ئەڤ سلۆگانا وەک براتییەک ل ھۆلێ ھەیە دهێتە بکارئانین کو ئەڤ دووری راستییا گەلێ کورد و گەلێ جیرانە. دژمناتیا کوردان د ناڤ گەلێن جیران دا گەلەک خورتە. ب گشتی گەلێن جیران ل ھەمبەر کوردستانێ پشتگرێن دەولەتێن خوەیێن داگیرکەر و جینۆسایدکارن. ل باکورێ کوردستانێ 4300 گوند ھاتنە شەوتاندن، ب ھەزاران گوند ل ترکیایێ ژی ھەنە، ژ یەک گوندەکێ دەنگەکێ براتییێ دەرنەکەت. یا مرۆڤی ماتمایی دھێلیت ئەوە کو نە د ناڤ گەلێ کورد دا و نە ژی د سیاسەتا کوردا دا دژمناتیا گەلێن جیران نە یا خورتە. داگیرکەرێن مە ب ئاشکەرا و ب خورتی دژمناتیا گەلێ مە دکەن. لێ دژمناتییا گەلێن جیران ل ئالیکێ دژمناتییا دەولەتێن جیران و داگیرکەر ژی د ناڤ گەل و سییاسەتا مە دا لاواز بوویە. دەولەتێن داگیرکەر ل ھەمبەر مە شەرەکێ ژ ھۆلێ راکرنێ، ب مافێ دژمناتییێ دمەشینیت. ئەم دوور ژ مافێ دژمناتییێ دسەکنین و بانگا لھەڤکرن، ئاشتی و براتییێ ل وان دکەین.
د ڤان شەردان دا وەک سلۆگان “براتییا گەلان” دەرخستنا پێش نە ھەلوەستەکا دژە-کۆلۆنیالە. دەروونییەکا تێکچوویی نیشان ددەت. وەک کوردستانییەکێ سۆسیالیست نە دژمنێ چ گەلەکێ مە. لێ راستییا گەلان و یا داگیرکەران ژی دزانم. تو پێویستی ژی پێنابینم کو ل ھەمبەر دژمنی کوردەکێ مەقبوول بم. بەرۆڤاژی وێ دزانم کو سییاسەتا دژی داگیرکەرییێ دڤێت ب مافێ دژمناتییێ بهێتە مەشاندن.
ئانگۆ د ڤێ مژارێ دا ژی جودابوونەکا تیکانە د ناڤبەرا سۆسیالیست و نەتەوەپەروەرێن کوردان دا نینە. جودابوون د ناڤبەرا جوداخواز و یەکیتیخوازان دا جودابوون د ناڤبەرا شۆرەشگەر و رەفۆرمیستێن کوردستانێ دایە.
ب گشتی نەتەوەپەروەرییا کوردا نە دژی سۆسیالیزمێ یە و دژمناتییا سۆسیالیزمێ ناکەت. سروشتییە کو نە سۆسیالیستن. رێخستنێن ڤی سەد سالێن کو ئەم دکارین وەک رێخستنێن نەتەوەپەروەر پێناسە بکەین دژمناتییا سۆسیالیزمێ نە کرنە. بەرۆڤاژی دژمناتییێ، سۆسیالستێن کوردستانێ ژ یێن دەولەتێن جیران و یێن جیھانێ ژی وەک دۆست وەک موتەفیک دیتنە. پراکتیکا رێخستنێن وەک جەمعیەتا تەعالی یا کوردستانێ، تەشکیلات ئیجتیماعی جەمعیەتی، کۆمیتەیا ئیستیقلالێ (ئازادی)، خۆیبوون، کۆمەلا ژیکاف، ھێڤی، پەدەکە-ی پەدەکە-ئ، پەدەکەت، پەدەکە-ت و ھتد ل ھۆلێ یە.
نەتەوەپەروەر د مژارا یەکیتییا نەتەوەیا خوە دا ھەستییارن. ھەول ددەن کو تەڤایا رەنگێن جڤاتا خوە ل ھەڤ بینن. ژ خوە د ناڤەندا فکرییاتا نەتەوەپەروەرییێ دا یەکیتی و وەکھەڤمافییا پێکھاتەیێن نەتەوی ھەیە. ژ بلی کرێگرتییێن داگیرکەران چ بەشێن نەتەوەیێ خوە وەک دژمن نابینن.
ئەڤە د دیرۆکا نەتەوەپەروەرییا کورد دا ژی ھەیە و ئیرۆ ژی رێخستنێن نەتەوەپەروەر ل ھەر چار پارچەیێن کوردستانێ ب گشتی خوەدی ھەلوەستەک ب ڤی رەنگی نە.
ل باکورێ کوردستانێ وەک گەلەک تشتا ئەڤ مژارە ژی ل دەرڤەی رێزێ یە. تەڤگەرا نەتەوەیی ل باکور د ناڤ سالێن 1970-1993یێ دا ب گشتی خوە وەک سۆسیالیست ددیت. د وان سالان دا ژ بلی بەشەک ژ پەدەکە-ت گشت رێخستنێن مە “سۆسیالیست”بوون. و ھەر یەکێ ژ وان خوە ب ناڤەندا سۆسیالیزمێ ددیت یێن دەرڤەیی خوە ب رێزکێن سەیدایێن سۆسیالیزمێ مەحکووم دکرن. پشتی تێکچوونا سۆسیالیزما سۆڤیەتێ رێخستن و کادرۆیێن باکوری ل شاشییا “سۆسیالیزم”ێ قاییل بوون. ھندەک ژ وان فام کرن کو ژ کەڤن دا نەتەوەپەروەرن، ھندەک ژ وان نەتەوەپەروەری ژ نوو ڤە کەشف کرن، هندەک ژ وان ژی سۆسیالیزم گاڤ کرن، کەمالیزم ژ نوو ڤە کەشف کرن یێن لیبەرالیزم و سۆسیال دەمۆکراسی کەشف کرن ژی نە کێم بوون.
ئیرۆ ل باکورێ کوردستانێ یێن ب توندی دژە-سۆسیالیست ئەڤ کەڤنەسۆسیالیستەنە.
پشتی کودەتایا 12ێ ئیلۆنێ ب دەستێ دەولەتێ ل باکور تەڤگەرێن “ئیسلامی” ھاتنە ئاڤاکرن و بھێزکرن. ئەڤ دەردۆر ژی دژمناتییا سۆسیالیزمێ ب خورتی دمەشینن. لێ نەتەوەپەروەرێن ئۆلدار دووری ڤێ ھەلوەستێ نە.
ھندەک کادرۆیێن جوان یێن نەتەوەپەروەر ژی کو ئەڤە ل پشتی تێکچوونا سۆسیالیزما سۆڤیەتێ ب سییاسەتێ مژوول بوونە و نە ھای ژ پراکتیکا سۆسیالیستێن کوردستانێ ھاییدارن نە ژی ب گشتی ژ پارادیگمایا سۆسیالیست ھاییدارن. دەما باسی سۆسیالیزمێ دهێتە کرن پەکەکە-ھەدەپە، چەپگرێن ترکیایێ و پراکتیکا سۆڤیەتێ یا ل ھەمبەر تەڤگەر و سەرھلدانێن کوردان دهآێتە بیرا وان. ھەستێن وان یێن نەتەوەپەروەری، ھشمەندییا وان یا نەتەوەپەروەری رادوەستیت و ل کوردستانێ سەدەمێن ھەر نەباشییێ د سۆسیالیزمێ دا دبینن.
ئەڤە ھەر سێ بەرتەکێن دژی سۆسیالیستێ ژی تێنە فاھم کرن و خوەزایییە کو سۆسیالیستێن کوردستانێ دێ ل دژی ڤێ دژمناتییا سۆسیالیزمێ دەرکەڤن. لێ دوبارە پیدڤی گۆتنێ یە کو ئەڤە نە شەرێ نەتەوەپەروەر و سۆسیالیستانە. دڤێت ئەم وەک کێشەیەکا ناڤخوەیی نێزیکی ڤێ مژارێ ببین و ھەڤدو فاھم کرن و ل دژی داگیرکەرییێ ب ھەڤ را بووینێ دەرخینە پێش.
سۆسیالیستێن کوردستانێ دڤێت د ڤێ رەوشێ دا بەرپرسییارییا خوە ببینن و ل سەر وێ ھوور ببن.
پشتی تێکچوونا سۆسیالیزمێ ل دنیایێ ژی ل کوردستانێ ژی سۆسیالیزمێ ئیعتیبار وەندا کر. ئیرۆ ل دنیایێ جڤاتەکا سۆسیالیست ژی رێخستنەکا سۆسیالیست یا ناڤنەتەوەیی ژی نینە. ئەڤە تێکچوونا مەیە. ل گۆر مە ئەڤ تێکچوونەکە دەمکییە و ژ بلی سۆسیالیزمێ پارادیگمایەکا کو دکاریت مرۆڤاھیێ رزگار بکەت نینە. چاوا کو 70 سالا ئالایا سەرھلدانان سۆر بوو ئیرۆ کەسک، زەر یان رەنگەکێ دییە. ئەم ب خوە تێک چووینە و ئەم دێ ب خوە رابین.
گەر ئیرۆ د تێکۆشینا رزگاریا نەتەوەیی دا ئەم نە ل پێش بین سەدەمەکا وێ ژی کێرنەهاتنا مەیە. مە هێلایە کو سۆسیالیزم وەک تشتەکێ دژ یان دووری نەتەوەییبوونێ بهێتە فامکرن یان مانیپولە کرن.
سۆسیالیستێن کوردستانێ دڤێت دەست ژ تاوانبارکرنێن وەک فەئۆدال، پریمیتیف بەردەن. نەتەوەپەروەری ژی هندی سۆسیالیزمێ مۆدێرنە. نەتەوەپەروەر ژی ب قاسی سۆسیالیستان ژ دنیایێ و زانستێ ھایدارن. چ سەدەمەک کو ئەم دژایەتیا ھەڤ بکەین یان دژمناتییا ھەڤدو بکەین نینە. وەک ھەر ملەتەکێ ئەم ژی خوەدی دەنگ و رەنگێن جوداینە. لێ ژ ھەر ملەتی پێتر پێویستییا مە ب یەکرێزی و تێکۆشینا نەتەوەیی یا ب ھەڤ را ھەیە.
ل کوردستانێ ئالیەکێ هەماهەنگ یێ نەتەوەپەروەر و یێ سۆسیالیست ژی نینە. ھەر دو ئالی ژی پر رەنگن. سۆسیالیستێن جوداخواز ژی ھەنە، نەتەوەپەروەرێن یەکیتیخواز ژی ھەنە. جوداھییێن فکری و یێن سیاسی نە ھەمان تشتن. یەکرێزییا پێویست ژی یا سییاسییە.
وەک ئەنجام ژ بۆ ل کوردستانێ نەتەوەپەروەر و سۆسیالیست، کۆمونیست شەرێ ھەڤ بکەن هیچ سەدەمەک نینە. ژ بۆ ب ھەڤ را شەرێ داگیرکەری و جینۆسایدکارییێ بکەن ژی گەلەک سەدەم ھەنە.
