ئەڤ چەند رۆژن راگھاندن و رێڤەبەریا پەکەکێ ل سەر حەقی قەرار دئاخڤن. حەقی قەراری وەک شەھیدێ یەکەمێ پەکەکێ ددن ناساندن و ھەروەھا دبێژن کو ” ژ بەر کو ئەم ب بیرئانینێن وی ڤە گرێدایینە مە پەکەکە ئاڤا کر”. لێ راستی بەرەڤاژی ڤی تشتییە. ژ بەر کو حەقی قەرار ب دەستێ پەکەکێ ب خوە ھاتە کوشتن.
چیرۆکا کوشتنا حەقی قەرار وھایە:
ھەموو کادرێن پەکەکێ د سالا 1976ێ دا ھاتنە کوردستانێ. چ شەرت و مەرجێن خەباتێ ل کوردستانێ نەبوون، پرسگرێکێن ئابۆری ھەبوون. عەبدوللا ئۆجالان، پێویست بوو ھاتبا کوردستانێ، لێ ئەو ژ ئەنقەرە دەرنەدکەت. سێ ئەندامێن ناڤدار یێن میتێ یێن د ناڤا پەکەکێ دا، کەسیرە یلدرم (ژنا ئاپۆ)، پیلۆت (نەجاتی کایا) و عەبدولرەحمان پۆلات ل گەل ئۆجەلان ل ئەنقەرێ دژیان. پیلۆت پارەیێن وەردگرتن و باش چاڤێ خوە د دا گروپا ل ئەنقەرە مایی. نیقاشا کو پیلۆت سیخورە ب عەلەنی د ھاتە کرن. وەکی دی، پەیوەندیا کەسیرێ یا لگەل عەبدوللا ئۆجەلان دا ژی ب بوو مژارا نیقاشێ.
ئێدی ھەر کەسێ ووسا هزر دکر کو پیدڤیە ئۆجەلان ژی بهێتە کوردستانێ، لێ ئاپۆ دخواست مانا خوە ل ئەنقەرە درێژ بکەت. پشترا ئۆجالان ب ناڤێ گەرا کوردستانێ ژ ئاگریێ دەست پێ دکەت و ل ھەر دەرێ دگەریت، بێ گومان، پیلۆت ژی ل گەل ویدا بوو.
ئۆجەلان ل دیلۆکێ یە، لێ حەقی قەرار عاجزە
دوماهیک راوەستگەھا گەرا ئاپۆ دیلۆکە. دەم؛ ھەفتەیا یەکەما گولانێ. یانی ھەفتەیەکێ بەریا کو حەقی قەرار بهێتە کوشتن. ل دیلۆکێ، حەقی قەرار و کۆمەک ھەڤالێن وی ھەنە. حەقی قەرار، بۆزان ئەسلان، محەمەد ئوزون، عەلی یایلاجک، ئەحمەد بالی، ئەڤ گرۆپا حەقی قەرار ب حەمالیێ دژیان و ھەول ددان کو رێخستنێ ژی ل دیلۆکێ بجیهـ بکەن و ل دیلۆکێ گەلەک گەنج رێخستن کربوون. پرانیا خەباتکاران گەنجێن کارکەر بوون.
جڤینا رێڤەبەریێ دهێتە کرن. حەقی قەرار و ھەڤالێن وی یێن کو مە ل سەری باس کری، بەلگەیەکا نڤیسکی ددەنە عەبدوللا ئۆجالان و تێ دا دبێژن کو بریارەکا وان یا ھەڤپار ھەیە: د بەلگەیێ دا ووھا دهێتە گۆتن:
1- دڤێت ھەڤال عەبدوللا د زووترین دەم دا ژ ئەنقەرێ دەرکەڤیت و بهێتە کوردستانێ.
3- ناهێتە قەبوول کرن کو فاتما (کەسیرە یلدرم) و ھەڤال عەبدوللا ل ئەنقەرێ د ھەمان مالێ دا بمینن. مالباتا فاتمایێ پەیوەندی لگەل میتێ دا هەنە. دبیت کو فاتما ژی میت بیت. وەکی دی، دڤێت نیقاشێن ب ڤی رەنگی یێن پەیوەندیێن ل گەل فاتمایێ دا بهێنە ئاستەنگ کرن.
جینایەتا یەکەم، لەھەنگێ یەکەم و تۆلھلدانا یەکەم
ئۆجالان وێ نڤیسینێ وەردگریت. د نڤیسینێ دا ب ئاوایەکێ ڤەشارتی ئۆجالان ب رەڤینا ژ کوردستانێ و ھەڤالتیا لگەل سیخوران تاوانبار دکەت. حەقی قەرار کەسەکە کو د ناڤا رێخستنێ دا خوەدی باندۆرەکا مەزنە. ئۆجالان هزرا ناسنامەیا خوە دکەت کو ئیفشا ببیت. لەوما ژی ئەو دەنگێ خوە ناکەت، دبێژیت کو ئەو دێ د زووترین دەمدا دیسا ڤەگەریت. ئەو دچیت و دەھ رۆژان پشتی دیتنا ئۆجالان، ھەقی کارەر دەما کو دچیتە ھەڤدیتنەکێ د رێکێ دا تێتە کوشتن.
شێوەیێ کوشتنا حەقی قەرار د دیرۆکا پەکەکێ دا تەمامەن ب شک و گومان دهێتە ڤەگۆتن. دبێژن: “ئەو چوو ھەڤدیتنەکێ و گرۆپا ب ناڤێ ستێرکا سۆر ئەو گولـلەباران کر”. ل گۆری ڤێ یەکێ، ھندەک کەسێن کو ئەو نڤیسین دایەف ئۆجەلان ژی ل کێلەکا حەقی قەرار تەڤلی بوویەرێ بوونە. و دگۆت وان لگەل کەسێن کو ل دژی حەقی قەرار کۆمپلۆ ئەنجامدای ھەڤکاری کریە. لێبەلێ، پاشێ، جەمیل بایک بخوە د ڤەگۆتنا خوە یا دیرۆکێ دا دبێژیت، “ئەوێن کو حەقی قەرار کوشتین ئێکدو گەنجەک بوون، ئەو بکوژ ژ لایێ پۆلیسەکا ژن ڤە ھاتبوون وەزیفەدار کرن.”
ب راستی، د نرخاندنا فەرمی یا پەکەکێ دا، دهێتە گۆتن کو کەسێن کو حەقی قەرار گولـلەباران کرن ناسنامەیەک هاڤێتە سەر وی، مینا کو ئەو ل جھێ بوویەرێ مرییە. لێبەلێ، راستی نە ووسایە. تەنێ گولـلەیەک ب حەقی قەرار کەتبوو. ل نەخوەشخانەیێ، سێلانا وی دهێتە ژێڤەکرن و ئەو دهێتە کوشتن.
ب راستی، کوشتنا حەقی قەرەر ب واتەیا ژێبرنا شۆپێن شاھدی و نەهێلانا بەلگەیان دهێت. حەقی قەرار بوو قوربانێ نڤیسینا کو ژ بۆ عەبدوللا ئۆجەلان فرێکری.
ل گەل حەقی قەرار، ھەڤالێن وی یێن کو ئەڤ نڤیسینە دایە دەستێ ئۆجالان ژی هزر د ھەمان تشتی دا دکر، ھەموو خەباتکارێن پەکەکێ یێن دیلۆکێ وەها دفکرن: حەقی قەرار ژ لایێ ئۆجالان ڤە ھاتە ژناڤ برن، پەکەکە د بن کۆنترۆلا میتێ دایە.
ھەموو دلسۆز و خەباتکارێن ل دیلۆکێ ژ رێخستنێ جودا دبن. ھندەکان یان ژی هەموویان کوردستان ب جیهـ هێلا. چاڤێ ھەموویان ل ئۆجالانە. بێ گومان وی دەمی زرۆفێن دانووستاندنێ کێم بوون. ھەرێمێن دی ژ ڤێ بوویەرێ زوو ئاگەھدار نابن. ئۆجەلان ل سەر ڤێ بوویەرێ سەناریۆیەکێ چێدکەت و دبێژیت؛ سیخور د ناڤا مەدا ھەنە، دەولەت دخازیت مە ژناڤ ببەت، تەڤگەر و پارتییێن دی دخازن مە ژناڤ ببەن. ئۆجالان، وان چار ھەڤالێن ل گەل حەقی قەرار دا نڤیسین دایەف وی وەکو سیخور بناڤ دکەت و ئەو چار کەسێن مایی د ناڤا یەک-دو مەھان دا ژ لایێ ئەندامێن پەکەکێ یێن ژ ھەرێمێن دی ھاتی، تێنە کوشتن.
لگەل پەکەکێ دا شکەستنێن مەزن دەست پێ دکەن، کادر و جەماوەرێ ھەیی ووسا باوەر دکەن کو پەکەکە تەڤگەرەکا سیخوری یە. کەسەکێ مینا کامەر ئۆزکان ێی کو د ناڤا گرۆپا یەکەمین یا ئۆجەلان دا بوو ژی، دەست ژ تەڤگەرێ بەردا. لێ ئاپۆ پشتی 17 سالان ئەو کامەر ئۆزکانێ کو ژ سالێن 78ێ ڤە ل چییا بوو، ل دیرسمێ ل سالا 1993یێ لگەل «در. باران» دا کوشتن.
پرۆژەیا دەولەتێ یا کو کورد-کوردان بکوژیت دەست پێ کر.
ب کورتاسی، پەکەکێ و ئۆجالان گولـلەیا یەکەم بەردا ھەڤالێ خوە یێ یەکەم ئانکو حەقی قەرار. دووڤرا وی گولـلەیێن خوەیێن دی بەردان کەسێن کو دخواستن کوشتنا حەقی قەرار زەلال بکەن.