“نەتەوەیا دەمۆکراتیک”؛ پێناسەیا کلاسیکا ملی (یەک زمان، دیرۆک، چاند، ئاخ و یەک ئیرادەیا ھەڤپار) ئینکار دکە و ل شوونا وێ فۆرمولەکا موشتەرەک یا “ئیرادەیا ژیانێ یا ب ھەڤ رە” داتینە. ئەڤ یەک، ناسنامەیا ملیی یا ملەتێ کورد ژ راستبوونەکا ئۆبجەکتیف دەردخە و دکە “تەرجیحەکا سوبجەکتیف”، کو ب دەستوورا دەولەتا ترک ڤە گرێدایییە.
“کۆنفەدەرالیزما دەمۆکراتیک”؛ وەکی ئاڤاھیەکا بێدەولەت تێ پێشکێشکرن، لێ د پراکتیکێ دە داخوازیا سەروەریا سیاسی یا ملەتێ کورد ب تەمامی ژ ھۆلێ رادکە، ب ناڤێ خورتکرنا رێڤەبەریێن ھەرێمی، سەروەریا دەولەتا ناڤەندی، کو ئەڤ ژی دەولەتا ترک د ھەرێمێ دە و ل سەر ئاخا کوردستانێ خورتر دکە.
“ئەنتەگراسیۆنا سوبجەکتیف” و “دەمۆکراسیا سوبجەکتیف” ژی تێگەھێن دەرەوینن کو د ئەدەبیاتا سۆسیۆلۆژیێ دە چ جھێ وان تونەیە، ب تەمامی ھلبەرا ھەڤپارا ئیمرالی-دەولەتا ترکن. ئارمانجا ڤان تێگەھ و داخوازان ئەوە کو مافێن کۆلەکتیفیێن ملەتێ کورد، کەسانە بکە و د ناڤا تێگەھا ھەموەلاتیبوونا ترک دە بحەلینە.
ئیرۆ پرۆسەسا کو ب ناڤێ “پارادیگمایا نوو” تێ پێشکێشکرن پرۆژەیا حەلاندنا ملەتێ کورد د ناڤا دەولەتا ترک دەیە. ئەڤ پرۆژە ژ سالێن 1920 ڤر ڤە ب گوھەرتۆیێن جودا ھاتیە جەرباندن و ھەر جارێ ب سەر نەکەتیە. ژبەر کو ملەتێ کورد د دیرۆکا خوە دە ئسپاتکرییە، ب زۆرێ یان ب لیستکێن سەمانتیک نایێ حەلاندن.
بژاردەیا کو ل بەر ملەتێ کورد تێ دانین ئەڤە:
یان ب دەرەوێن “نەتەوەیا دەمۆکراتیک” د ناڤا دەولەتا ترک دە، وەک ھەموەلاتیێن نە وەکھەڤ راسەری ئاسیمیلاسیۆنێ، دەژەنەراسیۆنێ و ئەنتەگراسیۆنێ؛
یان ژی ب دەرخستنا پێشیا ھەبوون و ئیرادەیا خوە یا ملی، تێکۆشینا ژ بۆ ئاڤاکرنا دەولەتا خوە، یان ژی ئاڤاھیا خوە یا ئۆتۆنۆم:
دیرۆکێ نیشان دایە کو پرسگرێکێن ملی نە ب چیرۆکێن “ئەنتەگراسیۆنێ” و “ئیرادەیا ژیانێ یا ب ھەڤ رە” چارەسەر دبن، ب مافێ چارەنڤیسا خوە ب خوە دیار کرنا ملەتێن بندەست چارەسەر دبن. میناکێن ئیرلەندا، نۆرویج-ئیسڤەچ، چیکۆسلۆڤاکیا ڤێ یەکێ ئیسبات دکن.
رێیا ملەتێ کورد ژی نە جودایە.
ئاشتییا راستین ب سوبژەبوونا ملەتێ کورد موومکنە، نە ب “پارادیگمایا نوو، ئاشتی، دەمۆکراتککرنا دەولەتا داگیرکار”یا دەولەتا ترک رە، ب ئیرادەیەک ملی ئاڤاکرنا تێگەھێن ھشمەندی یا ملی رە تێت چارەسەرکرن.
