محەمەد ئەمین بۆزئەرسەلان، رۆناکبیرێ گەورە کو وەکی رۆناھیەکە بێداوی د ئاسۆیێن تارییێن دیرۆکا ملەتێ کورد دە دبرقی، د سالا 1934ێ دە ل ناڤچەیا لجێ یا دییارێبەکرێ، د دلێ کوردستانێ دە ژ دایک بوو. وەکی گولیەکا د ناڤ دارستانەکا شەوتی دە، وی د مەدرەسەیێن کەڤنار دە پەروەردەیا خوە دیت و ب پێنووسا خوەیا ژ ئاگرێ حەزکرنا زمانێ دایکێ و چاندا کوردی ھاتیە چێکرن، دەست ب تێکۆشینەکا بێوەستان کر.
ژ وەزیفەیا موفتیێ دو جاران ھات دوورخستن، ژ بەر گۆتنێن وی یێن راست وەکی شوورێ حەقیەتێ و د سالا 1968ێ دە ب “ئەلف بێ یا”یێ، کو ئەلف بێیا یەکەما کوردی یا ب تیپێن لاتینی ل باکورێ کوردستانێ ھاتبوو وەشاندن، ناڤێ خوە ل دیرۆکا زمانێ کوردی نڤیساند. لێبەلێ، ئەو رۆژا کو رۆناھیێ بەلاڤ دکر، تاریتییا دەولەتێ ئەو کۆم کر و ب ئیدیعایا “جوداکاریێ” ئەو ئاڤێت گرتیگەھێ. پشتی دارزاندنا لەشکەری یا 1971، چار سالان د حوجرەیێن سار دە ما، لێ دلێ وی ھەر تم ب ھێڤیا ئازادیا ملەتێ خوە دچرسی.
د سالا 1979ێ دە، وەکی کۆچبەرەکی بێوەلات، بەرێ خوە دا سوێدێ، ل باژارێ ئوپپسالایێ سار و دوور، لێ د دلێ وی دە گەرماھیا کوردستانێ ھەر تم دژیا. ل ور، وەشانخانەیا دەنگ دامەزراند و وەکی پرا د ناڤبەرا کەڤن و نوو دە، بەرھەمێن کلاسیکێن کوردی ژ تیپێن عەرەبی ڤەگوھەستن یێن لاتینی. “مەم و زین” یا ئەحمەدێ خانی وەرگەراند ترکی، “شەرەفنامە” یا شەرەفخانێ بەدلیسی رۆنی کر و ب دەھان پرتووکێن دن، ژ فەرھەنگا کوردی-ترکی بگرە ھەتا لێکۆلینێن سیاسی و سۆسیۆلۆژیک، وەکی ستێرکێن ل ئەسمانێ وێژەیا کوردی دانین.
محەمەد ئەمین بۆزئەرسەلان، ژ بۆ زارۆکان چیرۆکێن وەکی “مەیرۆ” و “گورێ بلوورڤان” ئافراند و مەتەلۆکێن کوردی بەرھەڤ کرن، دا کو زمانێ کوردی وەکی چەمەکی زەلال ھەر دەم حەرکی بمینە.
محەمەد ئەمین بۆزئەرسەلان، ئەو ھۆستایێ زمانێ کو دگۆت “گەر زمان بمرە، مللەت ژی دمرە،” ب زێدەتری 50 بەرھەمان، کەدەکا مەزن دا پاراستن و پێشخستنا کوردی.
