ئیراق کەتیە د ناڤا شەڕەکێ بێ ناڤونیشان دا
سمکۆ عەبدولعەزیز
ئەڤرۆ دەمێ ئەم بەحسێ شەڕی ل ئیراقێ دکەین، دڤێت ئەم ژ وێ هزرێ دەربکەڤین کو شەڕ بتنێ ب راگەهاندنەکێ یان لڤینەکا سەربازییا ئاشکەرا دەست پێ دکەت.
ئەوا ئەم ئەڤرۆ دبینین شێوازەکێ جودایە، شەڕەکێ بێ ئیمزا، بێ ناڤونیشان و لێدانێن ب حساب کو د رۆژێن مە یێن ئاسایی دا دهێنە ڤەشارتن.
ل ناڤبەرا واشنتۆن و تەهرانێ دا، ئیراق بوویە ئهو پهنجهر یا کو هەردوو ئالی دناڤدا بهرێخو ددهنه ئێكودوو.
ئهو یێ هەڤدو تاقی دکەن، لێ دڤێت ب رێیەکێ بیت کو راستەوخۆ دەست ب شەڕەکێ مەزن نهكهن. لەورا ئیراق بوویە ئامرازەکێ فشارێ، جهەکە کو تێدا لێدان دهێنە ئاڕاستەکرن بێى کو ل سەر وێ لێدانی ئیمزا و بەپرسیاریا ئاشکەرا هەبیت.
د سیاسەتێ دا، گۆتنەکا جیهانی یا هەی دبێژیت: ئەگەر تو بڕیارێ نەدەی، رویدان دێ بڕیارێ ل سەر تە دەن.
مەزنترین کێشە ل ئیراقێ، نە ئەو بڕیارێن دژوارن یێن دهێنە دان، بەلکو ئەو بێدەنگی و “بڕیارنەدانە یا کو دهێلیت دەستێن دەرەکی بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ عیراقێ بدەن.
دەمێ ئیراق بڕیارێ نهدەت، ئێدی ئیرادەیا وێ د ناڤ لێدانێن بێئیمزا یێن ئهوێن دویتردا دهێته بشافتن. بێدەنگییا عیراقێ ل ڤێرێ بێدەنگی نینە، بەلکو دەرگەهەکە بۆ ئالۆزیێن مەزنتر ڤەدکەت.
ئەم ئێدی نەشێین بێژین ئیراق تەنێ قوربانییە. ئیراق ئیدی بوویە نیشاندەر (تێرمۆمەتر). هەر دەمێ توندوتیژی ل ئیراقێ زێدە بوو، رامانەکا وێ هەیە کو ئالۆزیێن دەرەکی گەهشتینە قۆناغەکا مەترسیدار. ئانکو ئیراق ئەڤرۆ ئەو خودیکە یا کو هێزێن مەزن تێدا ل ئاستێ ئالۆزیێن خۆ دبینن.
شەڕێ ڤى سەردەمى، شەڕەکێ بێ ناڤونیشانە. چارەسەری نە تەنێ ل خۆپاراستنێ دایە، بەلکو ل هشیارییا سیاسی دایە. بۆ هندێ ئیراق ژ ڤێ یاریێ دەربکەڤیت، پێدڤیە ل جهێ نەبڕیاردانێ، بڕیارەکا سیاسی یا روون هەبیت.
د واقعەکێ وەسا دا، بڕیاردان هەر چەندا دژوار بیت، ژ وێ چەندێ باشترە کو بهێلین رویدانێن رۆژانە بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ عیراقێ بدەن. چنکی بڕیار ئیرادێ دپارێزیت، لێ نەبڕیاردان ئیرادێ دکوژیت.
ئەرێ هێشتا عیراق دێ د بێدەنگیێ دا مینیت، یان دێ بڕیارێ دەن کو دێ چەوا د ڤێ سیستەمێ دا دژین؟
