ھەڤپەیڤینەک لگەل دووران کالکان، ئەندامەکی دامەزرینەرێ پەکەکێ، د 11ێ ئادارێ دە ل سەر مەدیا ھەبەر، کانالا نووچەیان یا پەکەکێ یا ل ئەورۆپایێ، ھاتە وەشاندن.

ژ بەر مژارێن کریتیک یێن وەکی شەرێ لگەل ئیرانێ، ھەر کەسی مەراق دکر کا د ھەڤپەیڤینێ دە چ ھەبوو. لێبەلێ، پشتی ئۆجالان د سالا 2026ێ دە ئەکتیف بوو، داخویانیێن رێبەرێن پەکەکێ یێن وەکی باییک وکالکان ب پرانی بێواتە بوونە. ژ بەر کو ئەو تەنێ گۆتنێن ئۆجالان شیرۆڤە دکن. ب راستی تەنە مەدداحییێ دکن. 

مەدداحی د راستیێ دە کەڤنەشۆپیەکا شانۆیا ترکییە. ئەو لیستکەک یەک کەسییە، کو ب گشتی تەقلید یان چیرۆکبێژییە. کالکان، چیرۆکا 50 سالی یا پەکەکێ ڤەدگێرە و ھەول دایە کو نیقاشێن ل سەر “ئیران-پژاک” یێن د ناڤبەرا پەکەکێ-ئیمرالی-دەولەتێ دە دزڤرن ڤەدبێژە.

ئاگاھی د دەست مە دا ھەنە کو ئۆجالان ژ دەولەتا ترک دەستوور خوەستیە و پێشنیار کریە کو “ئەم دکارین ب رێیا پژاک باندۆرا ترکییێ ل سەر رۆژھلاتێ کوردستانێ زێدە بکن.”

ئۆجالان ب ئەشکەرەیی داخواز کر کو ترکیە پشتگریێ بدە پژاکێ، کو ترکیە پەنابەرێن ژ رۆژھلات قەبوول بکە و کامپان ئاڤا بکە، پژاکێ و ئازەرییان بگەھینە ھەڤ. ئۆجالان ژ دەولەتێ رە گۆت، “سیاسەتا پەنابەرێن عەرەبێن کو وە ل سووریێ بکار ئانی، ل سەر ئیرانێ ژی بجیھ بینن. لێ تشتێ کو فرانسایێ ژ بۆ ھەسەدێ کر، بکن. ب ڤی رەنگی، ئەم دکارین سیاسەتا ئیسرایلێ یا گوھەرتنا سینۆران و ئاڤاکرنا کوردستانا رۆژھلات ئاستەنگ بکن.”

ئەم دێ ل ڤر نەکەڤن ناڤ ھوورگلیان، لێ د ئەنجامێ دە، دەولەتا ترکیێ، ژ بۆ نھا، ل شوونا ڤێ پێشنیارا ئۆجالان سیاسەتەک جوودا پەژراند. ترکیێ ژ ئۆجالان خوەست کو “رێ ل بەر کوردان بگرە کو ب ھێزێن دن رە تێکلی دەینن، شیرەتێ ل وان بکە کو ژ ھلوەشاندنا رەژیما ئیرانێ دوور بسەکنن، و پێشنیارێن ژ ھێزێن بیانی تێن، گومانبار بکە.” (ھندەک دێ ژ مە رە ببێژن، “ھوون چاوا دزانن کو وی ئەڤ گۆتیە؟” ھەڤالنۆ ئەڤ 7 سالن دارکا مازی تشتێ نڤیسی و گۆتی قەد خەلەت دەرنەکەتنە.)

ئاخافتنا دووران کالکان خەملاندنا ئایدۆلۆژیک و مرۆڤی  ب لەیستنەکا مەدداحی ھاتیە کرن.

بفکرن کو کالکان، ئەندامەکی دامەزرینەرێ پەکەکێ، کریارێن دەولەتا ترکیێ یێن ل دژی کوردان وەکی کۆلۆنیالیست یان ئینکارکەر ب ناڤ ناکە؛ ئەو کریارێن دەولەتێ وەکی “شاشیتی” ب ناڤ دکە. کالکان دبێژە، “دڤێت شەر نەبە، مرۆڤ دمرن.” ئەو وەکی مرۆڤەکی ئەوقاس مرۆڤدۆست خویا دکە، لێ وی دەمی چما وە د سالا 2015ێ دە ل جزیرێ، سوورێ و نسێبینێ خەندەک کۆلاندن و مالێن مرۆڤان وێران کرن و 5 ھەزار جوانێن کورد دان کوشتن؟ ئەڤ ھەموو گۆتنێن کالکان یێن مرۆڤی، سۆسیالیست و ئیدەئالیست ئارمانج دکن کو پۆلیتیکایێن دەولەتا ترک ل سەر کوردێن رۆژھلات بسەپینە. ھەتا بێیی کو ھوون ژ داخویانیا د ناڤبەرا ئۆجالان و دەولەتا ترکیێ دە ھایدار بن ژی، د داخویانیێن کالکان دە ئیفادەیێن ھەم ئەشکەرە و ھەم ژی نەپەنی ھەنە کو، نیشانا “خیانەتێ” نە.

میناک، د ئاخافتنا خوە دە، کالکان دبێژە، “سەرۆک ئاپۆ رەژیما ترکیێ ل سەر پییا دھێلە.” چما ھوون ترکیێ ل سەر پییا دھێلن؟ راستی ئەڤە؛ ل رۆژھلاتا ناڤین دو ستوونێن سەرەکی یێن سیستەما کۆلۆنیالیست ھەنە کو کوردان پاشگوھ دکن: ئیران و ترکیە. گەر یەک ژ وان ھلوەشە، سیستەما کۆلۆنیالیستا ل سەر کوردستانێ دێ وەرە ھلوەشاندن. ژ بەر کو ئەو نە تەنێ سیستەمێ دپارێزن، ئەو وێ سیستەمێ بەرهەم دئینن. ژ بەر ڤێ یەکێ ئۆجالان ژی بوویە لنگێ سیستەما کۆلۆنیالست.

و ب راستی، کالکان بانگاوازی دکە کو کورد کۆلۆنیالیزما ئیرانێ، دپارێزن.

دووران کالکان ل دژی ئۆپەراسیۆنا کو ژ ھێلا ئەمەریکا و ئیسرایلێ ڤە ل دژی ئیرانێ تێ کرن دەردکەڤە و دبێژە، “گەر ئەو ب سەر بکەڤن دێ چ ببە؟” ئەو ھەتا دبێژە، “ئەڤ شەر نە 10 رۆژ بەرێ، نە ژی 11 رۆژ بەرێ دەست پێ کریە. ئەو شەرەکە کو 36 سالن ددۆمە. وەرن ئەم رەئالیست بن. ئەم پر باش دزانین کو ل کو و کەنگی دەست پێ کریە. ئەمەریکا نھا ئێریشان ل سەر رۆژھلاتا ناڤین دکە. د پاییزا 1990ێ دە، وان د مەھەکێ دە 150.000 لەشکەر شاندن رۆژھلاتا ناڤین. ژ عەرەبستانا سعوودی بگرە ھەتا کووەیتێ، ل سەرانسەرێ کەنداڤێ لەشکەر بجیهکر. وان ھەمی بالافر و کەشتییێن خوە ئانین. شەرەکی 36 سالی. ھێزێن کو ڤی شەری دمەشینن ئەون کو ئەم ژێ رە دبێژین سیستەما مۆدەرنیتەیا کاپیتالیستا جیھانی.”

ئۆپەراسیۆنا کو کالکان بەحس دکە، کو ئەو دبێژە ئەمەریکا 36 سال بەرێ دەست پێ کریە، دەستوەردانا 1990ێ یا ل دژی رەژیما سەدام ل ئیراقێیە. و راستی ئەڤە کو وێ دەستوەردانێ د پەیمانا لۆزانێ دە کونەک ڤەکر و کورد ھاتن سەر دیکا سییاسەتێ. لگەل ھلوەشینا رەژیما سەدام، کوردان سەروەرییا خوە چێکر، و ب باندۆرا تێکۆشینا سەدسالەک درێژ یا پێشمەرگەیان ل باشوور، کورد جارا یەکەم د قادا ناڤنەتەوەیی دە بون خوەدی ستاتوویەکی ئیداری-سییاسی-نەتەوەیی و دادوەری.

ژ بەر ڤێ یەکێ کالکان نە تەنێ دبێژە “دڤێت ئیران نەکەڤە”، ئەو ھەر وھا دبێژە “خوەزی سەدام ژی نەکەتبا.” ئەو ھلوەشینا سەدام وەکی تشتەک خراب دنرخینە. گەر سەدام نەکەتبا، دا حەلەپچەیێن پتر چێبن. گەر سەدام نەکەتبا، حکوومەتا ھەرێما کوردستانێ چێنەدبوو، کو ھەر کوردەک دەما کو د کەڤە تەنگاسیێ ھەوارا خوە دگەھینە سەرۆک بارزانی.

کالکان دبێژە، “گەر ئەمەریکا ب سەر بکەڤە دێ چ ببە؟” بو مە کوردان دێ تشتێن چێتر چێببن. دەولەتەک داگیرکەر-کۆلۆنیال دێ ھلوەشە و دەرفەت بوو مە کوردان دێ چێبە کو ئەم سەروەرییا خوە ل سەر خاکا خوە چێبکن.

لێبەلێ، کالکان دخوازە کو کورد ھێزێن کۆلۆنیالست-داگیرکەر ب ناڤێ دژبەریا “سیستەما مۆدەرنیتەیا کاپیتالیست” بپارێزن. ئەو دەولەتێن کۆلۆنیالیست ژ ھێلا وێ پەرگالێ ڤە ھاتنە دامەزراندن. بەرەڤاژی ڤێ، ھلوەشاندنا کۆلۆنیالیستان دەربەیەک ل سەر سیستەما کاپیتالیستە. کوردان چ پرسگرێک ل گەل گەل “ئەمپەریالیستان” نینە، کێشەیا کوردان ل گەل داگیرکەر و کۆلۆنیالیستان ھەیە.

کالکان ھەر وھا شیرەتێ ددە کوردێن رۆژھلەت و دبێژە، “پێشنیارا مە ژ بۆ پارتیێن رۆژھەلەت ئەوە کو ژ نێزیکاتیێن دەولەتا نەتەوەیی و نەتەوەپەرەستی دوور بسەکنن.” ب راستی، د ناڤبەرا ئاخافتنا باخچەلی و کالکان دە پر جووداھی تونە. ب راستی، ھەکە ھوون بالا خوە بدنێ، باخچەلی نھا پشتگریێ ددە ئۆجالان. دووران کالکان ھەم پشتگریێ ددە ئۆجالان و ھەم ژی باخچەلی. ھەموویان ھەڤ گرتنە دا کو کورد ژ ڤان گورانکارییێن ئیرانێ سوودمەند نەبن. و ھەر دژمنەکی کورد ژ بەرخوە ڤە شیرەتان ددە کوردان. 

باخچەلی دبێژە، “کورد دێ نەبن لەشکەرێن کەسی.” ئۆجالان دبێژە، “چارەسەریەک ب رێبەریا دەولەتێ خەتەرناکە.” کالکان دبێژە، “ژ نێزیکاتیێن دەولەتا نەتەوەیی دوور بسەکنن.” ئەڤ ھەمی گۆتن دگھیژن ھەمان ئەنجامێ. ھەموو ب ھەڤ رە دخەبتن دا کو سیستەما کۆلۆنیال بپارێزن و پێشی ل ژ نوو ڤە وێنەکرنا نەخشەیا رۆژھلاتا ناڤین بگرن. ئۆجالان-باخچەلی-پەکەکە ب ناڤێن “پرۆژەیا براتیێ” و “چارەسەریا رێیا سێیەمین” دخوازن کورد ژ ڤێ دەرفەتا زێرین یا ل رۆژھلات چێدبە سوودمەند نەبن.

راستیا کو د بن مەدداحییا داوی یا کالکان دە، تام ئەون کو مە ل ژۆر بەحس کر. دڤێت کورد نھا لیستکا ڤەشارتی یا پەکەکێ و رۆلا وێ وەکی پشتگریەک ژ بۆ سیستەما کۆلۆنیال-داگیرکەر ببینن. گەر ئەڤ نەیێ دیتن، و گەر ھێڤیێن پچووک ل سەر پەکەکێ وەرن دانین، کورد ل رۆژھلاتێ کوردستانێ دێ دەرفەتا زێرین ژ دەست بدن و تووشی شکەستنەکا مەزن ببن. کورد چ قاس ژ پەکەکێ-پژاکێ دوور بسەکنن ئەو قاس دێ نێزیکی رێیا راست و رزگارکەر ببن.