رۆژئاڤا کوردستانێ د ناڤبەرا واقعبینیا بارزانی و ئایدۆلۆژییا ئۆجالان دە
د پێشکەتنێن داوی یێن ل سووریەیێ دە، پرسگرێکا کورد ژ ھەر دەمێ پتر ب دو نێزیکاتیێن سیاسی و رەوشەنبیری یێن جودا ڤە گرێدایی بوویە: نێزیکاتیەک پراگماتیک، نەتەوەپەرەست و دیپلۆماتیک کو ژ ھێلا سەرۆک مەسعوود بارزانی ڤە تێ تەمسیلکرن، و نێزیکاتیەک ئایدۆلۆژیک و ناڤنەتەوەیی کو ژ رامانێن عەڤدللا ئۆجالان، نەمازە تێگەھا “براتیا گەلان” دەردکەڤە. بەراوردکرنا ڤان ھەر دو نێزیکاتیان نیشان ددە کو چما رۆلا بارزانی ب گەلەمپەری ژ بۆ بەرژەوەندیێن کوردێن سووریەیێ خزمەت کریە، لێ خەتا رامانێ یا ئۆجالان ب راستی کورد ل رۆژئاڤا لاواز کرینە.
د بوویەرێن داوی یێن ل سووریەیێ دە، سەرۆک بارزانی رۆلەک ب باندۆر د خورتکرنا پێگەهێ سیاسی یێ کوردان دە لیستیە، ھەر چەند بێی دەستوەردانا لەشکەری یا راستەراست بە ژی، لێ بەلێ گرینگیا سەرۆک بارزانی ھەر گاڤ ل سەر یەکیتیا ناڤخوەیی یا کوردان، رەئالیزما سیاسی و تێکلیا لگەل ئاکتۆرێن ھەرێمی و ناڤنەتەوەیی بوویە. بارزانی ل ئەزموونا ھەرێما کوردستانێ وەکی مۆدەلەک نسبی دنێرە؛ مۆدەلەک کو نیشان ددە کو دەستکەفتیێن کوردان تەنێ دکارن وەرن دۆماندن گەر کو ئەو ب ھەڤسەنگیا ھێزێ یا ھەرێمی، دیپلۆماسیا چالاک و رەواتیا ناڤنەتەوەیی رە بن. ھەولدانێن سەرۆک بارزانی یێن ژ بۆ کێمکرنا ڤالاھیا د ناڤبەرا تەڤگەرێن کوردی یێن ل سووریەیێ دە و دوورخستنا کوردان ژ پەڤچوونان، ب راستی ژ بۆ بەرژەوەندیێن وان یێن دەمدرێژ خزمەت کریە.
بەرەڤاژی ڤێ، ئۆجالان و تەڤگەرا وی، ب پێشنیارکرنا رامانا “براتیا گەلان”، ھەول دانە کو پرسگرێکا کورد د چارچۆڤەیەکێ دە کو ژ ناسنامەیا نەتەوەیی یا کورد وێدەترە، پێناسە بکن. ھەر چەند ئەڤ سلۆگان ب ئەشکەرەیی تێگەھێن وەکی ژیانا ھەڤبەش و ئینکارکرنا نەتەوەپەرەستیێ پێش دخە ژی، لێ بەلێ د پراکتیکێ دە بوویە سەدەما لاوازکرنا داخوازێن نەتەوەیی یێن تایبەتی یێن کورد. ل سووریەیێ، ئەڤ نێزیکاتی بوویە سەدەم کو ئەولەویەتێن ئایدۆلۆژیک ل سەر بەرژەوەندیێن راستەقینە یێن گەلێ کورد سەردەست ببن، و دەڤەرێن کوردی بوونە قادەکا پێشبازیا ھەرێمی و زەختێن ئەولەھیێ. ڤێ یەکێ ژی ژینگەهەکا ساخلەم ژ بۆی سەردەستییا دەولەتێن داگیرکەرێن کوردستانێ و بندەستییا زێدەتر یا گەلێ کورد ئاڤا کرییە.
ئۆجالان ب میتۆدا “براتیا گەلان” کو د ئەسلا خوە دە وەکە خولامتیا گەلێ کورد ژ گەلێن دن یێن هەرێمێ ب تایبەتی ژی گەلێ ترک تێ، کورد بەر ب ئاسۆیەکە تاریڤە برنە، رێ ل بەر کوردان دایە بەرزەکرن و ئێدی کورد ب تایبەتی ل رۆژئاڤا و باکور نەما بکاربن داخوازیێن خوە یێن نەتەوی ب ئاوایەک راست بینن زمان و داخواز بکن.
ئەڤ ئایدۆلۆژییا سەقەت کو ب پرانی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ هاتیە تەسبیتکرن، ژ ئالیێ رایەدارێن رۆژئاڤا ڤە ب تایبەتی ئالدار خەلیل و سالح موسلم ڤە تێ جیبجیکرن، ئەڤ کەسانە کوردان دکن سۆتەمەنییا جیبجیکرنا ڤێ ئایدۆلۆژییا سەقەت کو ژ بلی بن دەستیێ تشتەک دن ژ بۆ کوردان نەئانیە.
پێشهاتێن داویێ یێن ل رۆژئاڤا کوردستانێ روویداین ب زەلالی ئەشکەرە دکن کو گەلێن هەرێمی ت جاری کوردان وەکە برایێن خوە قەبوول ناکن، بکارئانینا کوردان ژ بۆی جیبجیکرنا پرۆژەیەکە ب ڤی ئاوایی ژی ژ بلی ئیخانەتەکە مەزن یا نیشتمانی تشتەک دن نینە، بوویەرێن ل رۆژئاڤا روویداین ب زەلالی ژ مە کوردان رە دبێژن کو دڤێت ئەم ژ ڤێ خەوا گران یا براتیا گەلان شیار ببن، ژبەرکو ت گەلەکی هەرێمی مە کوردان وەکە برایێن خوە نابینە، ئەو هەرتم هەول ددن مە بن دەست بکن، مافێن مە یێن سیاسی، چاندی و نەتەوی ژ مە بستینن و مە ب بندەستیا خوە رازی بکن، ئەڤ گەلانە ب تەنێ براتیێ وێ دەمێ قەبوول دکن کو هەر تشت د دەستێ وان دە بە و کورد داخوازێن خوە یێن نەتەوی پاشگوهبکن، لۆما ژی گەر رایەدارێن رۆژئاڤا دخوازن هێژان ژ کوردان رە باسی براتیا گەلان بکن، ژ کەرەما خوە بلا هەرن و نها ل تەبقا و رەقایێ ڤێ پرۆژەیا خوە جیبجی بکن، ئەوێ ل ور باش فێم بکن کو تشتەک ب ناڤێ براتیا گەلان هەبوونا خوە تونەیە و پیویست ناکە جوانێن کورد بکن سۆتەمەنییا ڤێ پرۆژەیێ.
تەکەزکرنا ئۆجالان ل سەر “براتیا گەلان” ب تایبەتی ب دەولەتێن ھەرێمی، نەمازە ترکیەیێ، و بێباوەریا وی یا ب دیپلۆماسیا کلاسیک رە، بەدەلێن گران ل سەر کوردێن سووریەیێ فەرز کرینە. ئەنجاما ڤێ سیاسەتێ نە خورتکرنا مافێن کوردان، لێ تەجریدا سیاسی، گەفێن لەشکەری یێن دۆمدار، و دوورخستنا گاڤ ب گاڤ یا کوردان ژ پێڤاژۆیێن بریاردایینێ یێن فەرمی یێن ل سەر پێشەرۆژا سووریەیێ بوویە. “براتیا گەلان” د پراکتیکێ دە نەکاریە کوردان ژ ڤان زەختان بپارێزە و پتر بوویە ئاموورەک ئایدۆلۆژیک کو راستیێن دەستھلاتداریێ پاشگوھ دکە.
بەرەڤاژی ڤێ، بارزانی باوەر دکە کو بێیی دەستنیشانکرنا بەرژەوەندیێن تایبەتی یێن کورد و بێیی تێکلیا مەعقوول لگەل ژینگەھا ھەرێمی، چ سلۆگان نکارن مافێن نەتەوەیەکێ گارانتی بکن. ئەڤ جوداھیا سەرەکە د ناڤبەرا ھەر دو نێزیکاتیان دەیە: بارزانی سیاسەتێ وەکی ئاموورەک ژ بۆ پاراستنا نەتەوەیێ دبینە، لێ خەتا ئۆجالان نەتەوەیێ دخە خزمەتا ئایدۆلۆژیێ.
د ئەنجامێ دە، دکارە وەرە گۆتن کو رۆلا سەرۆک بارزانی د بوویەرێن داوی یێن ل سووریەیێ دە، ب تەکەزکرنا ل سەر رەئالیزمێ، یەکیتیا کوردان و دیپلۆماسیێ، ب گشتی ژ بۆ سوودا کوردێن سووریەیێ بوویە. بەرەڤاژی ڤێ، رۆلا ئۆجالان و ئیسرارا وی ل سەر تێگەھێن وەکی “براتیا گەلان”، ھەر چەند ژ ھێلا تەئۆریک ڤە بالکێش بە ژی، د پراکتیکێ دە پێگەهێ سیاسی یێ کوردان لاواز کریە و لێچوونێن وان یێن مرۆڤی و ئەولەھیێ زێدە کرینە. ئەزموونا سووریەیێ نیشان ددە کو د جیھانا سیاسەتێ دە، سلۆگانێن بێ ھێز و دیپلۆماسی نە تەنێ بکێر ناهین، لێ د ھەمان دەمێ دە دکارن وێرانکەر بن ژی.
