رووسیا قه‌یرانا دفروشیت و ژ دویکێلا قه‌یرانا پارەی دروست دکەت

رووسیا قه‌یرانا دفروشیت و ژ دویکێلا قه‌یرانا پارەی دروست دکەت

جیهانا ئه‌ڤرۆ ب بۆرییێن پەترۆلێ پتر دهێتە خه‌ندقاندن ژ وه‌رگرتنا ئوكسجینێ هه‌ناسێ . گرتنا گەلیێ هورمز ب تنێ ڕیدانەکا جوگرافی نینە بەلکو بیڤەلەرزەکا ئابووری و فەلسەفییە، ئەڤ ڕیدانە هەڤسەنگییا هێزێ د ناڤبەرا دەولەتان دا سه‌ر شنى دادرێژیت، نەک ل سەر بنەمایێ کێ چەک هەیە بەلکو ل دویف وێ چەندێ کا کێ جهێ خوە ل دەرڤەی بازنا تەنگاڤیێ دیتتیە.

دەمێ ل ڤی دەمارا ژیانا دەریایی ئاستەنگ دروست بوون، ب تنێ کەشتی نەرەواستان بەلکو هندەک باوەری و موسەلەماتێن كه‌ڤن یێن سەقامگیریێ ژی شكه‌ستن ئینا.

جیهان ب نشکه‌كێ ڤە تێگەهشت کو ئەو سەقامگیریا بازاڕی یا کو شانازی پێ دکر ب تنێ خەیالەکا لەرزۆک بوو یاكو ل سەر رێرەوەکێ تەنگ ئاڤا بووی کو هەر گاڤەکێ دشێت ببیتە دەرتەنگەکا خوەخه‌ندقاندنێ . ل ڤێرە یارییا بەرژەوەندییێن ڕاستەقینە دەستپێکر، وەک کایەیەکا فێڵباز کو تێدا هەر لایەنەک د لایەنێ دی دنێریت کا كى دێ کێمتر زیانێ کەت.

د ڤێ یاریێ دا، ڕووسیا نەک وەک هێزەکا ل دەلیڤەیان بگەڕیێت دیار بوو، بەلکو وەک دەولەتەکا کو خوە د ناڤ پێگەیێ مفاخوازا سروشتی دا دیت. ئەو بۆ هنارتنا پەترۆلا خوە پێدڤی ب ڤێ دەرتەنگێ نینە، لێ روسیا بازاره‌كێ فروتنێ په‌یداكر  کو بهایێن په‌ترولێ ب ئاگرێ وێ قەیرانێ بلند كر. واته‌ ڕووسیا نەهاتە گەمارۆدان، لێ پارێ گەمارۆدانێ وەک قازانج کرە د خه‌زینا خوە دا.

 ڕووسیا ل ڤێرە  شییا قەیرانێ بفرۆشیت وەک کالایەکێ سیاسی.

بەروڤاژی وێ، چین د ناڤبەرا دوو ئاگران دا ڕاوەستایە. ئەو نەک ل دویف قازانجی ناگەڕیێت، بەلکو باجەکا گران ژى دا. چین مەزنترین کارگەها جیهانێ یە و کارگەهـ پێدڤی ب وزەیەکا بەردەوامە دا کو هەبوونا خوە بپارێزیت. هەرچەند بهایێ پەترۆلێ بلند ببیت، تێچوونا بەرهەمئینانێ بلند دبیت و چین پتر د قەیرانێ دا دهێتە نوقومکرن.

 ل ڤێرە جوداهییەکا چارەنڤیسساز هەیە: ڕووسیا قازانج کر چونکی بها بلند بوون، لێ چین ب تنێ خۆراگر بوو سەرەڕای بلندبوونا بهایان.

په‌كینێ دڤان رویداناندا قازانج نه‌كر لێ  ب ژیری خوسارەتییا خوە بڕێڤە دبەت.

د ڤێ هاوكێشێدا وانەیا هەرە کویر دیار بوو، ئەوا کو چ ناوەندێن شرۆڤەکاری ب ڤی ڕەنگی ئاماژە پێ نەکری: د تەنگاڤییێن جیهانی دا، یێ ب هێزتر سەرناکەڤیت، بەلکو یێ ل دەرڤەی بازنێ خوە نه‌خه‌ندقاندى سەردکەڤیت. ئەڤێ پێناسەیا هێزێ جیهانا نوو گوهارت كو هێز ئێدی نە د تانک و سوپایان دایە، بەلکو د وێ چەندێ دایە:

ئەرێ تۆ دابینکارێ تشتەکێ دەگمەنی؟ یان پێتڤیكاریێ وى تشتى ئه‌ویێ کو دهێتە بڕین؟

د ناڤبەرا مۆسکۆ و پەکینێ دا، ئەم دوو نموونەیێن جودا یێن سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل قه‌یرانێ  دبینین:

نموونەیا ڕووسی: ئەوێ ئه‌و قه‌یرانێ دفروشیت و ژ دویکێلێ پارەی دروست دکەت.

نموونەیا چینی: ئەو د ناڤ دلێ قەیرانێ دا دژیت و ب هەمی هێزا خوە هەوڵا نه‌خه‌ندقاندنا خو دده‌ت .

د جیهانەکێ دا کو بەر ب تژیتربوونا گرژییان دچیت، پسیارا ڕاستەقینە ئێدی ئەوە نینە: کى ب هێزترە؟ بەلکو بوویە: کى پتر یێ ئامادەیە بۆ وێ گاڤا کو جیهان ب تمامى به‌ره‌ڤ ته‌نگبوونا هه‌ناسێ دچیت  ؟