ئێكهتى د ناڤبهرا دوو پایتەختان دا: پارێزهرێ ههولێرێ یان ههڤپهیمانا مۆشەکێن بهغدا؟
سمکۆ عەبدولعەزیز
چەوا ل هەولێرێ وەزیرن و ل بەغدا هەڤپەیمانێ بەرەیێ موقاوەمێ نە؟
کارتێکرنا ڤێ پەیوەندییێ ل سەر هێرشێن سارۆخی بۆ سەر هەولێرێ چییە؟
مروڤ نكاریت ل ههولێرێ وهزیر و پشكدارێ بڕیارێ بیت و ل بهغدا ههڤپەیمانێ وان هێزان بیت كو ب ئاشكرا سارۆخان ئاراستهى ههمان پایتەخت دكهن یێ كو ئهو تێدا دهستههڵاتدارن.
د فهرههنگا سیاسی یا ههردوو سهدهیێن دوماهییێ دا، تشتەك نینە ناڤێ وێ نیڤ تەكەسى یان دوفاقییەکا سهلامهت بیت. یان تو خودانێ مالێى و بهرهڤانیێ ژ بنمیچێ (سقف) وێ دكهی یان ژى تو دهرگههڤانێ وى كهسی، یێ كو بهردهوام بهرا دهاڤێژیتە پهنجهرێن وێ مالێ. ئەڤڕۆ ئێكهتییا نیشتمانی یا كوردستانێ (YNK) د ناڤبهرا ڤان ههردوو ڕۆلان دا یارییەکا مهترسیدار دكهت كو نهك تنێ لۆژیكا حوكمڕانیێ، بهلكو بنهمایێن ئاساییشا نهتهوهیی یا كوردستانى ژى تێكدایه.
پارادۆكسێ مێزێ و مهیدانێ
دەمێ ل دۆكۆمێنتێن فهرمى یێن حوكمهتا ههرێمێ دبینین، ئێكهتى وەک ههڤپشكهكێ سهرهكى یێ كابینهیا نههێ دهێته ناڤكرن.
جێگرێ سهرۆكێ حكوومهتێ و وهزیرێن وان ل ههولێرێ بڕیارا پاراستنا خاكا ههرێمێ ئیمزا دكهن. لێ پارادۆکس ل ڤێره دهستپێدەکەت: چهوا دشێت ههمان ئهو هێزا ل ههولێرێ حوكمهت بیت و ل بهغدا دگهل وان گرووپان (بهرهیێ موقاوهمێ) د ئێك سهنگهر دا بن كو ئهو بهره ب ئاشكرا فرۆكێن بێ فرۆكهوان (Drones) ئاراستهى ههرێما كوردستانێ دكهن؟
ژ 16ێ ئۆكتۆبهرێ تا سارۆخێن پێشڕهو دزەیى
مێژوو ب ساناهى دروست نابیت. ژ سالا 2017ێ و ڕادهستكرنا كهركووكێ ب ڕێكا ههماههنگییهكا گۆماناوى دگهل فهرماندەیێن حهشدێ، ئێكهتیێ ڕێكهك گرته بهر كو ئهم دشێین بناڤێ كارتا فشارێ ناڤ لێ بكهین. لێ ئەڤڕۆ ئهو كارت بوویه خهنجهرهك ل پشتا كوردستانییان دهێته لێدان.
دۆكۆمێنت: د دهمهكێ دا كو سارۆخێن بهرهیێ موقاوهمێ ل مالێن سڤیل و سەرمایەدارێن نهتهوهی یێن كوردان ددا ل ههولێرێ، سهركردایهتییا ئێكهتیێ ل بهغدا دگهل داڕێژهرێن وان هێرشان د جڤینێن برایانه دا بوو. ئهوێن هێرشى ههولێرێ دكهن ل سلیمانیێ وهك تێكۆشهر پێشوازییا وان دهێته كرن. ئهڤه نهك تنێ دوفاقییه بهلكو تێكدانا وێ پیرۆزیێیه كو ناڤێ وێ خاك و نیشتمانه.
دادگهها فیدرالى: كلیلەك بۆ پارچهكرنێ
لۆژیكا نهتهوهیى دبێژیت: هێز د ئێكگرتنێ دایه. لێ ئێكهتى ل بهغدا بوویه نوینهرێ پڕۆژهیهكێ كو ئارمانجا وى پروژهى لاوازكرنا ناڤهندێ یه ل ههولێرێ. بڕیارێن دادگهها فیدرالى یێن دژى بودجه و نهفتا ههرێمێ، ب پشتەڤانى و هاندانا ڕاستهوخۆ یا ئێكهتیێ و ههڤپهیمانێن وێ یێن موقاوهمێ بوون. ئارمانج یا ڕوون بوو: ههكه ئهز ل ههولێرێ نهبمه هێزا ئێكێ، بلا ههولێر ژى نهمینیت هێزا ئێكێ ل عیراقێ.
نڤیشكێ ڕاستیێ: یارییا ل سهر دهزیێ زراڤ
ستایلێ نوو یێ سیاسهتا ئێكهتیێ ل سهر بنهمایێ ههڤپهیمانى دگهل دۆژمنێ برا هاتییه ئاڤاكرن.
ئهو دبێژن ئهم دژى پارتى نه، لێ ڕاستى ئهوه كو ئهنجامێ كارێن وان دژى قهوارێ ههرێمێیه. ناڤێ ڤێ د زانستێ ئاساییشا نهتهوهیى دا د بێژنێ شكهستنا نافخۆیی. مرۆڤ نكاریت ل ههولێرێ وهزیر بیت و ل بهغدا موستهشارێ وى كهسى بیت یێ كو ههرێمێ ب لاندكا مۆئسادێ تۆمهتبار دكهت.
دووماهى: ڕێكهكا دى بۆ پاشهرۆژێ
ل دووماهییێ، ڕاستییا مێژوویى سهلماندیه كو هیچ هێزهكا ئیقلیمى یان تائیفى ل بهغدا، بهرژهوهندییا كوردان ناخوازیت.
لڤێرهدا پێدڤییە ئێكهتییا نیشتمانی یا كوردستانێ چاڤخشاندنهكا ڕژد و كویر د پهیوهندییێن خۆ دا بكات دگهل هێزێن بهرهیێ موقاوهمێ. مان و نهمانا كوردان نه ب ههڤپهیمانییا دگهل ئهوانه كو سارۆخان دهاڤێژنه ههولێرێ، بهلكو بتنێ ب بهێزكرنا دهستێن برایهتى و ههڤسهنگهریێ یه دگهل پارتى دیمۆكراتی كوردستانێ.
قهدهرا كوردان ئهوه كو یان دێ پێكڤه مینن، یان ژى دێ پێكڤه ژناڤچین . زڤڕینا ئێكهتیێ بۆ ناڤ سهنگهرێ نهتهوهیى و ڕێككهفتنا ستراتیژى دگهل پارتی، تنێ ڕێكه بۆ ڕاگرتنا هێرشێن دهرهكى و پاراستنا قهوارێ ههرێمێ. چونكى د دووماهییێ دا، نه بهغدا و نه موقاوهمه، بتنێ كورد دێ بۆ كوردى مینیت.
