سمکۆ عەبدولعەزیزی

 د ناڤا چیایان دە چەندین دۆلێن کوور هەبوون، د ناڤا هەر دۆلەکێ دە ژمارەیەکە زۆرا مرۆڤان ب نەرینێن جودا هەبوون کو ژ ئالیێ هن سەرکێشان ڤە دهاتن برێڤەبرن.

تشتێن هەڤپشک د ناڤبەرا ڤان مرۆڤان دە ب تەنێ زمان، کلتۆر و دیرۆک بوون، لێ رێبەرێ ت دۆلەکێ خوە ب رێبەرێ دۆلا دن نەددا.

هەرتم ناکۆکی د نێڤبەرا مرۆڤێن د ڤان نهالان دە دژیان هەبوون، ئەڤ ناکۆکی دبوون سەدەم کو هەرتم لاواز بن و ل هەمبەر دژمنێن خوە راستی شکەستنێ وەرن، هەر ژ بەر ڤان ناکۆکیان و شکەستنان هەرتم رێبەرێن وان دهاتن گرتن و کوشتن.

ژ بەختێ ڤان مرۆڤان ت یاسا و رێبەر نەبوون کو یەکیتیەکێ د نێڤبەرا وان دە دروست بکە و د بن یەک سەیوان دە وان کۆم بکە.

 رۆژەکێ ژ رۆژان فێلبازەک د ناڤا وان دە دەردکەڤە و خوە وەکە ئاقلمەندێ داوی زەمان دەردخە پێش و ب دەنگەک بلند قیراند و گۆت؛ ئەم بەرزە بوونە ژ بەر کو ئەم یەکگرتی نینە، لێ گەر یەکیتیا مە هەبە وێ دەمێ ئەمێ ببن مەزنترین ئیمپراتۆریەتا د ناڤا چیایان دە و پێویست دکە بزانبین وێرانکرن نە بهێزبوونە بەلکو یەکگرتن هێزێ دئافرینە.

ڤێ ئاخافتنێ باندۆرا خوە ل هەر کەسێ کر، ڤان مرۆڤان بریار دا ببن یەک و یەکیتیا خوە ئاڤا بکن و ئیمپراتۆریەتەک ل چیا دروست کر و ئەڤ فێلباز کر سەرۆکێ خوە.

پاش کو ئیمپراتۆریەتا چیا دروست کری، ڤی فێلبازی هێزەکە رێکخستی و بهێز دروست کر، رێکخستنەک دروست کر و د ڤێ رێخستنێ دە یاسایێن هشک و توند دانین، د قۆناغا یەکەمین دە ڤێ رێخستنێ دەست دا کوشتنا رێبەر و مێرخاس و عاقلمەندێن هەموو نهاللان و هەر یەک ژ وان ب بەهانەیەکێ ژناڤ بر.

پشتی کو کاری رێیا خوە ڤەکە و کەسێن میرخاس و عاقلمەند ژناڤ برین، دەست ب قۆناغەکە دن ژ بۆی برێڤەبرنا ئیمپراتۆریەتا خوە کر و درۆشما، “سەرۆک ل سەر هەر تشتی یە، تشتا سەرۆک دبێژە ئانکو ئیمپراتۆریەت دبێژە”.

ئیمپراتۆری ئەوقاس بهێز کەت کو کەس نەکاری هێمێن وێ بلەرزینە.

د ڤێ ئیمپراتۆریێ دە هن بریارێن عەجێب هاتن دەرکرن و بوونە یاسایێن رێڤەرنێ.

یاسا ئەڤ بوون:

• هەر کەسێ سەرۆک رەخنە بکە و ل سەر بریارێن وی نەرازیبوونا خوە ئەشکەرە بکە وێ بێی دادگەهکرن، یان وەرە بەرزەکرن یان کوشتن.

• ت جیەک ژ بۆی لهەڤکرن و تێگهشتن و رەخنێ د ڤێ ئیمپراتۆریەتێ دە نەما، ب تەنێ سلۆگانا “بژی سەرۆک” بوو ئەساسێ دانوستاندنێ، دڤێ هەر کەس ڤێ سلۆگانێ بقیرە “سەرۆک ل سەر هەر تشتی یە” ڤێ سلۆگانێ جیهێ سلۆگانا پێشتر “ویرانکرن نە بهێزبوونە بەلکو یەکگرتن هیزێ دئافرینە” گرت.

• دلسۆزیا گەل ژ بۆی دلسۆزیا سەرۆک هات گوهەرتن.

ئەڤ سەرۆک رۆژ ب رۆژ بهێزتر بوو و ئێدی ب ناڤێ “روومەتا نەتەوی” دەست ب ئێریشێن ل سەر دەردۆرا خوە کر، هەر کو دەرەوێن وی ئەشکەرە دبوون ئیمپراتۆریەتا وی ژی ئەوقاس لاواز دبوو، هەیا گهشتی وی ئاستی کو ئیمپراتۆری هات هلوەشاندن و سەرۆک ژی ژ ئاکلیێ هێزێن بیانی ڤە هات ژناڤبرن.

ب ڤێ سەرپێهاتیێ تشتەک دیار دبە، ئەو سەرۆکێ ل سەر تێگەها روومەتا نەتەویبوونێ و ب ئاوایەکی دیکتاتۆری وەرە سەر دەستهلاتێ وێ ببە هۆڤەک درندە و کادرۆیێن خوە ب خوە ژناڤ ببە. ئەو نەتەوێن ل سەر تەئۆریا فاشیزمێ و نازیزمێ تێن ئاڤاکرن، وێ ببە مینا مەکینەیا شەر، نابە جڤاتەک دلخواز ل سەر بنگەها ئازادیا ئازادیا گەلان.

پەکەکە ب ناڤێ نەتەوا کورد و ب نەرینەک فاشیزمی و نازیزمی تێ برێڤەبرن، فاشیزم و نازیزم نکارن ببن دەمۆکراتیک خواز، ڤێ پارتیێ ب ناڤێ “روومەتا نەتەوی” و دامەزراندنا دەولەتا کوردی چەندین هێزێن سیاسی یێن نەتەوی یێن کوردی ژناڤبرن، چەندین شۆرەشگەر و وەلاتپارێزێن کورد وەکە خایین دان ناساندن و ئەو کوشتن، هەر کەسێ بێهنا کوردیتیێ ژی لێ هاتبا د ناڤا پارتیا خوە دە تاسفیە کر. پەکەکە گهیشت وێ ئاستێ کو کەسەکی مینا جەمیل بایک د پرتووکا خوە دە یا ب ناڤێ “دیرۆکەک ژ ئاگر” ئەوقاس باسی کوردا ناکە ب قاسی کو باسی سەرۆکێ خوە دکە و گهیشت وێ ئاستێ کو ببێژە سەرۆک ئانکو پارتی و پارتی ژی ئانکو سەرۆک.

پاش کو ڤێ پارتیێ هەژمارەکە هەری زێدە یا شۆرەشگەر و وەلاتپارێزێن باکور کوشتین، بەرێ خوە دا پەرچەیێن دن یێن کوردستانێ، پرسگرێک ژ بۆی تەڤ پەرچەیێن دن ژی دەرخستن، بەلێ، ئەڤ پارتی 180 پلە هات گوهەرتن و ژ داخوازا دەولەتبوونا کوردان هات سەر داخوازا دەمۆکراسیا گەلان، ژ سەرخوەبوون و ئازادییا کوردان ژی هات سەر ئازادییا سەرۆکێ خوە.