ھندەک دبێژن، “دڤێت کورد د ڤێ پێڤاژۆیێ دە رەخنەیێ ل ھەڤ نەکن. دڤێت رووپەلێن بەرێ ڤەنەکن.” ئەڤ دبە کو ھەتا رادەیەکێ راست خویا بکە، لێ ھەکە ئەم ب زەلالی نەبێژن کو خەلەتی ل کو ھاتنە کرن، ئەم دێ د خەتەرەیێن سەردەما پێش دە ھەمان خەلەتییان بکن. ژ بەر ڤێ یەکێ، دڤێت ئەم خالێن کو خەلەتی لێ ھاتنە کرن ب رێکووپێکی دەستنیشان بکن.
دڤێت کورد ب “ھشمەندیەکا نەتەوەیی” تەڤبگەرن
ب راستی، کورد د ھەر مژارێ دە نەگھیشتنە خالا داوی. لێبەلێ، حەسابکرنا سیاسی نە تام د بەرژەوەندیا کوردان دەیە. ھێزێن ھەرێمی یێن رۆژئاڤایی و رۆژھلاتی ل ھەڤ کرنە. ئەو ناخوازن ل رۆژئاڤا ژ بلی ھەموەلاتیبوونا تاکەکەسی چ مافەکی بدن کوردان. یانی، کورد وەکی تاکەکەسان، نە وەکی نەتەوەیەکێ، نە وەکە مللەتەکێ د ناڤ دەولەتا سووریێ دە تێنە ئەنتەگرەکرن. ژ بەر کو کورد وەکی نەتەوەیەکێ تەڤنەگەریانە. ژ دەستپێکا بھارا عەرەبی ڤە، ترک، عەرەب و ھتد.، ھەمی ل گۆری بەرژەوەندیێن خوەیێن نەتەوەیی و دەولەتێ تەڤگەریانە. ژ بەر کو خوەدی ھشەکا نەتەوەیی، ھشەکا دەولەتێ بوون.
ھەتا کو ئەڤ “ھشا نەتەوەیی”، ئەڤ “ھشا دەولەتێ” د ناڤ کوردان دە ئاڤا نەبە، ئەم دێ ھەر تم ل بەر خوە بدن، ئەم دێ ھەر تم شەر بکن، ئەم دێ ھەر تم راستگۆ بن، لێ ئەم ناگھیژن چ دەرێ. ژ بەر کو سیستەما جیھانێ ل سەر نەتەوە و دەولەتان ھاتیە ئاڤاکرن. ژ بۆ کو ئەم بکاربن د ناڤ سیستەمێ دە جھ بگرن، دڤێت ئەم کورد خوەدی ھەمان ئارگومان و ھەمان ھش بن. چاوا کو ھوون نەکارن ل سەر ئۆتۆبانەکا ب لەزا 130 کم/ھ ب بایسیکلێ ببێژی “ئەز دخوازم تەڤلی لیستکێ ببم و ئۆتۆمۆبیلان تێک ببم”، ھوون نەکارن د سیستەما کو ل سەر دەولەت، نەتەوە و بەرژەوەندییان ئاڤابوویی دە ب پەیڤێن کۆمین، ئایدۆلۆژی، ئەکۆلۆژی و ھتد، دە جھ بگرن. ھوون ڤێ راستییێ ب وژدانی ببینن یان نا، ئەڤ راستییێ ناگوھەرە. دڤێت کورد ب “ھشمەندیەکا نەتەوەیی” تەڤبگەرن. دڤێت کورد ب ھشمەندیەکا نەتەوەیی کو بگھیژن ئاستەک ھێزێ یا کو ب دەولەتەکێ رە بەراوردییە تەڤبگەرن.
کورد نکارن ل گۆری ھەستان تەڤبگەرن
بنێرن، رۆژئاڤا ئیرۆ د رەوشەکا پر دژوار دەیە. ئەم ھەموو پر ھێرسن، ئەم ب رۆژان نکارن رازێن، ئەم نکارن ڤێ ترامایێ ل سەر خوە رابکن.
گەلێ کورد چ دکە؟ خەلک ل کۆلانان خوەپێشاندانان دکن، ل سەر مەدیایا جڤاکی چالاکن. ھەر کەس دبێژە، “وەرن ئەم ھەرن رۆژئاڤا،” ھندەک دبێژن، “دەولەتێن رۆژئاڤا خیانەت ل مە کر، ژ بەر ڤێ یەکێ ئەم ژ وان نەفرەت بکن.” بانگ ل ئۆل، وژدان و باوەریێ تێن کرن. ئەو دبێژن، “وەرن دەریێ سینۆرێ سێمەلکا ل باشوور ڤەکن دا کو ئەم بکاربن بچن ئالیکاریێ.” (ب ئاوایێ، دەریێ سێمەلکا نە گرتییە؛ خوارن و کەلووپەلێن دن، بازرگانی بەردەوامن. سڤیل د رۆژێن دیارکری یێن ھەفتەیێ دە بێ کێشە تێن و دچن). ئەو دبێژن، “بلا پێشمەرگە بچن حەسەکێ.”
نھا، ئەڤ داخوازێن گەلن، گەلۆ ئەڤ داخواز راستن؟ پر راستە کو مرۆڤ ل کۆلانان بن و ژ بۆ رۆژئاڤا پێویستبکە مرنێ بگرە بەرچاڤ، لێ نە ھەمی درووشمێن کو تێنە گۆتن راستن. ژ بەر کو ھندەک تەنێ بەرھەما رامانێن ھەستیاریێ و عاجزیێ نە. میناک، ڤیدیۆیەک ل سەر تیکتۆکێ ھات چێکرن، کو دگۆت “مەزلووم عەبد – OF، شاھین جیلۆ – ON،” و داخواز دکر کو فەرماندارێ ھەسەدێ ڤەگەرە ناسنامەیا خوەیا پەکەکێ. وان ھندەک فیگورێن پر خوەشک ئافراندنە؛ وێنە گاڤا کو مرۆڤ لێ دنێرە خوەشک خویا دکە. لێبەلێ، ڤەگەرا کادرۆیێن رۆژئاڤا بۆ ناسنامەیا خوە یا پەکەکێ نە چارەسەرییە. بەرەڤاژی ڤێ، رۆژئاڤا د رەوشا خوەیا ھەیی دەیە تام ژ بەر کو ئەو نکارە ژ تشتەک دن ژ ئەندامێن پەکەکێ ڤەقەتە. نھا دڤێت ئەم چ بکن، تەنێ ژ بەر کو وان وێنەیەک خوەشک چێکریە، ئەم ل دوو تیکتۆکەرەکی بچن؟ نا، رۆژئاڤا ب ھەست، ھێرس و ھێستران نایێ رزگار کرن. پێویستیا مە ب سیاسەتمەداران ھەیە کو ھشمەندیەک نەتەوەیی ئاڤا بکن.
دڤێت رۆلا پەکەکێ و ئۆجالان یا نەرینی ب زەلالی بێ دیتن
پەکەکە و عەڤدللا ئۆجالان د گھیشتنا رەوشا رۆژئاڤا یا نھا دە رۆلەکێ مەزن لیستن. پەیڤێن ئایدۆلۆژیک یێن ئۆجالان ل رۆژئاڤا تێک چوونە. ژ بلی ڤان پارادیگما و رەخنەیێن فکری، د پراکتیکێ دە، پەکەکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ وەکی ملکێ “مەشرووعکرن و خورتکرنا دەستھلاتداریا خوە” ددیت.
و پەکەکە، تەنێ ژ بۆ کو رۆژئاڤا تەنێ بوو وێ بمینە، رێ ل بەر کۆنگرەیا نەتەوەیی یا کوردا کو دهات پێشبینیکرن د سالا 2013ێ دە ل ھەولێرێ وەرە لدارخستن گرت. ئەڤ یەک کر ژ بەر کو وێ دفکری کو گەر کۆنگرە وەرە لدارخستن، “بارزانی و پارتیێن دن ژی دێ ل رۆژئاڤا ب باندۆر ببن.” پەکەکێ رێ ل بەر سێ پەیمانێن کو ھێزێن رۆژئاڤا ل ھەولێر و دھۆکێ پێک ئانین و ئاڤاکرنا رێڤەبەریەکا ھەڤبەش گرت. مەرج ھەبوون، لێ ل شوونا کو لگەل وان ھێزێن کورد لھەڤکرنەکێ بکە، ئەو ل کێلەکا ئیران و حەشدا شەعبی سەکنین. ل دژی پەدەکێ شەر کرن. لێبەلێ، ھەکە وێ دەمێ، د سالا 2012ێ دە لھەڤکرنەک پێک ھاتبا، ھەر تشت دکاریبوو پر جوودا ببوویا. پەکەکێ و ئۆجالان رۆژئاڤا وەکی قادەکا کو ئەو دکارن وێ ژ ھەر کەسی رە بازار بکن و ئیمتیازان ب دەست بخن ددیتن. وان ناسنامەیا کوردی یا رۆژئاڤا ژناڤ بر. ژ سالا 2012ێ ڤر ڤە، رێبەرێن رۆژئاڤا دبێژن، “ئەم دەولەتەکێ ناخوازین، ئەم فەدەرالیزمێ ناخوازین، ئەم سینۆران ناگوھەرین، ئەم سیستەمەکی مینا باشوورێ کوردستانێ ناخوازین،” و د بنگەھ دە “تشتەک” داخاز نەکرن. و نھا، “تشتەک” ژ رۆژئاڤا رە نایێ دایین ئەڤ ئەنجاما پەکەکێ یە.
د 19ێ چلە دە، رۆژا کو رەوشا رۆژئاڤا ھەری کریتیک بوو و کورد د ناڤ فکاران دە بوون، ئاژانسا سەرەکی یا مەدیایێ یا پەکەکێ، ANFێ، راپۆرێن تایبەت ب سەرناڤێ “چما کۆمون پێویستن؟” وەشاندن و تێکلیا ئۆجالان د ناڤبەرا دەمۆکراسی و کۆمونان دە نیقاش دکر. کیژان کۆمون، چ ئۆجالان، چ ئایدۆلۆژی؟ ما ئەڤە دەما ڤان نیقاشایە ھەی قەشمەرین. بایک، کالکان، ھۆزات ل کو نە؟ ئەو ل چ جھا نایێن دیتن.
ھەکە تەعبیر د جیھ دا بە، پەکەکێ رۆژئاڤا مێژت و زووها کر، ئەو ئیستسمار کر و ئاڤێت سەر ملێن بارزانییان. نھا ھەر کەس دبێژە، “بلا بارزانی تێکەڤە دەورێ”.
