکەکێ تەقاندی و بریارا په‌رله‌مانێ ئیراقی دای ژ یەک ناڤەندا بریارێ ھاتینە

بۆریا پەکەکێ تەقاندی و بریارا په‌رله‌مانێ ئیراقی دای ژ یەک ناڤەندا بریارێ ھاتینە

سیاسەتەک لە سەر هەرێما کوردستانێ ھەیە ئەو ژی دۆرپێچا ئابۆری یە. ل گۆر ڤی سیاسەتێ، ئیرۆ پارلەمانێ ئیراقێ بریارەکا نوو دا. ئەڤ بریارە سەرێ سپیدەیا ئیرۆ دەمژمێر 6 وەکو بریارەک ل دژی کوردستانێ ھاتە دەرکرن کو پارلەمانتەرێن کورد یێن ل ئیراقێ تێدا حازر نەبون. لی گۆر ڤی بریارێ بەشە بودجەیا هەرێما کوردستانێ هاتە برین. ژ بەر کو ئەو دبێژن کو پێویستە کوردستان هەموو دەستکەفتێن ئابۆری رادەستی ئیراقێ بکەت. واتە دهێتە خواستین کو هەرێما کوردستانێ تەسلیم ببیت.

بەری ڤی بریارێ ل پارلەمانا ئیراقێ دا هندەک بوویەر قەومیبوون کو ئەگەر ئەم ڤان بوویەرا بینین بیرا خوە ئەم دێ مەسەلێ باشتر فاھم کەین. ژبەرکو بریارا پارلەمانا ئیراقێ بریارەکە کو ل گۆر پرۆژەیەکێ ھاتیە چێکرن. رۆژێن دەرباس بوویی ئیسماعیل بەشیکچی کو وەک جڤاکناس و دۆستەک کوردایە گۆت “ د ناڤچەیێ دا سیستەمەکێ دژی کوردان ھەیە”. د بنیات دا بریارا پارلامەنا ئیراقێ ئیشارەتا ڤی سیستەما دژی کوردایە. لێ بەلی تشتێ خراپ ئەڤەیە کو ھندەک دەردۆر و کەساتیێن کوردا ژی د ناڤ ڤی سیستەمی دا جیھ دگرن.

پلانەک ھەیە کو هەرێما کوردستانێ ژ لایێ ئابۆری ڤە ئاستەنگ بکەن. پێک ئانینا قۆناغا یەکەمین یا ڤێ پیلانێ ئەڤە بوو کو پەکەکێ 28ی جۆتمەھێ ل نسێیبینا باکورێ کوردستانێ بۆریا پەترۆلا هەرێما کوردستانێ تەقاند. ڤێ تاقاندنێ نێزیکی 110 ملیۆن دۆلار زرار گەهاندن هەرێما کوردستانێ. ئەڤ  چالاکیا پەکەکێ بویەرەک گەلەک گرینگ بو ژبەرکو نیشانێن مەزن تێدا ھەبوون. ئەڤ نیشانە ژی ئەڤە بو کو پەکەکێ ئەڤ چالاکییە ب تەنێ ئەنجام نەدابوو.

تەقاندنا بۆریا پەترۆلێ دەردۆرا دەمژمێر 1ی نیڤرۆ هاتبوو ئەنجامدا. جهێ کو بۆری لێ ھاتیە تەقاندن جھەکی دەشت بوو. پەکەکێ ل ڤی جھی ب تەنێ دو چالاکی ئەنجام دابوون د دەما دو سالێن دەرباس بوویی دا. یەک ژ وان چالاکییا ئەو بۆ کو ب تۆھمەتا سیخۆریێ کەسەکێ مەدەنی ل وی جهی کوشتبوو. چالاکییا دی ژی ئەو بوو کو فیشەک بەردابوون ترۆمبێلەکا لەشکری. واتە پەکەکێ ل مێردینێ هیچ تیم و گرووپەک مەزن و چالاک نینە. لێ بەلێ ژ بۆ تەقاندنا بۆرویا نەفتێ پێتڤی ب گەلەک هێزێ هەیە. بەری ھەر تشتەکێ پێویستە ترۆمبێلێن کاری (؟) هەبن. پێویستە ئاخ نیزیکی دو میتران بهێتە کۆلان دا کو تەقەمەنییان دانن بن. باشە پەکەکێ ل نیڤا رۆژێ ل دەشتێ چاوا ئەڤ چالاکییە کر. ھەلبەت کو ھەندەک کەسا هاریکارییا پەکەکێ کریە. کێ هاریکاری کریە؟ دەولەتا ترکیا راستە راست هاریکاری کریە یان ژی چاڤێن خوە گرتینە و پەکەکە ڤێ چالاکیێ ئەنجام بدەت.

ب کورتی ئەگەرا ڤێ چەندێ کو ئیرۆ پارلەمانا ئیراقێ بریارەکا ب ڤی رەنگی ب وێرەکی دایە و خوە چاڤ سۆر کرییە ئەڤەیە کو ل دەڤ هندەک کوردا پالپشتی وەرگرتیە. هندەک پارلەمانتەرێن ناڤ پارلەمانا ئیراقێ دا پالپشتی دایە ئیراقێ وەکو، سەرکەوت شەمسەدین، رێبوار کەریم، غالب محەمەد ، ئەحمەد حاجی رەشید، ھۆشیار عەبدولا، ئەڤ کەسەنە کو ل سەر کورسیین کوردا دژی کوردستانێ شەری دکەن. ھەمان دەم دا پارلەمانا ئیراقێ ئەڤ گەف و ئێریشێن پەکەکێ یێن ل سەر کوردستانێ ژی دیتن و ل گۆر ڤی بریار دا. ئەگەر بێژینە ھەڤال بەندێن ئیراق و ئیرانێ ھەم ژی پەکەکێ، جاھش ئەڤ نە شاشی یە. ژبەرکو ب جاش ناڤکرن نە سڤکاتی یە بەلکو تێگەهەکێ سییاسی و سۆسیۆلۆجی یە. ئەو کەسێن کو بەرانبەر کوردا ل گەل حکوومەتا ئیراقێ د راوەستن ژێرا دهێتە گۆتن جاش. پەکەکە و هندەک کەسێن ناڤ کوردستانی دا ل گەر ئیراقێ جیھ گرتینە بەرامبەر هەرێما کوردستانێ، واتە تشتێ ئەڤە دکەن جاشایەتی یە.

خالەکا دی یا وێرەکی و چاڤ سۆری یا پارلەمانا ئیراقێ و پەکەکێ ژی ئەوە یا کو ل سەر هەلبژارتنێن ئەمریکایێ چێدبن. سیستەمێ هەلبژارتنا ل ئەمریکا گەلەک ئالۆزە تاکو حکوومەتا نوو دەست ب کار ببیت. تایبەت د ڤێ هەلبژارتنێ دا هەلوەستا ترەمپ ئەڤە یە کو حکوومەتا ئەمریکا یا نوو پیچەک درەنگ بهێتە سازکرن.  ل رۆژھلاتا ناڤین جەپھا شیعا دخوازیت ژ ڤی تشتی سودێ وەرگریت. د بنیات دا نە تنێ جەبها شیعا بەلکو ئەو کەسێن کو د ناڤا سیستەمێ دژە کوردان دا جیھ دگرن هەموو دخوازن کو ژ ڤێ رەوشێ مفا وەرگرن و فشارێ ل سەر هەرێما کوردستانێ بکەن.

ھەلبەت کو رێڤەبەرییا هەرێما کوردستانی نە بێ چارەیە. ئەڤ دەولەتا ئیراقێ کو وەکو هووڤانە کورد 88 سالە ل هەمبەری وان شەری دکەن. و چ جاران سەرێ خوە ژ بۆ وان نەچەماندییە. لێ بەلێ کێشەیەکا مەزن ھەیە ئەو ژی ئەڤەیە کو ل ناڤخوە دا هێلەکا جاشایەتیێ و ئیراقچیتیێ ھەیە. ڤێ گۆتنا مەشھور یا کوردا ئەم دوبارە دکەین: کرمێ دارێ نە ژ دارێ بیت دار ناکەڤیت”. لێ بەلێ ڤێ جارێ گەلەک کرم ژ دارێ هەنە.