ھەلوەستا مەم ئارارات ب راستی ھەلوەستەکە ئیبراھیمی بوو، ھلوەشاندنا پووتان بوو. ئەم نزانن کا ئەوێ ل پشت ڤێ بسەکنە ئان نا، و مەسەلە دێ ب کو ڤە بچە، لێ د داویێ دە مێرخاسەکی ئەڤ پرسی: “چما ئەم ل بەر پووتێن کو مە ب دەستێن خوە چێکرنە خوە دتەوینن “؟!.
ھەر چەند رایا گشتی مەسەلەیێ د چارچۆڤەیا “کۆم موزیك – مەم ئارارات و مافێ نڤیسینا موزیکێ” دە دبینە ژی، مەسەلە د راستیێ دە پر بەرفرەھترە. کۆم موزیك نە شیرکەتەک سڤیل و سەربخوەیە؛ ئەو سازیەکە چاندی و ھونەرییا پهكهكێ یه. یانی، ئەردال ئاڤجی، کەسێ بەرپرسیارێ کۆم موزیكێ، نە ب ئینیسیاتیفا خوە، لێ ل گۆری بریارێن ناڤەندی یێن پهكهكێ تەڤدگەرە. سبێ، ئەردال دێ بچە، و عەلی-وەلی دێ وەرە. ژ بەر ڤێ یەکێ، گرینگە کو مرۆڤ ژ ڤێ سیستەمێ خلاس ببە. بێ گومان، مەم ئارارات و ھونەرمەندێن دن دێ ژ بەر وارێن خەباتا خوە ب موزیکا کۆم رە مژوول ببن. لێ گاڤا کو ئەم ئانالیز بکن کا چ ب راستی قەومی، دێ وەرە دیتن کو پرسگرێکا سەرەکە نە سازییا کۆمە، لێ مانیپۆلیزاسیۆنا سازیێن کو پهكهكێ د 30 سالێن داوی دە ل ئەورۆپا و باکورێ کوردستانێ-ترکیێ ئاڤا کریە یە.
پهكهكێ ھەر گاڤ کەسێن کو نە ژ وان، وەکی سیخۆر و خایین ب ناڤ کرینە
پهكهكێ ھەر گاڤ کەسێن کو نە ژ وان، وەکی سیخۆر و خایین ب ناڤ کرینە. لێبەلێ، نەمازە پشتی ھاتنا ئۆجالان یا ترکیێ د سالا 1999 ئان دە، ئەڤ رەوش گوھەری. وەکی بەشەک ژ سیاسەتا خوە یا کۆمکرنا کوردان ل ھن ناڤەندێن دیارکری ب ئاوایەکی چاڤدێریکری، دەولەتێ دەری ژ بۆ کۆمهله و سازییێن پهكهكێ وەکی تەنێ کانالا رەوا ڤەکر. ب ڤی رەنگی، پهكهكه بوو سیستەمەک کو تەڤاھیا جڤاکا کورد ھەر واری دە ل باکوور-ئەورۆپا کۆنترۆل بکە. وێ ھەگەمۆنیایەک ب یەکدەنگی، یەکرەنگی، یەکپارتی و یەک سەرۆک ئاڤا کر.
مۆدێلەک وهسا ل ئەورۆپایێ ژی ھاتە بجیھکرن. پاشێ، ئەڤ مۆدێل دەرباسی رۆژئاڤا ژی بوو. لێبەلێ، ب گەلەمپەری، پهكهكێ ھەما ھەما ل ھەر دەڤەرێ کو سەروەر بوو خوە برێخستن کریە، کو موزیک، فیلم، شانۆ، تەلەڤیزیۆن، سەندیکایێن کارکەر، رێخستنێن کەدێ، ئۆدەیێن بازرگانیێ، رێخستنێن مافێن مرۆڤان، شارەداری و رێخستنێن جڤاکا سڤیل دحەوینە. وێ کادرۆ، بنگەھا خوەیا چەکدار و ھەمی ناڤەندێن دن یێن ھێزێ بکارئانیە دا کو رێ ل بەر ھەر کەسی ئان رێخستنێ بگرە کو ل دەرڤەیی کۆنترۆلا وێ تەڤبگەرە. شەبەکەیەک مافیاواری ھاتیە دامەزراندن کو، ھوون چقاس ژێھاتی، زانا، وەلاتپارێز و ئالیگرێ کوردان بن ژی، دڤێ جارا پێشی بچن و سۆزا دلسۆزیێ بدن سازییێن پهكهكێ یێن ل باکور ئان ئەورۆپایێ. گەر ھوون دخوازن موزیکێ چێبکن، دڤێ ھوون بچن رێخستنێن ل ئەورۆپا ئان باکور دا کو ژ خوە رە دەرییەکێ ڤەکن. گەر ھوون دخوازن د وارێ مافێن مرۆڤان دە بخەبتن، دڤێ ھوون بچن و سۆزا دلسۆزیێ بدن کۆردیناسیۆنا مەیدانی یا پهكهكێ. گەر ھوون دخوازن د ئەکۆلۆژیێ پێشبخن، دڤێ ھوون بچن و سۆزا دلسۆزیێ بدن کۆمیتەیا ئەکۆلۆژیا پهكهكێ. گەر ھوون دخوازن ببن ئەندامێ پارلەمەنتۆیێ ئان شارەدار، دڤێ ھوون دەستوور ژ کۆردیناسیۆنا ئەورۆپایێ و قەندیلێ یێن پهكهكێ بستینن. ئەگەر ھوون دخوازن بەشداری دەستەیا رێڤەبەریێ سەندیکایەک دن ببن، دڤێ ھوون بچن و بەشداری کۆمیتەیا کارکەران یا پهكهكێ-كهجهكێ ببن. گەر ھوون دخوازن ژ شارەداریێ ئیحالەیەک بستینن (بەرێ، دەما کو ل باکور گەریلا ھەبوون، دڤێ ھوون ژ فەرماندارییا ئەیالەتێن ههپهگێ دەستوور بستینن، دڤێ ھوون ژ کۆمیتەیا دارایی یا پهكهكێ یا ل باکور ئان راستەراست ژ کەسایەتێن پایەبلندێن پهكهكێ دەستوور بستینن.
ئیرۆ، ل باکورێ کوردستانێ، پەرگالەک ب ناڤێ کۆردیناسیۆنا تەڤگەرا ئاپۆیی ھەیە، کو ژ ھێلا ئەندامێن پهكهكێ یێن کو 30 سالن د گرتیگەھێ دە نە ڤە ھاتی دامەزراندن. ھەر کەسێ کو دخوازە تشتەک بکە، کو دخوازە پرۆژەیەک بدە دەستپێکرن، نەچارە کو بچە و لنگێن ڤێ کۆردیناسیۆنێ ماچ بکە دا کو وەرە پەژراندن، دا کو وەکی دژمن نەیێ ئیلانکرن.
رەوشەک ھەیە کو سیستەمەک پر دشبھە سیستەما پارتیا بهعس ھاتیە دامەزراندن. د سیستەما بهعس دە، کەسێن کو نە ئەندامێن پارتیێ بوون، ھەتا ژ بۆ بەشێن زانینگەھێ نەدھاتن قەبوولکرن. ژ بۆ کو مرۆڤ ب بازرگانیێ رە مژوول ببە، فرنەکێ ڤەکە، قورسەک تایبەت وەرگرە، ئان ژی ڤیزەیەک ژ بۆ وەلاتەکی بیانی بستینە، دڤێ مرۆڤ ئەندامێ پارتیا بهعس بە. ل دبستان و سازیان، ھەر کەس درووشمەیێن وەکی “ب جان ب خوین ئەم ب تە رە نە ئەی سەرۆک” دقیریان. کەسێن کو نەخوەستن بەر غەزەبا دەولەتێ بکەڤن، وێنەیێن سەدام حسێن ئان حافز ئەسەد، سەرۆکێن سیستەما بهعس یێن ل وەلاتێن خوە، ل مالێن خوە دالقاندن. سیستەمەک وسا ل کۆریا باکور ژی ھەیە.