پەکەکه‌ و پرسگرێکا ئالایێ کوردستانێ

پەکەکه‌ و پرسگرێکا ئالایێ کوردستانێ

ئەڤرۆ رۆژا ئالایێ کوردستانێ، ئالایێ رەنگینە، ب دەھان ھه‌زار کوڕ و کچێن کورد جانێ خوە کرییە قوربانی داکو کورد ژی ببن خودان ئالا، ئالا ب واتەیا وەلاتی دهێت، نەپێدڤییە کو مرۆڤ گەنگەشێ ژی ل سەر ڤێ یەکێ بکەت، ھەر کەس و نەتەوەیەک ب سەمبۆلێن خوە دهێته‌ بیرئینان و نیاسین، ئالا ھێشتا د دیرۆکا کەڤن دا ژی سەمبۆل بوون، ئالا سەمبۆلێن جڤاکێ نە، سەمبۆلێن کو دئینیته‌ بیرا مرۆڤی کانێ ئەو کی یە، ئالا سەمبۆلەکه‌ دیار دکەت كو «مرۆڤ کی یە و ژ کووڤە ھاتییە»، ئانکو بیردانک و ناسنامەیا نه‌ته‌وه‌یی یە، ئەم کورد ژی خودان ئالا و سەمبۆلین، لێ به‌لێ كورد د مژارا ئالای دا ژی وه‌ك مژارێن دی دگه‌ل ئێك دا ناكۆك بووینه‌ و ل ده‌رڤه‌ی‌ سروشتێ جیهانی نێزیكی مژارا ئالای بووینه‌، لێ ھندەک دەوروبەر ل دژی ئالایێ خوە دوژمناتیێ دکەن.

هەردوو وەلاتێن كۆریایێن باشوور و باکور دوژمنێن یەکن، لێ دیسان ژی كۆریا باکور ئالایێ کۆریا باشوور ژ بۆ خوە وەک ئالا قەبوول دکەت، ئەو نابێژن ئەو ئالا تەمسیلا كۆریایێ ناکەت، کۆری ل سەر ئالایی گەنگەشێ ناکەن، گەلێن ل ئەورۆپا د ناڤبەرا وەلاتان دا ھاتینە پارچه‌ کرن ژی ل سەر ئالای چ گەنگەشان ناکەن، کی ڤێ دکەت؟، کورد دکەن، جیھانەکا هزرێن چەپ ل ژێر سەرۆکاتییا پەکەکێ دژمناتییه‌كا مەزن ل ئالایێ کوردستانێ دکەت.

مستەفا کاراسو، پێشەنگێ دژمناتییا ئالایێ رەنگینە

پەکەکە ئالایێ کوردستانێ قەبوول ناکەت، ئالایێ رەنگین د چ چالاکیێن پەکەکێ دا ناهێتە ب کار ئینان، جارا یەکەم کو پەکەکێ رەنگێن ئالای بکار ئیناین، پێڤاژۆیا کۆنگره‌یا – گەل ل 2003-2004ێ بوو، ل وی دەمی، پەکەکە دەرباسی سیستەما کۆنگرەیێ دبوو، ئانکو خوە ژ سیستەما پارتییان دەردئێخست، گەل ژی بەشداری کۆنگرەیێن وان بوون، ل ھەر دەڤەرەکێ وێنەیێن بلندکری یێن ئالایێ رەنگین د چاپەمەنیێ دا خویا دکرن، لێ مستەفا کاراسو یەکەم کەس بوو کو ژ ڤێ رەوشێ عاجزییا خوە دایه‌ دیار کرن، ئەو دبێژیت: «ئەو ئالایێ سیستەمێ ئاغاتی و خەتا پەدەکێ یە، ئەو تەمسیلا مە ناکەت»،ل دووڤ دا عەبدوللا ئۆجالان ل سەر ئالایێ رەنگین ڤی تشتی دبێژیت: «ئەڤ ئالایە ئالایێ بارزانی یە، ئەو ئالایێ دەولەتخازایە. ئەو دخوازن گەلێ کورد ب ڤی ئالایی ڤە گرێبدەن و کوردستانەکا پچووک دێ ئاڤا کەن، ئەو دێ ئسرائیلا دوویەمین ئاڤا کەن، ئەم ڤی ئالای رەد دکەین، ئالایێ مە ئالایێ کۆنفەدەرالیزمێ و براتییا گەلانە، نە ئالایێ دەولەتا نەتەوه‌یی یە»، پشتی ڤێ سۆزێ، ئالایێ رەنگین ژ بۆ پەکەکێ دبیتە «نیگارەک، نەخشەیەکێ» دوژمناتیێ.

نها گەلەک رۆشەنبیر یان کەسێن نیازپاک دبێژن کو ھەلوەستا پەکەکێ ل ھەمبەر ئالایێ رەنگین خەلەتە و ئەڤ تێگەھا پەکەکێ دێ هێتە گوھارتن، لێ نیازێن پاک نەشین ڤێ راستییا پەکەکێ بگوھۆرن، ژ بەر کو ھەلوەستا پەکەکێ ل ھەمبەر ئالایێ رەنگین نە تاکتیکەکە، ئەو رەوشەکا ستراتەژیکە، ئەو ب ھەبوونا ئۆنتۆلژیک «زانستێ ھەبوونا» پەکەکێ ڤە گرێدایی یە، پەکەکە د ڤێ یەکێ دا ھەولەکا تایبەتی ددەت و ب چەند سەرناڤێن سەرەکی ئێریشی ئالایێ رەنگین دکەت.

پەکەکە: ئالا سەمبۆلەکا پاشڤەروویە

دەما کو عەبدوللا ئۆجالان ل سالا 1999ێ دا ھاتییە ترکیێ، بلەزگینی ئایدۆلۆژییا خوە گوھارت پەیڤێن نەتەوە – دەولەت بەره‌ڤاژی کرن و سەختەکرنەکا مەزن چێکر، ل گۆری ڤێ یەکێ، تێگەھا نەتەوە وەکی تێگەهەک پاشڤەروو ھاتە نیشان دان، د ڤێ یەکێ دا، رامانێن ھندەک فەیلەسۆف و ئانارشیستان وەکی میناک ھاتنە دەستنیشان کرن، ب تایبەت ژی کەسێن مینا «موڕای بووکچین»، سەرەرای 100 سالێن بێبه‌هربوونا ناسنامەیێ، ئینکارێ، گەنج زمانێ دایکێ نوزانن، وه‌لاتیێ زلهێزا جیھانێ واتە ئەمریکا کو ژ ھەموو مافێن ڤێ وه‌لاتیبوونێ سوودێ وەردگریت، خودان پاساپۆرتەکە، مافێ وی ھەیە کو ب وی زمانێ ئەو دخوازیت باخڤیت، ھەکە ئەو بخوازیت دکاریت دەولەتا کو تێدایە ھەلوەشینیت، ئەو دکاریت ل زانینگەھان دەرسان بدەت، ئانکو کەسەکێ وه‌لاتیێ ئەمەریکا ژ بۆ گەلێ کورد یێ کو بندەست، ھەژار و بێ ناسنامەیە وەکو بووت “صەنەم” دهێتە دەست نیشان کرن.

ئەم به‌حسێ رامانا «موڕای بووکچین» یێن کێم و کاسییان یان ژی خەلەتییان ناکەین. ئانارشیستێن کو نھا ل جیھانێ ته‌خا هه‌ری ڤه‌ده‌ر، ھەری ب کێشە و بێ چارەسەری یه‌، ژ بۆ کوردێن کو دخوازن بهێنه‌ ژ ناڤ برن و خودان پرسگرێکێن زمان، ناسنامە و ھەبوونا خوە نە و گه‌فا قڕ کرنێ ل سه‌ر هه‌یه‌، وەکی چارەسەرییەک دهێنه‌ نیشاندان، ڤێ یەکێ کورد مەحکومی نه‌بوونا چارەسەریێ کرینە.

تشتێ لۆژیكی ئەڤەیە کو هه‌گەر پەکەکە ناسنامەیا نەتەوەیی و دەولەتێ خەلەت ببینیت، دڤێت ل دەستپێکێ ئێرشی ناسنامەیا نەتەوە و دەولەتێن داگیرکەرێن کوردستانێ بکەت، ئێریشی یێن کو زولمێ ل کوردان دکەن بکەت، لێ بەلێ، تێزا عەبدوللا ئۆجەلان یا بنگەھین ئەوە کو ناسنامەیا ترکیەبوونێ بهێز بكه‌ت، گەر ھوون نەل دژی دەولەتا ترکیێ نه‌، وی دەمی بۆچی ھوون ل دژی دەولەتا کوردی نە؟ پەکەکە؛ تەنێ ناسنامەیا نەتەوەیا کورد رەد دکەت، تەنێ دەولەت – نەتەوە یا کوردستانێ رەد دکەت، پەکەکە تەنێ ئالایێ کوردستانێ رەد دکەت و بەژنا خوە ل بەر ئالایێن داگیرکەران دچەمینیت.

خێزانەکا سلێمانیێ ژ بەر راکرنا ئالایێ رەنگین ل ترابزۆنێ ژ ئالیێ کۆمەک فاشیستێن ترک ڤە ھاتە قوتان، ھەروەها، د شاھییا پەکەکێ دا ل بەر دێرا کۆلن-دۆم، وەلاتپارێزێن کو ئالایێ کوردستانێ بلند کرین ژ ئالیێ ئالیگرێن پەکەکێ ڤە ژ مه‌یدانا خوەپێشاندانێ ھاتنە دەرێخستن، ھەلوەستا پەکەکێ ل ھەمبەر ئالایێ رەنگین وەکو هەلوەستا ترکانە.

پەکەکە: ئەڤ ئالایە نەئالایێ مەھابادێ یە

ژ بەر کو پەکەکە دزانیت کو هەموو تاکێن ڤی گەلی ب دانوستاندنێن ئایدۆلۆژی یێن درێژ ناھێنە خاپاندن، د ھەمان دەمێ دا یارییا ب ھەستێن مرۆڤان ژی دکەت و دبێژیت: «ئەڤ ئالایە نە ئەو ئالایە کو ل مەھابادێ ھاتیە بلند کرن»، لەورا ڤێ ئاخفتنێ دبێژیت داکو ڤێ ئاخفتنێ بێخیتە ناڤا مەژیێ گەل دا، چالاکڤانێن مەدیایا جڤاکی یێن پەکەکێ دەست ب درەو و چەوتییان دکەن، ئارمانجا پەکەکێ تەنێ ئافراندنا بێ باوەری و بێروومەتیێ یە، ل ھەمبەر ئالایێ کوردستانێ.

 لێ، ژ سالا 1920ێ رێخستنا تەعالی و تەرەقی ئەڤ ئالایە چێکربوو، ل وێ رۆژێ هه‌تا ئیرۆ دگەل گوھارتنێن پچووک، ئالایێ رەنگین بوویە سەمبۆلا کوردان، ھەمان ئالا ل 17 کانوونا 1945ێ ل مەھابادێ ھاتە بلندکرن، ئەڤ سەمبۆله‌ ژ ئالیێ پەرلەمانێ کوردستانێ ڤە کو ژ کەسێن ژ ئالیێ گەل ڤە ھاتینە ھەلبژارتن، پێک دهێت، ھاتە پەسەند کرن.

 تشتێ کو دڤێت پەکەکە رێزێ لێ بگریت ئیرادەیا پەرلەمانێ کوردستانێ یە، یا کو پەکەکە ل پشت کێشەیا ئالای ڤەدشێریت دوژمناتیا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ یە، پەکەکە ل ڤێرە ستاتوویا رەوا و سیاسی یا باشوورێ کوردستانێ ب تنێ ب گۆتنا باشور ب ناڤ دکەت، رێڤەبەرییا حکومەتا ھەرێما کوردستانێ قەبوول ناکەت، رەد کرنا ئالایێ کوردستانێ ژ رەد کرنا حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ دهێت.

هەرچەند رۆژئاڤا کو ستاتوویەکا ناڤنەتەوەیی ژی نینە و ئەو تنێ ژ لایێ کۆمەکا پەکەکێ ڤە دهێتە رێڤە برن و ئالا ھاتە ھەلبژارتن، رێڤەبەرییا باشوورێ کوردستانێ و چاپەمەنییا وێ دبێژنێ رێڤەبەریا خوەسەر یا رۆژئاڤا، نە تنێ  رۆژئاڤا، رێڤەبەرییا رۆژئاڤا دکاریت ئالایێ خوە ل سەرانسەرێ باشوورێ کوردستانێ بلند بکەت، لێ بەلێ، ل رۆژئاڤا، ئالایێ رەنگین ب خێرا دانوستاندنێن چەند مەھێن داوی یێن ب پێشەنگییا ئەمه‌ریکا ڤە دهێنه‌ مەشاندن، پیچەک ل ئاسمانێ رۆژئاڤا ھەژییا.

راستیا پەکەکێ یا پارتیزانی و بێرێزییا نرخێن نەتەوەیی پیدڤی باس کرن و لێکۆلینێ نینه‌، یا تەکید ئەڤەیە: دژبەرییا پەکەکێ یا ل دژی ئالایێ رەنگین دژاتییا کوردایەتیێ یە.

پوستێن ھەمان بەش